Amharic

 በነጻነት ልንኖር ክርስቶስ ነጻነት አወጣን፤ (ገላትያ 5 1-2)『 በነጻነት ልንኖር ክርስቶስ ነጻነት አወጣን፤ እንግዲህ ጸንታችሁ ቁሙ እንደ ገናም በባርነት ቀንበር አትያዙ። እነሆ፥ እኔ ጳውሎስ እላችኋለሁ። ብትገረዙ ክርስቶስ ምንም አይጠቅማችሁም። 』  ጳውሎስ አለ ፡፡ Christ ስለዚህ ክርስቶስ ነፃ ባወጣን ነፃነት ጸንታችሁ ቁሙ እንደገና በባርነት ቀንበር እንዳትጠመቁ 』. የባርነት ቀንበር የሙሴ ሕግ ነው። በተለይም መገረዝ ዓይነተኛ ምሳሌ ሲሆን የሕግ ባለሙያዎች መገረዝ እንዳለባቸው እንደ እርሾ ተሰራጭተዋል ፡፡ ዛሬ በቤተክርስቲያኗ ሰዎች መካከል ህጉን የሚያከብሩትን ከተመለከቷቸው ሁለት ዓይነቶች አሉ ፡፡ በቀላሉ ህጉን የሚጠብቁ እና በመንፈስ ቅዱስ የሚመሩ እና ህጉን የሚጠብቁ አሉ ፡፡ ስለዚህ ህጉን በመንፈስ ቅዱስ መሪነት ስለሚጠብቁ ህጉን መጠበቅ ችግር የለውም ሲሉ ይከራከራሉ ፡፡ መንፈስ ቅዱስ “በመንፈስ ቅዱስ የሚመሩትን እና ህጉን የሚጠብቁትን” ይጠብቃል ይላሉ ፡፡ ይህን ከተናገሩ በእውነት ሰክረዋል ፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንኳን የሌሉ ነገሮችን እየተናገሩ ነው ፡፡ ያም ሆነ ይህ ህጉን ለመጠበቅ የሚሞክሩ ያለ መንፈስ ቅዱስ ናቸው ፡፡ ሕግን ማክበር አለባቸው የሚሉት በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ኃጢአት እየሠሩ ስለመሆናቸው በመመርመር በመጽሐፍ ቅዱስ ቃላት መሠረት ለመኖር ይሞክራሉ ፡፡ ስለዚህ እነሱ ራሳቸው የሕግ ባለሙያ አይደለንም ይላሉ ፡፡ ለምሳሌ ፣ በአስርቱ ትእዛዛት አማካይነት የአንድ ሰው ሕይወት ከእግዚአብሔር ፈቃድ የወጣ መሆኑን መመርመር ተፈጥሮአዊ ነው ወይ የሚለው ጥያቄ ነው ፡፡ እግዚአብሔር ግን ሕግን በተለይም አሥሩን ትእዛዛት ኃጢአትን መገንዘብና ኢየሱስ ክርስቶስን በማግኘት ትርጉም ሰጠው እርሱም አሁንም በአሥሩ ትእዛዛት ኃጢ...

 ስለዚያች ቀንና ስለዚያች ሰዓት ግን ከአባት ብቻ በቀር (ማቴዎስ 24: 36-44)ስለዚያች ቀንና ስለዚያች ሰዓት ግን ከአባት ብቻ በቀር የሰማይ መላእክትም ቢሆኑ ልጅም ቢሆን የሚያውቅ የለም። የኖኅ ዘመን እንደ ነበረ የሰው ልጅ መምጣት እንዲሁ ይሆናልና። በዚያች ወራት ከጥፋት ውኃ በፊት፥ ኖኅ ወደ መርከብ እስከገባበት ቀን ድረስ፥ ሲበሉና ሲጠጡ ሲያገቡና ሲጋቡም እንደ ነበሩ፥ የጥፋት ውኃም መጥቶ ሁሉን እስከ ወሰደ ድረስ እንዳላወቁ፥ የሰው ልጅ መምጣት ደግሞ እንዲሁ ይሆናል።በዚያን ጊዜ ሁለት ሰዎች በእርሻ ይሆናሉ፤ አንዱ ይወሰዳል አንዱም ይቀራል፤ ሁለት ሴቶች በወፍጮ ይፈጫሉ፤ አንዲቱ ትወሰዳለች አንዲቱም ትቀራለች። ጌታችሁ በምን ሰዓት እንዲመጣ አታውቁምና እንግዲህ ንቁ። ያን ግን እወቁ፤ ባለቤት ከሌሊቱ በየትኛው ክፍል ሌባ እንዲመጣ ቢያውቅ ኖሮ፥ በነቃ ቤቱም ሊቈፈር ባልተወም ነበር። ስለዚህ እናንተ ደግሞ ተዘጋጅታችሁ ኑሩ፥ የሰው ልጅ በማታስቡበት ሰዓት ይመጣልና። Of የኖህ ቀናት እንደነበሩ የሰው ልጅ መምጣት እንዲሁ ይሆናል። 』ይህ ማለት የሰው ልጅ ጊዜ መቼ እንደሆነ አናውቅም ግን እንደ ኖህ ተመሳሳይ ነው። ጎርፉ መጥቶ ሁሉንም እስኪያጠፋ ድረስ አላስተዋሉም ማለት ነው ፡፡ ለምን ጠፉ? ሁሉም ከእግዚአብሄር ተለይተዋል ፡፡ እግዚአብሔርን የተወው በእርግጥ ይጠፋል ፡፡ በዛሬው ጊዜ የክርስቲያኖች ቁጥር በጣም ብዙ ነው ፡፡ ግን መጽሐፍ ቅዱስ የሚድናቸው ብዙ ሰዎች የሉም ይላል ፡፡ ለምን? በእግዚአብሔር አምናለሁ ስላሉ ነው ፣ ግን ኢየሱስ ክርስቶስ ያከናወነውን ባለማመኑ እግዚአብሔርን ትተዋል ፡፡ ኢየሱስ ለሕግ ሞቷል ፡፡ በክርስቶስ ያሉትም እንኳን ለሕግ የሞቱ ናቸው ብለን እናምናለን ፡፡ አማኞች ደግሞ ለኃጢአትና ለዓለም የሞቱ ናቸው ፡፡ የማይሞቱት አሁ...

 ስለዚህ ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው (2 ቆሮንቶስ 5: 17-21)ስለዚህ ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው፤ አሮጌው ነገር አልፎአል፤ እነሆ፥ ሁሉም አዲስ ሆኖአል። ነገር ግን የሆነው ሁሉ፥ በክርስቶስ ከራሱ ጋር ካስታረቀን የማስታረቅም አገልግሎት ከሰጠን፥ ከእግዚአብሔር ነው፤ እግዚአብሔር በክርስቶስ ሆኖ ዓለሙን ከራሱ ጋር ያስታርቅ ነበርና፥ በደላቸውን አይቆጥርባቸውም ነበር፤ በእኛም የማስታረቅ ቃል አኖረ። እንግዲህ እግዚአብሔር በእኛ እንደሚማልድ ስለ ክርስቶስ መልክተኞች ነን፤ ከእግዚአብሔር ጋር ታረቁ ብለን ስለ ክርስቶስ እንለምናለን። እኛ በእርሱ ሆነን የእግዚአብሔር ጽድቅ እንሆን ዘንድ ኃጢአት ያላወቀውን እርሱን ስለ እኛ ኃጢአት አደረገው። ጳውሎስ ተስፋ ነበረው ፡፡ በመንግሥተ ሰማያት ዘላለማዊ መኖሪያ ተስፋ ነበር ፡፡ በዚያ ተስፋ ምክንያት ጳውሎስ በታላቅ መከራ ውስጥ ሆኖ ተስፋ ሳይቆርጥ ወይም ሞትን ሳይፈራ በእውነትና በትህትና ወንጌልን መስበኩን አምኗል ፡፡ እርሱ በመስቀል ላይ በተገለጠው የክርስቶስ ፍቅር ተገዶ ስለነበረ ለወንጌል እንዲሁ በመስዋትነት እንደደከምኩ ይናገራል ፡፡ ኢየሱስ ሁሉንም ሰው በመቤ theት በመስቀል ላይ ሞተ ፡፡ በዚህ በክርስቶስ ፍቅር የተገደዱት “ስለዚህ ከአሁን በኋላ ማንንም በሥጋ እንደሚሆን አናውቅም ፣ አዎን ፣ ክርስቶስን በሥጋ የምናውቀው ቢሆንም ከአሁን በኋላ ከእንግዲህ ወዲህ አናውቀውም” ይላሉ ፡፡ አካልን መሠረት አድርጎ መፍረድ ነው ፡፡ ሐሰተኛ መምህራን ወደ ቆሮንቶስ ቤተክርስቲያን ገቡ ፡፡ በመልኳቸው ይመኩ እና እንደ ሥጋ መመዘኛ ይፈርዱ ነበር ፡፡ እነሱ ታላቅ አንደበተ ርቱዕ ነበሩ ፣ ከታዋቂ ሰዎች የሚመጡ ምክሮች ፣ ዳራዎች እና ሰዎች የሚቀኑባቸው ልምዶች ፡፡ ለመታየታቸው የጳውሎስን ሐ...

 እርሱ በመንፈስ ቅዱስ እና በእሳት ያጠምቃችኋል (ማቴዎስ 3: 11-12) እኔስ ለንስሐ በውኃ አጠምቃችኋለሁ፤ ጫማውን እሸከም ዘንድ የማይገባኝ ከእኔ በኋላ የሚመጣው ግን ከእኔ ይልቅ ይበረታል፤ እርሱ በመንፈስ ቅዱስ በእሳትም ያጠምቃችኋል፤ መንሹም በእጁ ነው፥ አውድማውንም ፈጽሞ ያጠራል፥ ስንዴውንም በጎተራው ይከታል፥ ገለባውን ግን በማይጠፋ እሳት ያቃጥለዋል። የሴሬ ጆን በውኃ መጠመቅ ትርጉሙ ኃጢአትን ማጠብ ማለት ነው ፡፡ ኃጢአትን ማጠብ ማለት በውኃ ውስጥ መሞት ማለት ነው ፡፡ ግን ኢየሱስ በመስቀል ላይ ከሞተ በኋላ የተቀበለው የጥምቀት ትርጉም መሞትና ከኢየሱስ ጋር በመስቀል ላይ እንደገና መወለድ ነው ፡፡ በሮሜ 6 3 ውስጥ"ወይስ ከክርስቶስ ኢየሱስ ጋር አንድ እንሆን ዘንድ የተጠመቅን ሁላችን ከሞቱ ጋር አንድ እንሆን ዘንድ እንደ ተጠመቅን አታውቁምን?" እግዚአብሔር አንድ ሰው ከኢየሱስ ጋር የተቀበረ በመንፈሱ ኃይል እንደገና እንዲወለድ ያደርገዋል ፡፡ በዚህ ጊዜ ፣ ጥምቀት ሰዎች የሚሞቱበት እና ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር ዳግም የሚወለዱበት የድነት ጥምቀት ነው ማለት ይቻላል ፡፡ የመዳን ጥምቀት በቅዱሳን ውስጥ ይሠራል ፡፡ መጥምቁ ዮሐንስ “ከእኔ በኋላ የሚመጣው በመንፈስ ቅዱስ እና በእሳት ያጠምቃችኋል” ብሏል ፡፡ ኢየሱስ በመስቀል ላይ ሞቶ በሦስተኛው ቀን ተነስቷል ፡፡ ኢየሱስ ትንሣኤውን ለማንም አላገለጠም ፡፡ በሮሜ 10 9 ውስጥ"ኢየሱስ ጌታ እንደ ሆነ በአፍህ ብትመሰክር እግዚአብሔርም ከሙታን እንዳስነሣው በልብህ ብታምን ትድናለህና፤”. እርሱ እንደተናገረው ትንሳኤውን ለሁሉም ሰዎች ማሳየቱ ለመዳን ይረዳናል ፣ ለምን ለጥቂቶች ብቻ አሳየው? ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻ በማይለወጥ እምነት ጌታን ለተከተሉት አማኞች ብቻ አሳይቷል ፡፡ ሆኖም ...

 መንፈስ ሁሉን ይመረምራልና (1 ቆሮንቶስ 2: 10-12)መንፈስም የእግዚአብሔርን ጥልቅ ነገር ስንኳ ሳይቀር ሁሉን ይመረምራልና ለእኛ እግዚአብሔር በመንፈሱ በኩል ገለጠው። በእርሱ ውስጥ ካለው ከሰው መንፈስ በቀር ለሰው ያለውን የሚያውቅ ሰው ማን ነው? እንዲሁም ደግሞ ከእግዚአብሔር መንፈስ በቀር ለእግዚአብሔር ያለውን ማንም አያውቅም። እኛ ግን ከእግዚአብሔር እንዲያው የተሰጠንን እናውቅ ዘንድ ከእግዚአብሔር የሆነውን መንፈስ እንጂ የዓለምን መንፈስ አልተቀበልንም። ክርስቲያኖች የእግዚአብሔርን መንፈስ የተቀበሉ ናቸው ፡፡ ከኢየሱስ ጋር የሞቱት በሥጋዊ አካላቸው ይሞታሉ እናም እንደ መንፈሳዊ አካል እንደገና ይወለዳሉ ፣ እናም የእግዚአብሔር መንፈስ ከእነሱ ጋር ይሆናል። ሥጋዊው አካል ይሞታል ፣ እናም የመንፈሱ አካል በመንፈስ ቅዱስ ኃይል እንደገና ይወለዳል። መንፈስ ቅዱስ ወደዚህ መንፈስ አካል ይመጣል ፣ እናም በሰውነት ውስጥ ያለው መንፈስ በመንፈስ ቅዱስ አንድ ይሆናል። ሥጋዊ አካላቸው የማይሞት ሰዎች የመንፈስ ቅዱስን ኃይል አይቀበሉም ፡፡ አሁን ያለው አካል ባዶ ቅርፊት ከመሆን የዘለለ ፋይዳ የለውም ፡፡ እስማኤል የተወለደው ከሥጋ በኋላ ነው ይስሐቅ ግን ከመንፈስ ቅዱስ በኋላ ተወለደ ፡፡ ይስሐቅ ማለት በመንፈስ ቅዱስ የታደሰ ሕይወት ማለት ነው ፡፡ በሥጋ የተወለዱት ማለት በደም ወይም በሥጋ የተወለዱ ማለት ነው ፡፡ “ሰይጣን የሚፈራባቸው የመስቀልን መንገድ የሚሠሩ ናቸው ፡፡ ቅዱሳን ከመስቀል ጋር አንድ መሆን አለባቸው ፡፡ ከመስቀሉ ጋር አንድ ለመሆን ንስሐ መግባት አለብን ፡፡ ለዚያ ብቻ ነው እግዚአብሔር ለንስሐ እንደ እምነት እምነት ይሰጣል ፡፡ ስለዚህ ያ እምነት የትንሳኤ እምነት ነው ፡፡ ልክ የትንሳኤ ሕይወት ሙታንን ኢየሱስን ከመቃብር እንዳስነሳው ሁ...

 (3) የመጨረሻዎቹ ቀናት እና የእግዚአብሔር ፍርድ መጨረሻው የግል እና ሁለንተናዊ ነገሮችን ያካትታል ፡፡ የግል መጨረሻ ማለት የአካል ሞት ነው። ያለፈው አካል ተጣብቋል ብለው የሚያምኑ ፣ እንደ ቅርፊት ሞተዋል ፣ በሌላ አነጋገር በአዲሱ አካል ትንሳኤ የሚያምኑ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ይመለሳሉ ፡፡ ነገር ግን በኢየሱስ ትንሳኤ የማያምኑ ወደ ፍርድ ትንሳኤ ይሄዳሉ ፡፡『በመቃብር ያሉቱ ሁሉ ድምፁን የሚሰሙበት ሰዓት ይመጣል፤ መልካምም ያደረጉ ለሕይወት ትንሣኤ ክፉም ያደረጉ ለፍርድ ትንሣኤ ይወጣሉና በዚህ አታድንቁ።』(ዮሃንስ 5:29)

  ()) የሺህ ዓመቱ መንግሥት መጽሐፍ ቅዱስ የዓለም ፍጻሜ ይላል ፡፡『ለአሕዛብም ሁሉ ምስክር እንዲሆን ይህ የመንግሥት ወንጌል በዓለም ሁሉ ይሰበካል፥ በዚያን ጊዜም መጨረሻው ይመጣል።』(ማቴዎስ 24:14) መጽሐፍ ቅዱስ ብዙ የሐሰት ክሪስቶች መጨረሻ ላይ እንደሚገኙ ይናገራል ፡፡ የሰዎች እምነት ጠፍቷል ፣ የሰዎች አእምሮ ተበላሽቷል ፣ ተፈጥሮአዊ ሥነ-ምህዳሩ ተደምስሷል ፣ የሕይወት ቅደም ተከተል ተረበሸ እናም እንደ ጦርነት ዓይነት ግርግር ይነሳል ፡፡ በድንገት ቀኑ ይመጣል ፡፡ በዚያን ጊዜ እግዚአብሔር ለአንድ ሺህ ዓመት ሰይጣንን ወደ ጥልቁ ጣለው ፣ እውነተኛው ክርስቶስ ወደዚህ ዓለም ይመለሳል ፡፡ ክርስቶስ ዓለምን ለሺህ ዓመት ይገዛል ፡፡ መጽሐፍ ቅዱስ የእስራኤል መልሶ ማግኛ እንደሆነ ይናገራል ፡፡ (እ.ኤ.አ. ከ 1948 ከእስራኤል ነፃነት የተለየ ነው) ፡፡ አንድ ሺህ ዓመት ሲያልፍ እግዚአብሔር ለሰይጣን ለጥቂት ጊዜ ከጥልቁ እንዲለቀቅ አደረገ ፡፡ ሰይጣን እንደገና ዓለምን ያስታል ፡፡ ምንም እንኳን በኢየሱስ የግዛት ዘመን ሺህ ዓመት ኃጢአት ባይከሰትም ፣ ሰይጣን ዳግመኛ ዓለምን በሚያስትበት ጊዜ ኃጢአት ይነሳል ፡፡ ኃጢአት በሰይጣን የተፈጠረ መሆኑ ተረጋግጧል ፡፡ እግዚአብሔር በዓለም መጨረሻ ላይ በሰይጣን ላይ ይፈርዳል ፡፡ ከእግዚአብሄር ፍርድ በኋላ የፍጥረቱ ዓላማ ከደረሰ ጀምሮ የቁሳዊው ዓለም ይጠፋል ፡፡『አሁን ያሉ ሰማያትና ምድር ግን እግዚአብሔርን የማያመልኩት ሰዎች እስከሚጠፉበት እስከ ፍርድ ቀን ድረስ ተጠብቀው በዚያ ቃል ለእሳት ቀርተዋል።』(2 ጴጥሮስ 3: 7) የቁሳዊው ዓለም ሲጠፋ አዲስ ሰማይና አዲስ ምድር እንደገና ይታያሉ ፡፡ አዲሶቹ ሰማያት እና አዲሲቱ ምድር የእግዚአብሔር መንግሥት ማለት ነው ፡፡『 ይህ ሁሉ እንዲህ የሚቀልጥ ከሆነ፥...

 10. ኢስካቶሎጂ (1) የኢየሱስ ዳግም ምጽዓት አሁን ስለ በለስ ዛፍ ምሳሌ ተማሩ; ቅርንጫፉ ገና ሲለሰልስ ቅጠሎችንም ሲያበቅል ክረምቱ እንደቀረበ እወቁ ፤ እንዲሁ እናንተ ደግሞ እነዚህን ሁሉ ስታዩ በሮች ላይ እንደቀረበ እወቁ። (ማቴዎስ 24: 32-33) የበጋው ቅጠሎች ሲወጡ የበጋ ቅጠሎች ይመጣሉ ፡፡ በኖኅ እና በሎጥ ዘመን የነበረው ሁኔታ ከሉቃስ 17 ጋር ተመሳሳይ ነው ፡፡ በዚያን ጊዜ ሁለቱም ክሶች በአምላክ ከእግዚአብሔር ዘንድ ፈረዱ ፡፡ የእግዚአብሔር ልጆች የሰውን ሴቶች ልጆች መልከ መልካም እንደሆኑ አዩ። ከመረጧቸውም ሁሉ ሚስት አገቡ ፡፡ እግዚአብሔርም አለ - እርሱ መንፈሴ ከሰው ጋር ዘወትር ከሰው ጋር አይጣላም እርሱ ዕድሜው መቶ ሀያ ዓመት ይሆናል ፡፡ (ዘፍጥረት 6: 2-3) ስለ ልጅ እና ሴት ልጅ ያሉት ቃላት ብዙ ትርጉሞች አሏቸው ፡፡ ሰማይና ምድር ፣ ዘሮች ያሉት እና ዘሮች የሌሉት ወዘተ ሁለቱም በእግዚአብሔር የሚያምኑ ሰዎች ናቸው ፡፡ አንደኛው የእግዚአብሔር ልጅ ነው ፣ አንዱ ደግሞ የሰው ልጅ ልጅ ናቸው ፡፡ ዛሬ እኛ በአንድ ቤተክርስቲያን ውስጥ ተቀምጠናል ፣ ግን አንዱ የሚናገረው የመንፈስ ቅዱስን ህግ ስለሚከተሉ እና በብሉይ ኪዳን ህግ ውስጥ ስለ ተያዙ ሰዎች ነው ፡፡ ልደቱ የተለየ ነው ፡፡ አንደኛው ከወላጆች የመጣው ሕይወት (የሰው ልጅ ልጅ) ፣ እና ከሞት የተነሳው ሕይወት (የሰማይ ልጅ) ከእግዚአብሄር ነው ፡፡ ሁለቱም በእግዚአብሔር ያምናሉ ፡፡ ወንድ ልጅ የዘር ተስፋ ያለው ፣ ሴት ልጅ ደግሞ የዘር ተስፋ የሌላት መሆኗ ሊሆን ይችላል። የኖህ ዘመን መንፈሳዊ ታሪክን ይናገራል ፣ የሎጥ ዘመን ደግሞ ሥጋዊ ታሪክን ይናገራል ፡፡ በኖህ ዘመን በቤተክርስቲያን ውስጥ ለሚከሰቱ ነገሮች ፣ ለዛሬ ጊዜ ተግባራዊ ካደረጋችሁ ፣ የሎጥ ታሪክ ...

 10. ኢስካቶሎጂ (1) የኢየሱስ ዳግም ምጽዓት አሁን ስለ በለስ ዛፍ ምሳሌ ተማሩ; ቅርንጫፉ ገና ሲለሰልስ ቅጠሎችንም ሲያበቅል ክረምቱ እንደቀረበ እወቁ ፤ እንዲሁ እናንተ ደግሞ እነዚህን ሁሉ ስታዩ በሮች ላይ እንደቀረበ እወቁ። (ማቴዎስ 24: 32-33) የበጋው ቅጠሎች ሲወጡ የበጋ ቅጠሎች ይመጣሉ ፡፡ በኖኅ እና በሎጥ ዘመን የነበረው ሁኔታ ከሉቃስ 17 ጋር ተመሳሳይ ነው ፡፡ በዚያን ጊዜ ሁለቱም ክሶች በአምላክ ከእግዚአብሔር ዘንድ ፈረዱ ፡፡ የእግዚአብሔር ልጆች የሰውን ሴቶች ልጆች መልከ መልካም እንደሆኑ አዩ። ከመረጧቸውም ሁሉ ሚስት አገቡ ፡፡ እግዚአብሔርም አለ - እርሱ መንፈሴ ከሰው ጋር ዘወትር ከሰው ጋር አይጣላም እርሱ ዕድሜው መቶ ሀያ ዓመት ይሆናል ፡፡ (ዘፍጥረት 6: 2-3) ስለ ልጅ እና ሴት ልጅ ያሉት ቃላት ብዙ ትርጉሞች አሏቸው ፡፡ ሰማይና ምድር ፣ ዘሮች ያሉት እና ዘሮች የሌሉት ወዘተ ሁለቱም በእግዚአብሔር የሚያምኑ ሰዎች ናቸው ፡፡ አንደኛው የእግዚአብሔር ልጅ ነው ፣ አንዱ ደግሞ የሰው ልጅ ልጅ ናቸው ፡፡ ዛሬ እኛ በአንድ ቤተክርስቲያን ውስጥ ተቀምጠናል ፣ ግን አንዱ የሚናገረው የመንፈስ ቅዱስን ህግ ስለሚከተሉ እና በብሉይ ኪዳን ህግ ውስጥ ስለ ተያዙ ሰዎች ነው ፡፡ ልደቱ የተለየ ነው ፡፡ አንደኛው ከወላጆች የመጣው ሕይወት (የሰው ልጅ ልጅ) ፣ እና ከሞት የተነሳው ሕይወት (የሰማይ ልጅ) ከእግዚአብሄር ነው ፡፡ ሁለቱም በእግዚአብሔር ያምናሉ ፡፡ ወንድ ልጅ የዘር ተስፋ ያለው ፣ ሴት ልጅ ደግሞ የዘር ተስፋ የሌላት መሆኗ ሊሆን ይችላል። የኖህ ዘመን መንፈሳዊ ታሪክን ይናገራል ፣ የሎጥ ዘመን ደግሞ ሥጋዊ ታሪክን ይናገራል ፡፡ በኖህ ዘመን በቤተክርስቲያን ውስጥ ለሚከሰቱ ነገሮች ፣ ለዛሬ ጊዜ ተግባራዊ ካደረጋችሁ ፣ የሎጥ ታሪክ ...