ወንጌል የሚገኘው በኢየሱስ ክርስቶስ መገለጥ ነው።

ገላትያ 1:11-12 "ወንድሞችና እህቶች፣ የሰበክሁት ወንጌል ከሰው የመነጨ እንዳልሆነ እንድታውቁ እፈልጋለሁ። ከሰው የተቀበለውም ለእኔም የተማረ አይደለም፣ ነገር ግን በኢየሱስ ክርስቶስ መገለጥ ነው።"

ካታ አንትሮፎን (κατὰ ἄνθρωπον) ማለት "እንደ ሰው" ማለት ነው። "እንደ ሰው ፈቃድ" የሚለው ቃል በመጀመሪያው የግሪክ ጽሑፍ ውስጥ የለም። ስለዚህ፣ ጳውሎስ የሰበከው ወንጌል እንደ ሰው እንዳልመጣ እየተናገረ ነው። ወንጌል የመጣው በእግዚአብሔር (በኢየሱስ ክርስቶስ) ነው። "የእግዚአብሔር ፈቃድ" መከተል ከእግዚአብሔር መከተል የተለየ ነው።

የእግዚአብሔር ፈቃድ መከተል ማለት የሚፈልገውን መመርመር እና ከእሱ ጋር በሚስማማ መንገድ መሥራት ማለት ነው፣ ነገር ግን እግዚአብሔርን መከተል ማለት ከእርሱ ጋር መሄድ ማለት ነው። ስለዚህ፣ ወንጌል ከእግዚአብሔር ጋር የመሄድ ሕይወት ነው። ሆሮከስ ወደ ቅዱሳን ልብ ውስጥ ገብቶ ከእርሱ ጋር እንዲነጋገር እና አብሮ እንዲኖር መፍቀድ ማለት ነው።

ራዕይ *አፖካሊሲስ* (ἀποκαλύψεως) ሲሆን ሥሩም *አፖጋሊቶ* በሚለው ቃል ውስጥ ይገኛል። በ2ኛ ቆሮንቶስ 3:14-16 ላይ እንዲህ ይላል፣ “ነገር ግን ልባቸው ደነዘዘ፣ ስለዚህ እስከ ዛሬ ድረስ ብሉይ ኪዳንን ሲያነቡ መጋረጃው አልተነቀለም። መጋረጃው በክርስቶስ ይወገዳል። እስከ ዛሬ ድረስ የሙሴን ጽሑፎች ሲያነቡ መጋረጃው ልባቸውን ይሸፍናል። ወደ ጌታ ግን በተመለሱ ቁጥር መጋረጃው ይወገዳል።”

እግዚአብሔር ክርስቶስን በብሉይ ኪዳን ሕግ ውስጥ ይገልጠዋል። ስለዚህ የእስራኤል ሕዝብ ይህንን ሊያገኙት ይገባ ነበር፣ ነገር ግን ሊገነዘቡት አልቻሉም። በገላትያ 3:23-24 ላይ “እምነት ከመምጣቱ በፊት፣ እምነት እስኪገለጥ ድረስ በሕግ ሥር ታስረን ነበርን፣ በዚህ መንገድ፣ ሕግ ወደ ክርስቶስ የሚያመጣን እንደ ሞግዚታችን ሆኖ አገልግሏል፣ በእምነትም እንጸድቅ ዘንድ።”

መገለጡን የማያውቁ አሁንም በሕግ ሥር ናቸው። መገለጡን የተረዳ ሰው ቃል የሆነው ሆ ሎጎስ (ክርስቶስ) ወደ ቅዱሳን ልብ እንደገባ የሚያምን ይሆናል። ስለዚህ የሆ ሎጎስን ድምፅ ሰምተው ወንጌልን ይሰብካሉ።

ገላትያ 1:13-17:- “በቀደመው ዘመኔ በአይሁድ እምነት የእግዚአብሔርን ቤተ ክርስቲያን እንዴት እንዳሳደድሁና እንዳጠፋሁ ሰምታችኋል። ከብዙዎቹ የዘመኔ ሰዎችና የአባቶቼ ወግ ይልቅ ለአይሁድ እምነት ቀናተኛ ነበርኩ። ነገር ግን ከእናቴ ማኅፀን የመረጠኝ (አፖሪያስ) በጸጋውም የጠራኝ እርሱ ልጁን ለአሕዛብ እንድሰብክለት ሊገልጥልኝ በወደደ ጊዜ፥ ከሥጋና ከደም (ሳይኪና ሃይማቲ) ጋር አልተማከርሁም፤ ከእኔም በፊት ሐዋርያት የነበሩትን ለመገናኘት ወደ ኢየሩሳሌም (አኔልዶን) አልሄድሁም፤ ነገር ግን ወደ አረብ አገር ሄጄ ወደ ደማስቆ ተመለስሁ።”

አናስትሮፔን (ἀναστροφήν) ማለት ከላይ መዞር ማለት ነው። አንድ ሰው ክርስቶስን በሕግ በኩል ማግኘት አለበት፣ ነገር ግን አንድ ሰው ከእግዚአብሔር በመራቅና ሕግን በመጠበቅ የእግዚአብሔርን ጽድቅ ማግኘት እንደሚችል ማመን ነው።

አፖሪያስ (ἀφορίσας) ማለት መለየት ማለት ነው። 'መለየት' በሚለው ቃል፣ የጳውሎስ እናት ጠንካራ እምነት እንደነበራት ማየት እንችላለን።

*ሁይሆን* (υἱὸν) ማለት ልጅ ማለት ሲሆን፣ የተወሰነው አንቀጽ *ቶን* ሲያያዝ - *ቶን ሁይሆን* መሆን - የእግዚአብሔር ልጅ ማለት ነው። *አፖካሊዩፕሳይ* (ἀποκαλύψαι) መገለጥ ማለት ነው። *ሳርኪ* (ሥጋ) እና *ሃይማቲ* (ደም) (σαρκὶ καὶ αἵματ) እንደ "ሥጋና ደም" ተተርጉመዋል፣ ይህም የቤተሰብን ምስል ያሳያል። ሆኖም፣ ሥጋና ደምን ያመለክታሉ። ይህ የሚያመለክተው ሥጋና ደም ከወላጆች የወረሰውን የአይሁድ ሕጋዊ ሃይማኖታዊ ስሜት እንዳልተከተለ ነው። ይህ ቃል ከ *ፕሮሳዴሜን* ጋር የተያያዘ ነው። *ፕሮሳዴሜን* ማለት በራስ ሐሳብ መሠረት አለመሥራት፣ ይልቁንም የመንፈስ ቅዱስን መመሪያ መከተል ማለት ነው።

በሐዋርያት እይታ፣ ጳውሎስ አሁንም የአይሁድ ሕግ አዋቂ ነበር። ምንም እንኳን እንደ ወንጌላዊ እውቅና ለማግኘት ከኢየሱስ መገለጥ ቢቀበልም፣ መጀመሪያ ወደ ኢየሩሳሌም ቤተክርስቲያን ሄዶ እንደ ጴጥሮስና ያዕቆብ ካሉ ሐዋርያት ጋር መገናኘት ነበረበት፣ ነገር ግን ጳውሎስ እንዲህ አላደረገም። ግሪክኛ ፍጽምና የጎደለው ጊዜ አለው፣ እሱም አንድ ነገር በቅጽበት የማድረግን ተግባር ያሳያል።

አኔልደን፣ አፔልተን እና ሃይፔስትሬብሻ የሚሉት ቃላት ፍጹም ባልሆነ ጊዜ ውስጥ ናቸው፣ ይህም በራሱ ሀሳብ ሳይሆን መንፈስ ቅዱስ በየጊዜው በተናገረው መሠረት እንደተንቀሳቀሰ ያሳያል። ስለዚህ፣ የሎጎስን ቃል ለመስበክ ወደ አረብ ምድር የመንፈስ ቅዱስን አመራር ተከትሎ ቃሉን መስበኩን ለመቀጠል ወደ ደማስቆ እንደሄደ ይነገራል።

በሥነ መለኮት ውስጥ ቅድመ ውሳኔ በዓለም ላይ የሚከሰቱ ሁሉም ክስተቶች አስቀድሞ የተወሰነ እንደሆኑ ይገልጻል። ስለዚህ፣ አማኞችም ሆኑ አማኞች አስቀድሞ የተወሰነላቸው ናቸው ማለት ነው። ዓለም ከመፈጠሩ በፊት አስቀድሞ የተወሰነው የክርስቶስ ቅድመ ውሳኔ ነው፣ እና "ቅድመ ውሳኔ" የሚለው ቃል በዚህ ዓለም ውስጥ ባሉ ሰዎች ላይ ስለሚደርሱ ክስተቶች ጥቅም ላይ መዋል የለበትም።

ገላትያ 1:18 "ከሦስት ዓመት በኋላ ኬፋን ልጠይቅ ወደ ኢየሩሳሌም ወጣሁ፤ ከእርሱም ጋር አሥራ አምስት ቀን ሳለሁ፥ ከጌታ ወንድም ከያዕቆብ በቀር ሌሎች ሐዋርያትን አላየሁም።"

ከዚያ በኋላ ስለነበረው ነገር፥ ጳውሎስ ወደ ዓረብ ሄዶ፥ ከዚያም ወደ ደማስቆ፥ ከዚያም ወደ ኢየሩሳሌም ሄዶ ከሦስት ዓመት በኋላ እንደሄደ ይነገራል። ኬፋ ጴጥሮስን ያመለክታል። ጳውሎስ በአረብ አገር ስንት ዓመታት እንዳሳለፈ አይታወቅም። ስለ ዓረብና ስለ ደማስቆ መረዳት አስፈላጊ ነው። አረብ አገር በረሃ ትዝ ይላታል፤ በሌላ አነጋገር ምድረ በዳ ማለት ነው።

የሆ ሎጎስ ቃል የሌለበት ቦታ ምድረ በዳ ተብሎ ተገልጿል። ደማስቆ ጳውሎስ ክርስቲያኖችን ሊያስርበት የነበረበት ቦታ ነው። የሆ ሎጎስ ቃል ያላቸውን ለመግደል አስቦ ነበር። ጳውሎስ የሆ ሎጎስን ለመስበክ ወደ ዓረብ ሄደ። ጳውሎስ የሆ ሎጎስን ቃል ከክርስቲያኖች እንደሰማ ለመመስከር ወደ ደማስቆ ሄደ፤ የሆ ሎጎስንም ቃል ለመስበክ።