(3) የሁለቱ የድንጋይ ጽላቶች ክስተት

 

(3) የሁለቱ የድንጋይ ጽላቶች ክስተት

① የሁለቱ የድንጋይ ጽላቶች ትርጉም

ዘጸአት 20:2 "እኔ እግዚአብሔር አምላካችሁ ነኝ፣ ከግብፅ ከባርነት ምድር ያወጣኋችሁ።" ዘጸአት ሙሴ እስራኤላውያንን ከእግዚአብሔር አስርቱን ትእዛዛት ለመቀበል ወደ ሲና ተራራ እየመራ እንደመራቸው ይገልጻል። ዘጸአት 20:2 እግዚአብሔር መጀመሪያ የፈጠረውን ሁለት የድንጋይ ጽላቶች ያመለክታል። ሆኖም ሙሴ ወደ ሲና ተራራ ወጥቶ ለረጅም ጊዜ ሳይወርድ በቀረ ጊዜ፣ በአሮን የሚመራው ሕዝብ የወርቅ ጥጃ ሠርተው ጣዖታትን ማምለክ ጀመሩ።

ዘጸአት 32:1-4 ሕዝቡ ሙሴ ከተራራው ሊወርድ እንደዘገየ ባዩ ጊዜ፣ ሕዝቡ ተሰብስበው አሮንን "ተነሥተህ በፊታችን የሚሄዱ አማልክትን ሥራልን፤ ከግብፅ ምድር ያወጣን ሙሴ ምን እንደ ሆነ አናውቅምና" አሉት። አሮንም "በሚስቶቻችሁ፣ በወንዶች ልጆቻችሁና በሴቶች ልጆቻችሁ ጆሮ ያሉትን የወርቅ ቀለበቶች አውልቁና አምጡልኝ" አላቸው። ከዚያም ሕዝቡ ሁሉ የወርቅ ቀለበቶችን ከጆሮአቸው አወጡና ወደ አሮን አመጡ። ከዚያም የወርቅ ቀለበቶችን ከእጃቸው ወስዶ በመቅረጫ መሣሪያ ቀረጻቸውና የቀለጠ ጥጃ ሠራቸው። እነርሱም። እስራኤል ሆይ፥ እነዚህ አማልክትህ ናቸው፥ ከግብፅ ምድር ያወጡህ ናቸው።

 

ሙሴም ከተራራው ወረደ፥ ሕዝቡም ጣዖትን ሲያመልኩ አየ፥ እግዚአብሔርም የሰጠውን ሁለቱን የድንጋይ ጽላቶች ሰባበረ። እግዚአብሔርም በዘጸአት 34:1 ላይ እንዲህ አለ፥ "እግዚአብሔርም ሙሴን፦ እንደ መጀመሪያዎቹ ሁለት የድንጋይ ጽላቶች ቁረጥ፤ አንተ የሰበርሃቸውን በፊተኞቹ ጽላቶች ላይ የነበሩትን ቃላት እጽፍባቸዋለሁ።"

 

የመጀመሪያዎቹ ሁለት የድንጋይ ጽላቶች እና ሁለተኛው ሁለት የድንጋይ ጽላቶች በሁለተኛው ትእዛዝ ይዘት ውስጥ ትንሽ ይለያያሉ።

 

ዘጸአት 20:4-6 “በላይ በሰማይ ካለው፥ በታችም በምድር ካለው፥ ከምድርም በታች በውኃ ካለው፥ የተቀረጸውንም ምስል፥ ወይም የማንኛውም ነገር ምሳሌ፥ ለራስህ አታድርግ…”

ዘዳግም 5:8-10 “በላይ በሰማይ ካለው፥ በታችም በምድር ካለው፥ ወይም ከምድርም በታች በውኃ ካለው፥ ማንኛውንም ነገር ምሳሌ፥ የተቀረጸውንም ምስል፥ ወይም የማንኛውም ነገር ምሳሌ፥ ለራስህ አታድርግ…”

የምዕራፍ 5 ቁጥር 8 እንደገና የተተረጎመው “በምድርም ሆነ በውሃ፥ ከምድርም በታች ወይም በሰማይ ካለው ነገር ሁሉ ምስል ለራስህ አታድርግ” የሚል ነው።

የመጀመሪያው የድንጋይ ጽላት በሰማይ፥ በምድር፥ በውሃ፥ ወይም በላይ ለራስህ ምስል መሥራትን ይከለክላል። ሁለተኛው በሰማይ፥ በምድር፥ ከምድርም በታች፥ በውሃ፥ ወይም በውሃ፥ ምስሎችን መሥራትን ይከለክላል። የመጀመሪያው በአእምሮህ ውስጥ ምስሎችን መሥራትን ይከለክላል፥ ሁለተኛው ደግሞ በአእምሮህ ውስጥ ምስሎችን መሥራትን ይከለክላል፥ የሚታዩ ነገሮችን ምስሎችም ጭምር። ምስሉ በአእምሮህ ውስጥም ሆነ በውጭ ወደሚታዩ ነገሮች ይዘልቃል። ይህ ምን ያህል ከባድ የጣዖት አምልኮ እንደተከሰተ ያሳያል።

በአእምሮ ውስጥ ያለው ምስል የማይታይ ምስልን ያመለክታል። እያንዳንዱ ሰው የራሱን ጽንሰ ሐሳብ የሚያሟላ የእግዚአብሔርን ምስል ይፈጥራል። የግብርና ማኅበረሰቦች እና ከብቶቻቸው የኑሮአቸው የሆኑ ሰዎች እግዚአብሔርን እንደ ሀብት ምንጭ አድርገው ያስባሉ። ይህ ደግሞ በሬው እንደ እግዚአብሔር ምሳሌያዊ ውክልና ይሆናል። ዋነኛው ምሳሌ በእስራኤላውያን የወርቅ ጥጃ መፈጠር ነው። ሁለተኛው የድንጋይ ጽላት እግዚአብሔር በሰዎች ላይ በሚታዩ ተክሎችና እንስሳት ላይ በሚያጎሉ ምስሎች ላይ ያለውን አሳቢነት ያሳያል።

የመጀመሪያዎቹ ሁለት የድንጋይ ጽላቶች በዘፀአት መጽሐፍ ውስጥ የተመዘገቡትን አሥርቱን ትእዛዛት፣ የእግዚአብሔርን የሚወክሉ ሕጎችን ያመለክታሉ። እነዚህ የድንጋይ ጽላቶች እግዚአብሔር በሙሴ በኩል ለእስራኤላውያን በሲና ተራራ የሰጣቸውን ቃላት ይይዛሉ። ሆኖም፣ እነዚህ ጽላቶች በሕዝቡ ኃጢአት ምክንያት ተሰብረዋል። ይህ የሚያመለክተው ሕዝቡ፣ በሥጋዊ ልባቸው፣ ሕጉን ሙሉ በሙሉ መጠበቅ እንደማይችሉ ነው።

ሆኖም፣ ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች በዘዳግም ውስጥ ሙሴ በከነዓን መግቢያ በሞዓብ ምድር በምድረ በዳ ለተወለዱት አዲስ ሕዝቦች የተናገራቸው የእግዚአብሔር ቃላት ሆነው ተመዝግበዋል። ይህ ሕግ አይደለም፣ ነገር ግን በልብ ላይ የተጻፈ የመንፈስ ሕግ ነው። የመጀመሪያዎቹ ሁለት የድንጋይ ጽላቶች ለልጆች እንደ ትእዛዛት የተጻፉ ሲሆን፣ የተጻፉትን ቃላት እንዲከተሉ የሚጠይቅ ቢሆንም፣ ሁለተኛው ሁለት የድንጋይ ጽላቶች ለአዋቂዎች እንደሚናገሩ በልብ ላይ ተጽፈው ነበር፣ ስለዚህም በመንፈስ ቅዱስ ይመራሉ እና በመንፈሳዊ አእምሮ ይሠሩ ዘንድ። ይህ የሚያመለክተው በመንፈስ ቅዱስ ኃይል የሕጉን መፈጸም ነው።

ክርስቶስ በአብ ክብር ከሙታን እንደተነሣ፣ እኛም በአዲስ ሕይወት እንድንመላለስ በጥምቀት ከእርሱ ጋር ወደ ሞት ገባን። ምክንያቱም ክርስቶስን በሚመስል ሞት ከእርሱ ጋር ከተባበርን፣ እኛም እንደ እርሱ ትንሣኤ በትንሣኤ እንሆናለን። የኃጢአት ሥጋ እንዲሻር አሮጌው ሰውነታችን ከእርሱ ጋር እንደ ተሰቀለ እናውቃለን፤ ከእንግዲህም ለኃጢአት ባሪያዎች እንዳንሆን።

ሙሴ ወደ ከነዓን መግቢያ ላይ አስራ ሁለት ሰላዮችን ወደ ከነዓን ላከ፤ ነገር ግን ቀናተኛ ሰላዮች ወደ ከነዓን የሚገባ ማንኛውም ሰው እንደሚሞት ነገሩ። ሕዝቡ ሁሉ ይህን ሲሰሙ አለቀሱና አዘኑ። እግዚአብሔር ተቈጣና ሕዝቡ ሁሉ እስኪሞቱ ድረስ ለአርባ ዓመታት በምድረ በዳ እንዲንከራተቱ አደረገ። ሁለቱ ሰላዮች ማለትም ኢያሱና ካሌብ፣ በምድረ በዳ የተወለዱት አዲስ ልጆች እና በዘጸአት ጊዜ ከ19 ዓመት በታች የሆኑ ልጆች ብቻ ወደ ከነዓን እንዲገቡ ተፈቅዶላቸዋል።

ስለዚህ ሙሴ ወደ ከነዓን ሲገቡ የቀድሞውን ትውልድ ስህተት እንዳይደግሙ፣ የእግዚአብሔርን ቃል በልባቸው እንዲቀርጹና በዚሁ መሠረት እንዲኖሩ አሳሰባቸው። በልባቸው ውስጥ እንዲቀርጹት ማለቱ ነው። ይህ ማለት የእግዚአብሔርን ቃል በልባቸው ውስጥ ማቆየትና መጠበቅ፣ ፈጽሞ እንዳይረሱት፣ እናም በእርሱ አማካኝነት ሕዝቡ የእግዚአብሔርን ፈቃድ እንዲረዱ መርዳት ማለት ነው።

የመጀመሪያውና ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች የመጀመሪያውንና የመጨረሻውን ሰው አዳምን ​​ይመስላሉ። የመጀመሪያው ሰው አዳም ኃጢአተኛ አካል የሰጠው ክርስቶስ ሲሆን ሁለተኛው ሰው አዳም ደግሞ መንፈሳዊ አካል የሰጠው ክርስቶስ ነበር። ስለዚህ ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች በአማኞች ልብ ውስጥ እንደተቋቋመ ቤተ መቅደስ ናቸው። የመጀመሪያዎቹ የድንጋይ ጽላቶች ተሰብረዋል (ሞተዋል)፣ ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች ደግሞ አዲስ ተቀርጸው (ዳግም ተወልደዋል) በቃል ኪዳኑ ታቦት ውስጥ (በአማኞች ልብ ውስጥ ባለው ቤተ መቅደስ) ውስጥ ተቀምጠዋል።

 

መዝሙር 40:8 እንዲህ ይላል፣ “አምላኬ ሆይ፣ ፈቃድህን ለማድረግ ደስ ይለኛል፤ ሕግህ በልቤ ውስጥ ነው።” ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች በልቤ ውስጥ ናቸው።

 

ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች በክርስቶስ ሕግ ሥር ያሉት አዲሱ ሕግ ናቸው። 1ኛ ቆሮንቶስ 9:21 እንዲህ ይላል፣ “ከሕግ በታች ላልሆኑት፣ ከሕግ በታች እንዳልሆንሁ (ምንም እንኳ ያለ እግዚአብሔር ሕግ ሳልሆን በክርስቶስ ሕግ በታች ሳለሁ)፣ ከሕግ በታች ያልሆኑትን እምር ዘንድ።”

 

የመጀመሪያዎቹ የድንጋይ ጽላቶች ተሰጥተዋል፣ ነገር ግን የሰው ልጅ እነሱን ለመጠበቅ አለመቻሉ በወርቅ ጥጃው ክስተት ታይቷል። ሆኖም፣ በውስጣቸው፣ የእግዚአብሔር ምሕረትና ርኅራኄ ሞልቶ ነበር። ይህ ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች ነው። ስለዚህ፣ ከሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች ጋር፣ የጌታ ስም ይታወጃል። የመጀመሪያዎቹ የድንጋይ ጽላቶች ስለ መጀመሪያው ሰው ስለ አዳምና ስለ ኃጢአቱ ሲሆኑ፣ ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች ደግሞ ስለ ክርስቶስ ጸጋ፣ ስለ መጨረሻው ሰው ስለ አዳም ናቸው። የመጀመሪያዎቹ የድንጋይ ጽላቶች የመስቀሉን ሞት ሲያመለክቱ፣ ሁለተኛው የድንጋይ ጽላቶች ደግሞ ትንሣኤን ያመለክታሉ።

 

በዮሐንስ 1:17 ላይ “ሕግ በሙሴ ተሰጥቶ ነበርና፣ ጸጋና እውነት ግን በኢየሱስ ክርስቶስ መጣ” ይላል። በማቴዎስ 9:13 ላይ “ነገር ግን ሂዱና ይህ ምን ማለት እንደሆነ ተማሩ፤ ‘ምሕረትን እወዳለሁ እንጂ መሥዋዕትን አይደለም’፤ ኃጢአተኞችን እንጂ ጻድቃንን ልጠራ አልመጣሁምና።”

 

② የሙሴ ፊት ብርሃን

ዘጸአት 34:29-30 “ሙሴ ከሲና ተራራ ሲወርድ ሁለቱን የምስክርነት ጽላቶች በእጁ ይዞ፣ ሙሴ ከጌታ ጋር ስለተናገረ የፊቱ ቆዳ እንደሚያበራ አላወቀም ነበር። አሮንና እስራኤላውያን ሁሉ ሙሴን ሲመለከቱ፣ የፊቱ ቆዳ እንደሚያበራ አዩ፤ ወደ እርሱ ለመቅረብም ፈሩ።”

 

ይህ ከቅዱስ ዕቃዎች ጋር መገናኘት እንደሚቀድስ ከሚለው መርህ ጋር ይጣጣማል። በሌላ አነጋገር፣ ሙሴ ሌሎች ግንኙነቶችን ሁሉ አቋርጦ ከእግዚአብሔር ጋር ባለው ኅብረት ላይ ብቻ አተኩሯል። በዚህም ምክንያት የእግዚአብሔር ክብር ወይም ቅድስና በተፈጥሮ በሙሴ ተገለጠ። "እነሆ፣ የፊቱ ቆዳ በብሩህ አበራ" የሚለው የሐረጉ ቀጥተኛ ትርጉም "እነሆ፣ የፊቱ ቆዳ በብሩህ አበራ" ማለት ሲሆን ይህም ሕዝቡ በሙሴ ፊት ብርሃን መገረማቸውን በግልጽ ያሳያል።

"ፈርተውም ነበር።" ቀደም ባለው ጥቅስ ላይ "ማብራት" የሚለው የመጀመሪያው ቃል "ካራን" ማለት "ቀንድ ያለው" ማለት ነው። ምናልባትም ከሙሴ ፊት የሚወጣው ብርሃን ቀንድ ይመስል ነበር፣ ይህም የሕዝቡን ፍርሃት ያቀጣጥል ይሆናል። ሐዋርያው ​​ጳውሎስ ይህንን ብርሃን ከሙሴ ፊት ወደ አዲሱ ኪዳን ግርማ ሞገስ ወደሚያበራው የቤዛ ታሪክ አውድ ከፍ አድርጎታል (2ኛ ቆሮንቶስ 3:7-18)።

 

ዘጸአት 34:31-33 "ከዚያም ሙሴ ጠራቸው፥ አሮንም የማኅበሩም አለቆች ሁሉ ወደ ሙሴ መጡ፥ ሙሴም ተናገራቸው። ከዚያም በኋላ እስራኤላውያን ሁሉ ቀረቡ፥ እግዚአብሔርም በሲና ተራራ ላይ የነገረውን ቃል ሁሉ ሰጣቸው። ከነሱም ጋር ተናግሮ ከጨረሰ በኋላ በፊቱ ላይ መጋረጃ አደረገ።"

 

የጉባኤው ሽማግሌዎች የእስራኤልን ሽማግሌዎች ያመለክታሉ። "ፊቱን በመጋረጃ ሸፈነ።" ይህ የሆነው ሕዝቡ ከሙሴ ፊት በሚወጣው ብርሃን እንዳይደነዝዙ እና የሚሰብከውን የእግዚአብሔርን ቃል ችላ እንዳይሉ ለመከላከል ነበር። ይሁን እንጂ፣ ጳውሎስ በኋላ ላይ ይህንን ክስተት በሕጉ ላይ በጣም ስለተጠመዱ የክርስቶስን የሚያበራ ክብር ማስተዋል ስላልቻሉ የአይሁድን የጨለማ መንፈሳዊ ሁኔታ እንደ ምሳሌ ጠቅሷል (2ኛ ቆሮንቶስ 3:7-18)።

 

ዘጸአት 34:34-35 “ሙሴ ግን ከእርሱ ጋር ሊነጋገር በእግዚአብሔር ፊት በገባ ቁጥር እስኪወጣ ድረስ መጋረጃውን ያወልቅ ነበር። ከዚያም ወጥቶ እግዚአብሔር ያዘዘውን ሁሉ ለእስራኤላውያን ይነግራቸው ነበር። በዚያን ጊዜ እስራኤላውያን የሙሴ ፊት እንደበራ አዩ፤ ስለዚህ ሙሴ ከእግዚአብሔር ጋር ለመነጋገር እስኪገባ ድረስ መጋረጃውን በፊቱ ላይ አደረገ።”

 

ይህ ሙሴ ከእግዚአብሔር ጋር ቃል ኪዳን ከገባ በኋላ በሲና ተራራ ላይ ሲወርድ የተገለጸው የመጽሐፍ ቅዱስ ዘገባ ነው። የሙሴ ፊት አርባ ቀንና ሌሊት ከእግዚአብሔር ጋር ሲነጋገር አበራ። ይህ ብርሃን የእግዚአብሔር ክብር ብርሃን ነበር፣ ለአርባ ቀናት ከእርሱ ጋር ያለውን ጥልቅ ኅብረት የሚያሳይ ምልክት ነበር።

የኢየሱስ ፊት በተለወጠው ተራራ ላይ ተለወጠ። በተመሳሳይም አማኞች በክርስቶስ ተለውጠዋል። የተለወጠ ፊት እንደገና ወደ አዲስ ፍጥረት መወለድን ያመለክታል። ይህም የቀድሞውን ሥጋ ሞትና ወደ አዲስ ሕይወት መለወጥን ያመለክታል።

ሮሜ 6:4-6: "ስለዚህ ክርስቶስ በአብ ክብር ከሙታን እንደ ተነሣ እንዲሁ እኛም በአዲስ ሕይወት እንድንመላለስ በጥምቀት ከእርሱ ጋር በሞት ተቀበርን። በሞቱም ከእርሱ ጋር አንድ ከሆንን፥ በሞቱም ከእርሱ ጋር ትንሣኤ ደግሞ በእርግጥ እንሆናለን። የኃጢአት ሥጋ ይሻር ዘንድ፥ የኃጢአት ሥጋ ይሻር ዘንድ፥ ከእንግዲህም ወዲህ ለኃጢአት ባሪያዎች እንዳንሆን፥ አሮጌው ሰውነታችን ከእርሱ ጋር እንደ ተሰቀለ እናውቃለን።"