(3) ስለ ካህናት የሚደነግጉ ደንቦች
(3) ስለ ካህናት የሚደነግጉ ደንቦች
ዘሌዋውያን ምዕራፍ 8-10 ስለ ካህናት ቅድስና ነው። ምዕራፍ 8 ስለ ካህናት ሹመት ደንቦችን ይዟል፣ ምዕራፍ 9 በካህናት ስለሚቀርቡት መሥዋዕቶች መረጃ ይዟል፣ ምዕራፍ 10 ደግሞ የክህነት ሹመት በስህተት ሲፈጸም ማስጠንቀቂያዎችን ይዟል።
ዕብራውያን 5:4 “ማንም ሰው ይህን ክብር በራሱ ፈቃድ አይቀበልም፣ እንደ አሮን በእግዚአብሔር የተጠሩት ብቻ ናቸው እንጂ።” ይላል።
አሮን የመጀመሪያው ሊቀ ካህናት ነበር። የአሮን ልጆች በእርሱ ተተክተው ካህናት ሆነዋል። መጽሐፍ ቅዱስ በክህነት ሹመት መሾም ክቡር ነገር እንደሆነ ይናገራል። በእግዚአብሔርና በሰው መካከል እንደ አስታራቂ ሆኖ ማገልገል ነው። በአዲስ ኪዳን ዘመን ካህናት በክርስቶስ ውስጥ ያሉት ናቸው። ለዚህም ነው ቅዱሳን የሁሉም አማኞች ክህነት የሚባሉት።
እግዚአብሔር ካህን ሲሾም የሚጠይቃቸውን መስፈርቶች መመርመር አለብን። በውሃ መታጠብ፣ አዲስ ልብስ መልበስ እና መቀባት አለባቸው። በውሃ መታጠብ የመንጻት ሥርዓትን ሳይሆን ሞትን ያመለክታል። ይህ የሆነበት ምክንያት ካህኑ ግለሰብ ሳይሆን በእግዚአብሔር የሚጠቀም አካል ስለሆነ ነው። በጥምቀት ሥነ ሥርዓት ወቅት ወደ ውሃው መግባት ማለት መሞትን ያመለክታል። ስለዚህ፣ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ወደ መንፈሳዊ አካል ዳግም መወለድ ነው። መንፈሳዊ አካል በነጭ ልብስ ይወከላል። መቀባት መንፈስ ቅዱስ እርስ በርስ መገናኘቱን ያመለክታል።
በዘጸአት 29:4 ላይ፣ “አሮንንና ልጆቹን ወደ ድንኳኑ መግቢያ አምጥተህ በውሃ ታጠብ” ይላል። እጃቸውን በመታጠቢያ ገንዳ ውስጥ ይታጠባሉ። ከውሃው የመግባትና የመውጣት የጥምቀት ሥርዓት ጋር ተመሳሳይ ነው። አንድ ካህን በእግዚአብሔር ላይ ኃጢአት ሲሠራ እጆቹንና እግሮቹን ይታጠባል።
ዘሌዋውያን 8:7-9፡ “የአሮንን የውስጥ ልብስ፣ መታጠቂያውን፣ የውጪውን ቀሚስ፣ የኤፉዱንም መታጠቂያ በላዩ ላይ አድርግበት፣ ኤፉዱንም በሰውነቱ ላይ አድርግበት፣ የደረት ኪሱንም አድርግበት፣ ኡሪምና ቱሚምን በደረት ኪሱ ውስጥ አድርግበት፣ በራሱም ላይ አክሊል አድርግበት፣ የወርቅ ሰሌዳዎችንም በዘውዱ ፊት ላይ አድርግ፣ ይህም የተቀደሰ አክሊል ነው፣ እግዚአብሔር ሙሴን እንዳዘዘው።”
አንድ ካህን ሲሾም ልብስ መልበስ ነበረበት። ኤፉድ የሚባል ሸሚዝ ለብሰው ነበር፤ ይህም አስራ ሁለቱን የእስራኤል ነገዶች የሚወክሉ አስራ ሁለት የከበሩ ድንጋዮችን ያጌጠ ነበር። በተጨማሪም፣ ኡሪምና ቱሚም የሚባሉ ትላልቅ ድንጋዮችን በደረት ኪሳቸው ውስጥ አኖሩ፤ እግዚአብሔርም የእስራኤል ሕዝብ ችግር ሲያጋጥማቸው በእነዚህ ድንጋዮች ቀለማት መለሰላቸው። እነዚህ የካህናት ልብሶች የካህናቱን ኃጢአት ሁሉ ለመሸፈንና በእግዚአብሔር ፊት እንዲቆም ለማስቻል የተነደፉ ነበሩ። ልክ የካህናት ልብሶች ኃጢአቱን እንደሸፈኑ ሁሉ፣ የኢየሱስ ክርስቶስ ልብስ የቅዱሱን ኃጢአት ይሸፍናል። ከኢየሱስ ጋር በመስቀል ላይ በመሞትና ኃጢአታቸው በከበረ ደሙ በመታጠብ በእግዚአብሔር ፊት መቆም ይችላሉ።
"በራሱ ላይም አክሊል ተደረገለት፤ በአክሊሉም ፊት ለፊትም የወርቅ ሳህን ተያይዟል፤ እርሱም ቅዱስ አክሊል ነው።" አክሊል በራሱ ላይ ማስቀመጥ ኃጢአተኛ ሳይሆን የንጉሥ ካህን ማለት ነው። ከክርስቶስ ጋር በመነሣት ጻድቅ መሆን ማለት ነው።
በ1ኛ ጴጥሮስ 2:5 ላይ፣ "እናንተ ደግሞ እንደ ሕያዋን ድንጋዮች፣ በኢየሱስ ክርስቶስ ለእግዚአብሔር ተቀባይነት ያለው መንፈሳዊ መሥዋዕት የምታቀርቡ ቅዱስ ካህናት እንድትሆኑ መንፈሳዊ ቤት ትሠራላችሁ።" ይላል። መንፈሳዊው ቤት በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ዳግመኛ የተወለደ መንፈሳዊ አካልን ያመለክታል። ሕያው ድንጋይ ክርስቶስ ነው። ስለዚህ፣ ቅዱሱ፣ መንፈሳዊ አካል ለብሶ፣ እግዚአብሔርን በቀጥታ ለማምለክ ይመጣል።
ዘሌዋውያን 8:10-13፡- “ሙሴ የቅብዓት ዘይቱን ወስዶ ማደሪያውንና በውስጡ ያለውን ሁሉ ቀባቸው፤ ሊቀድሰውም መሠዊያውን ሰባት ጊዜ ረጨ፤ መሠዊያውንና ዕቃዎቹን ሁሉ፥ የመታጠቢያውንና የመቀመጫውንም ዘይት ቀባቸው። የቅብዓት ዘይቱንም በአሮን ራስ ላይ አፈሰሰ፥ ሊቀድስም ቀባቸው። ሙሴም የአሮንን ልጆች ወስዶ ቀሚስ አለበሳቸው፥ ቀበቶም አሸከማቸቸው፥ በራሳቸውም ላይ አክሊል አደረገላቸው።”
በካህናት ሹመት፣ በዘይት መቀባት ሦስተኛው እርምጃ ነው። ዘይት መንፈስ ቅዱስን ያመለክታል። ይህ መንፈስ ቅዱስ ቅዱሳንን ከማተም ጋር ተመሳሳይ ነው። አሮን የክህነት ልብሶችን መልበስ ብቻ አላቆመም፤ በዘይት ከተቀባ በኋላ እንደ ካህን ሆኖ ማገልገል ብቻ ይችል ነበር። በአዲስ ኪዳን ዘመን፣ በዘይት መቀባት የመንፈስ ቅዱስን መውረድ ያመለክታል። አሮን ኢየሱስን የሚወክል ሞዴል ነው፣ እሱም የሰው ልጅ ሁሉ ሊቀ ካህን ሆኖ መጣ።
ይሁን እንጂ፣ አሮንና ልጆቹ የክህነት ልብሶችን ለብሰውና ስለተቀቡ ብቻ ወዲያውኑ መሥዋዕት ማቅረብ አይችሉም። ይህ የሆነበት ምክንያት እነሱ በእግዚአብሔር ፊት ኃጢአተኞች ከመሆናቸውም በላይ ለሌሎች መሥዋዕት ከማቅረባቸው በፊት ለራሳቸው ኃጢአት ይቅርታ ለማግኘት መሥዋዕት ማቅረብ ስለነበረባቸው ነው። ዘሌዋውያን 8:14-17 “ሙሴም የኃጢአት መሥዋዕት የሆነውን ወይፈን አመጣ፤ አሮንና ልጆቹም እጃቸውን ለኃጢአት መሥዋዕት የሚሆነውን ወይፈን ራስ ላይ ጫኑ። ሙሴም ገደለው፥ ደሙንም ወስዶ በጣቱ በመሠዊያው አራት ቀንዶች ላይ አደረገው፥ መሠዊያውንም አነጻ። ደሙንም በመሠዊያው ግርጌ አፈሰሰ፥ መሠዊያውንም ቀደሰ። ከዚያም ሙሴ የሆድ ዕቃውን የሸፈነውን ስብ ሁሉ፥ የጉበት ሽፋን፥ ሁለቱን ኩላሊቶችና ስቡን ወስዶ በመሠዊያው ላይ አቃጠላቸው። እግዚአብሔር ሙሴን እንዳዘዘው ወይፈኑም፥ ቆዳውም፥ ሥጋውና ፈርሱም፥ ከሰፈሩ ውጭ ተቃጠለ።”
ከሦስቱ መሥዋዕቶች የመጀመሪያው የኃጢአት መሥዋዕት ነበር። የኃጢአት መሥዋዕት በማቅረብ ራሱን የነጻ ካህን ለሌሎች ኃጢአት መሥዋዕት ማቅረብ ይችላል። የአንጀት፥ የጉበትና የኩላሊት ስብ በሰፈሩ ውስጥ ባለው መሠዊያ ላይ ተቃጠለ፥ ስቡም የመንፈስ ቅዱስን እሳት ያመለክታል። የመንፈስ ቅዱስ እሳት የሚታደሰውን ትንሣኤ ያመለክታል።
አንጀት፥ ጉበት፥ የኩላሊት ቆዳ፥ ሥጋና እዳሪ ከሰፈሩ ውጭ ተቃጥለዋል። ዘሌዋውያን 6:11 እንዲህ ይላል፣ "ልብሳችሁን አውልቁ፣ አዲስ ልብስም ለብሳችሁ፣ አመዱንም ከሰፈሩ ውጭ ወዳለ ንጹሕ ቦታ ተሸክማችሁ ውሰዱ።" ጠዋት ላይ የእነዚህ ነገሮች አመድ መጣል ነበረበት፣ አመዱንም ሲጥሉ አንድ ሰው ወደ ሌላ ልብስ መለወጥ ነበረበት። በዚህ ጊዜ ካህኑ አመዱን ከሰፈሩ ውጭ ወዳለ ንጹሕ ቦታ ጣለው። ኢየሱስ ለኃጢአት ሞተ። ከሰፈሩ ውጭ ማቃጠል በመስቀል ላይ መሞትን ያመለክታል።
ዘሌዋውያን 8:18-21፡- "ከዚያም አውራውን ለሚቃጠል መሥዋዕት አቀረበ። አሮንና ልጆቹ እጃቸውን በአውራው በግ ራስ ላይ ጫኑ፣ ሙሴም ገደለው፣ ደሙንም በመሠዊያው በአራቱም ጎኖች ላይ ረጨው። ከዚያም አውራውን በግ ቆራረጠ፣ ሙሴም ጭንቅላቱን፣ የተቆረጠውን ብልቱንና ስቡን አቃጠለ። ከዚያም የሆድ ዕቃውንና እግሮቹን በውሃ አጠበ። ከዚያም ሙሴ መላውን አውራ በግ በመሠዊያው ላይ አቃጠለው። እግዚአብሔር ሙሴን እንዳዘዘው ለእግዚአብሔር የሚቃጠል መሥዋዕት የሚቃጠል መሥዋዕት ነበር።"
የሚቀርበው ሁለተኛው መሥዋዕት የሚቃጠል መሥዋዕት ነበር። የሚቃጠል መስዋዕት አንድም ነገር ሳይተው የመሥዋዕቱን ሁሉ ማቃጠልን ያካትታል። የሚቃጠል መስዋዕት የሚለው የዕብራይስጥ ቃል *ኦላህ* (עֹלָ֤ה) ሲሆን ትርጉሙም "ወደ ላይ መውጣት" ማለት ነው። ይህም መባውን ለእግዚአብሔር ለማቅረብ ማቃጠልን ያመለክታል። ይህ ራስን ሙሉ በሙሉ ለእግዚአብሔር የማቅረብ ትርጉም ያለው ሲሆን ይህ የመሥዋዕት ሥርዓት የአምልኮ ተግባር መሆኑን ያሳያል። በሚቃጠል መስዋዕት አማካኝነት ካህኑ ለእግዚአብሔር ብቻ የሚኖር እና ለዓለም የሞተ ሰው ይሆናል።
ኃጢአተኛው እጆቹን በመሥዋዕት መስዋዕት ላይ ያስቀምጣል፣ ይገድለዋል፣ ቆዳ ይቆርጠዋል እና ሥጋውን ይቆርጣል። ይህ በመሥዋዕቱ የኃጢአት ይቅርታ ለማግኘት እና ወደ እግዚአብሔር ለመቅረብ ነበር። ምርጡን፣ እንከን የለሽ የሆነውን የወንድ ጥጃ ለማረድ እና ወደ ቁርጥራጮች ለመቁረጥ ማምጣት ከራስ ሞት ጋር የሚመሳሰል ተሞክሮ ይፈጥራል። የሞተው መስዋዕት ከራስ ሌላ እንዳልሆነ ያመለክታል።
"አንጀቱን (ኬሬቭ) እና ሽንብራውን በውሃ ይታጠቡ።" ኬሬቭ የአንድን ሰው ወይም የእንስሳትን "አንጀት"፣ "ውስጥ" ወይም "አንጀት" ለመግለጽ ይጠቅማል። ይህ ቃል "በውስጥ ያለውን" ትርጉም የሚያስተላልፍ ሲሆን አንጀቱ (7130) እና ሺንስ (3767) ደግሞ በሰው ልጅ ውስጥ በጥልቅ የሚኖረውን አሮጌ ማንነት ያመለክታሉ። እግዚአብሔር በሰው ልጅ ውስጥ ሥር የሰደደው አሮጌው ማንነት እና በራሱ ጽድቅን ለማግኘት የሚደረገው ሙከራ እንዲቃጠል ያዛል። በሌላ አነጋገር፣ ራስን የመካድ ትእዛዝ ነው።
ሺን (ּכְרָעָ֖ kera) (3767) የሚያመለክተው በእግዚአብሔር ላይ ሳይታመን በራሱ ኃይል የሚሄድን ሰው ነው። እንደ ኔፊሊም የራስን ጽድቅ ለማሳየት ነው።
"በውሃ ታጠቡ።" በኤፌሶን 5:25-26 ላይ "ባሎች ሆይ፥ ክርስቶስ ቤተ ክርስቲያንን እንደወደደና ራሱን ስለ እርስዋ እንደሰጠ ሚስቶቻችሁን ውደዱ፤ በውኃ ታጥቦ በቃሉም ያነጻት ዘንድ" ይላል። በውሃ መታጠብ ማለት በውሃ መሞት ማለት ነው። በውሃና በመንፈስ ቅዱስ አማካኝነት ከሰማይ መወለድ ማለት በውሃ የሞተና በመንፈስ ቅዱስ እሳት የተቃጠለ ሰው መሆኑን መናዘዝ ማለት ነው። ስለዚህ ከሰማይ መወለድን (ትንሣኤን) ያመለክታል። ይህ ማለት አሮጌው ማንነትና የራስ ጽድቅ ሁሉም ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር ይሞታሉ ማለት ነው።
አስተያየቶች
አስተያየት ይለጥፉ