ጥያቄ 101፡- ነገር ግን በአክብሮት ብናደርገው በእግዚአብሔር ስም መማል አይፈቀድም?

 ጥያቄ 101፡- ነገር ግን በአክብሮት ብናደርገው በእግዚአብሔር ስም መማል አይፈቀድም?

መልስ፡- አዎ። ሁኔታዎች እውነትን ለመጠበቅ እና ለእግዚአብሔር ክብር እና ለጎረቤቶቻችን ጥቅም ሲባል እምነትን ለማሳደግ ሲባል መሐላ ሲፈልጉ ወይም መንግሥት ሲጠይቅ ይፈቀዳል። እንደዚህ ያሉ መሐላዎች በእግዚአብሔር ቃል የተፈቀዱ ሲሆኑ በብሉይም ሆነ በአዲስ ኪዳን ውስጥ ባሉ አማኞች በአግባቡ ጥቅም ላይ ውለዋል።

ለጥያቄ 101 የተሰጠው መልስ “መሐላ” እና “ቃል ኪዳን” የሚሉትን ቃላት ግራ ያጋባል። “መሐላ” (horkus) የተተረጎመው የግሪክ ቃል “መሐላ” ወይም “መሐላ” ማለት ነው። አንድ ነገር ለማድረግ በፈቃደኝነት የተገባ ቃል ኪዳንን ያመለክታል።

ሆኖም፣ መሐላ ከመሐላ የተለየ ጽንሰ ሐሳብ ነው፣ ምክንያቱም መንግሥት ሲጠይቀው የተገባውን ቃል፣ ከሐሰት ምስክርነት ለመራቅ ሲያስብ እና አንድ ሰው እውነቱን ለመናገር ሲፈልግ ያመለክታል። አንድ ሰው በፈቃደኝነት የሚወስደው ነገር ሳይሆን፣ እንደ መንግሥት ወይም የመንግሥት ኤጀንሲ ባሉ የሕዝብ ባለሥልጣናት የሚገደድ ስለሆነ፣ “መሐላ” የሚለው ቃል ተገቢ አይደለም።

ማቴዎስ 5:33-37 “እንደገና፣ ለቀደሙት ሰዎች፣ ‘በፍጹም አትማሉ፤ ለእግዚአብሔር የገባችሁትን ስእለት ፈጽሙ እንጂ’ እንደተባለ ሰምታችኋል። እኔ ግን እላችኋለሁ፣ በፍፁም አትማሉ፤ በሰማይ አይሆንም የእግዚአብሔር ዙፋን ነውና፤ በምድርም አይሆንም የእግዚአብሔር የእግሩ መረገጫ ናትና፤ በኢየሩሳሌምም አይሆንም የታላቁ ንጉሥ ከተማ ናትና፤ በራሳችሁም ቢሆን፣ አንዲትን ጠጉር ነጭ ወይም ጥቁር ልታደርጓት አትችሉም። ይልቁንስ ቃላችሁ ‘አዎ፣ አዎ’ ወይም ‘አይደለም፣ አይደለም’ ይሁን፤ ከእነዚህ የሚበልጥ ነገር ከክፉው የመጣ ነው።”

“በፍፁም አትማሉ፣ በሰማይ አይደለም የእግዚአብሔር ዙፋን ነውና።” ስለዚህ፣ የሰው ልጅ የመሐላ መነሻ ለእግዚአብሔር መሐላ ስለነበር በሰማይ እንዳንማል ተብለናል። በተመሳሳይ፣ መጽሐፍ ቅዱስ የእግዚአብሔር የእግር መረገጫ ከምድር፣ ንጉሥ (እግዚአብሔር) ከኢየሩሳሌም ይበልጣል፣ የሚያሳድገውም አምላክ ከራስ ይበልጣል ይላል። ባጭሩ፣ ሁሉም መሐላዎች ለእግዚአብሔር ስለሚደረጉ፣ እነሱን ለመጠበቅ የተቻለንን ሁሉ ማድረግ አለብን። ሆኖም ግን፣ ጨርሶ መሐላ እንደማይገባም ይነገራል። ይህ የሆነበት ምክንያት መሐላ እንደ ቃል ኪዳን ስለሆነ፣ ሰዎች የገቡትን መሐላ መጠበቅ የማይችሉ ፍጥረታት መሆናቸውን ስለሚነግረን ነው።

መሐላ ማንኛውንም ዓይነት ቃል ኪዳን ለመጠበቅ የሚደረግ የፈቃደኝነት ቁርጠኝነት ተግባር ነው፣ ለእግዚአብሔር በፈቃደኝነት የተገባ ቃል ኪዳንም ይሁን በሰዎች መካከል ውልን ለመጠበቅ ዋስትና። ትእዛዝ፣ ስእለት፣ ቃል ኪዳን ወይም ውል ይሁን፣ በቅንነት እና በቅንነት የተሰጠ ከሆነ፣ መሐላ ነው። ኢየሱስ ማንኛውንም ቃል ኪዳን በቃልም ይሁን በአካል በታማኝነት መጠበቅ አስቦ ነበር። ይህ በብሉይ ኪዳን እንደተገለጸው የመሐላዎችን መሠረታዊ ትርጉም ይወርሳል። ሆኖም፣ ለመሐላዎች ግዙፍ ነገሮችን ወይም እቃዎችን ያለማቋረጥ መጠቀም የማታለል የተሳሳተ ዓላማ ሊኖር እንደሚችል ያሳያል።

ኢየሱስ የአይሁድ የሃይማኖት መሪዎች ስለ መሐላዎች የተሳሳተ ትምህርት እያስተማሩ እንደነበር በግልጽ አመልክቷል። በወርቅና በስጦታ (ለቤተ መቅደሱ የሚቀርቡ መሐላዎች) በጥብቅ ቢተገበሩም፣ ለቤተ መቅደሱና ለመሠዊያው የሚደረጉ የቃል መሐላዎች ግን በጥብቅ ተፈጻሚ እንደሚሆኑ ያምኑ ነበር። ኢየሱስ ቤተ መቅደሱ ከወርቅ፣ ከመሠዊያው ከስጦታዎች፣ እና እግዚአብሔር ከቤተ መቅደሱና ከመሠዊያው እንደሚበልጥ መለሰ። በገንዘብም ሆነ በቃል የተሰጡ መሐላዎች ሁሉ በመጨረሻ ለእግዚአብሔር የተገቡ ናቸው። ስለዚህ፣ አንድ ሰው በተቻለው መጠን መሐላ ሊፈጸም አይገባም፤ አንዳንድ መሐላዎች እንዲጠበቁ ሌሎች ደግሞ ችላ እንዲባሉ የሚያደርግ ሕግ የለም።

ዘሌዋውያን 5:4-6 "አንድ ሰው ክፉ ወይም መልካም ለማድረግ በአፉ ሳያውቅ ቢምል፣ ሳያውቅ የተናገረውን ማንኛውንም ነገር ቢያውቅ፣ ሲያውቅ ከእነዚህ ነገሮች በአንዱ በደለኛ ይሆናል። ከእነዚህ ነገሮች በአንዱ በደለኛ ሲሆን፣ መናዘዝ (ያዳ) እና ኃጢአት በሠራበት ጊዜ ለእግዚአብሔር የበደል መሥዋዕት ያመጣለታል፤ ይህም ከመንጋው የበግ ወይም የፍየል እንስት ለኃጢአት መሥዋዕት ያቀርበዋል፤ ካህኑም ስለ ሠራው ኃጢአት ያስተሰርይለታል።"

"መናዘዝ" (ዌሂትቫዳህ፣ መሠረታዊ ቅርጽ፡ וְהִ֨תְוַדָּ֔ה)። ያዳህ ማለት መጣል ወይም ማውጣት ማለት ነው። ኃጢአቶችህን ሁሉ በእግዚአብሔር ፊት መናዘዝ እና የእግዚአብሔርን ምሕረት የሚጠባበቅ ልብ መኖር ማለት ነው። ምሳሌ 28:13 "ኃጢአቱን የሚሸፍን አይለማም፤ የሚናዘዝና የሚተወው ግን ምሕረትን ያገኛል" ይላል። ማቴዎስ 23:16-22፣ “እናንተ ዕውሮች መሪዎች፥ ወዮላችሁ፥ ‘በቤተ መቅደስ የሚምል ምንም አይደለም፤ በቤተ መቅደስ ወርቅ የሚምል ግን በመሐላው ታስሮአል’ ትላላችሁና። እናንተ ደንቆሮዎችና ዕውሮች፤ ወርቁን የሚቀድሰው ቤተ መቅደስ ከየትኛው ይበልጣል? እናንተም። በመሠዊያው የሚምል ምንም አይደለም፤ በላዩ ባለው ስጦታ የሚምል ግን በመሐላው ታስሮአል ትላላችሁ።’ እናንተ ደንቆሮዎችና ዕውሮች፤ መባው ወይስ መባውን የሚቀድሰው መሠዊያው ማነው? ስለዚህ በመሠዊያው የሚምለው በእርሱና በእርሱ ላይ ባለው ሁሉ ይምላል። በቤተ መቅደስም የሚምለው በእርሱና በእርሱ በሚኖረው ይምላል። በሰማይም የሚምለው በእግዚአብሔር ዙፋንና በእርሱ ላይ በተቀመጠው ይምላል።”