በረሺት

 በረሺት

ዘፍጥረት 1፡1 "በመጀመሪያ እግዚአብሔር ሰማይንና ምድርን ፈጠረ።"

ብሮድካስቲንግ በራድ አሊያም

“በረሺት” (בְּרֵאשִׁ֖ית)፣ እንደ “መጀመሪያ” የተተረጎመው ቃል “בְּ” ቅድመ ቅጥያ ያለው ስም ነው። እንደ እንግሊዘኛው “መሪ” ወይም “ጭንቅላት” ማለት ነው እንጂ “በመጀመሪያ” ማለት አይደለም። የእግዚአብሔርን ቤት ራስ ያመለክታል።

የዕብራይስጥ ሰዋሰው ግስ + ርዕሰ ጉዳይ + ነገርን ያካትታል። ይህ ዓረፍተ ነገር በረሺትን የሚያመለክት በመሆኑ፣ በበረሺት እና በራ ኤሎሂም እና ሃሻማይም እና ሃረርት መካከል ያለው ተጨባጭ አንጻራዊ ተውላጠ ስም ተትቷል።

ቤሬሺት (እግዚአብሔር ሰማያትንና ምድርን የፈጠረው)።

ቤሬሺት፣ ሰማያትና ምድር እኩል ስለሆኑ፣ እግዚአብሔር የሰማይና የምድርን የቤተ መቅደሱን ራስ ፈጠረ ማለት ነው።

ቤሬሺት የቤህ እና የሬሺት (ቅድመ-ቅጥያ ቅድመ-ግሥ + የሴት ነጠላ ስም) የተዋሃደ ቃል ነው። እዚህ ላይ ቤህ (בְּ) የእግዚአብሔር ቤት ማለት ሲሆን ሬሺት ደግሞ ሥርዓታማ ሥርዓት ማለት ነው፣ የጊዜ ቅደም ተከተል አይደለም።

ዮሐንስ 1:1 Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος 『በመጀመሪያ (en arche) ቃል ነበር』 Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος

ኤን አርቼ መጀመሪያ አይደለም፣ የቤተ መቅደሱ ራስ ነው፣ ከዕብራይስጥ ቃል ቤሬሺት ጋር ተመሳሳይ ጽንሰ-ሀሳብ ነው። እንደገና ሲተረጎም፣ የቤተ መቅደሱ ራስ ክርስቶስን የሚወክል ሆ ሎጎስ ነው።

ሬሺትን ብንሰብር፣ ከሮሽ רֵאשִׁ֖ እና ይት የተዋቀረ ነው። ቤ እና ይት የሚሉት ቅድመ ቅጥያዎች አንድ ላይ ሲጣመሩ "የእግዚአብሔር ቤት" ማለት ነው። ሮሽ ማለት "ራስ" ማለት ነው። ስለዚህ የእግዚአብሔር ቤት ራስ ነው። በሬሺት ውስጥ ሬ ማለት "ራስ" ማለት ነው፣ አሌፍ እግዚአብሔርን ይወክላል፣ ሺን ጥርስን ይወክላል፣ ዮድ እጅን ይወክላል፣ እና ታው የመስቀሉን ምልክት ይወክላል።

እግዚአብሔር፣ ራስ፣ ጥርሱን የሚያሳየው እና በእጁ የሚያመለክት መሪ ነው። የቤተ መቅደሱ ራስ ክርስቶስ ነው።

ይህ ክርስቶስን፣ ራስ፣ ሕዝቡን ወደ አንድ ቦታ እየመራ ያሳያል። የመጀመሪያው ሰው አዳም፣ ከእግዚአብሔር መንግሥት አንድን ሰው ወደዚህ ምድር ያመጣዋል፣ እና የመጨረሻው አዳም መልሶ ይወስዳቸዋል። የእግዚአብሔርን ቤት የለቀቁት ኃጢአተኞች እንደሆኑ ይቆጠራሉ። ስለዚህ፣ መዳን የሚመጣው እግዚአብሔርን የተዉ ኃጢአተኞች ወደ እግዚአብሔር ቤት ሲመለሱ ነው።

ይሁን እንጂ፣ הַשָּׁמַ֖יִם (ሃሻማይይም) ማለት ሰማይን ሳይሆን የእግዚአብሔርን መንግሥት ማለት ነው። הָאָֽרֶץ (ሃሬትዝ) ማለት ቁሳዊ ዓለም ማለት ነው።

በዘፍጥረት 1:1 ላይ፣ "እግዚአብሔር ራስ ሰማያትንና ምድርን ፈጠረ" ወይም "ሰማይና ምድር ይሁን አለ" የሰማይና የምድርን ትርጉም መመርመር አለብን። ሰዎች ሰማይንና ምድርን እንደ የሚታይ ሰማይና ምድር አድርገው ይመለከቷቸዋል። ሆኖም፣ የግሪክ መጽሐፍ ቅዱስ የተለየ ትርጉም አለው።

הַשָּׁמַ֖יִם (ሃሻማይይም) ማለት ሰማይን ሳይሆን ሰማይን ነው። הָאָֽרֶץ (ሃሬትዝ) ማለት ቁሳዊ (ምድር) ማለት ነው።

እግዚአብሔር የሚገዛበት የእግዚአብሔር መንግሥት አስቀድሞ አለ፣ ታዲያ እግዚአብሔር ሰማይንና ምድርን እንደገና ለምን ፈጠረ? ይህ ክርስቶስን ይወክላል።

በአዲስ ኪዳን፣ ኢየሱስ ክርስቶስ የሰው ልጅም የእግዚአብሔርም ልጅ ነው። የሰው ልጅ ቁስን (ምድርን) የሚወክል ሲሆን የእግዚአብሔር ልጅ ሰማይን የሚወክል ነው። ስለዚህ፣ እግዚአብሔር የፈጠረው ሰማይና ምድር ክርስቶስን ይወክላሉ።

ዘፍጥረት የሚለው ስም የእንግሊዝኛ መጽሐፍ ቅዱስ ትርጉም ሲሆን፣ በዕብራይስጥ መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ያለው ርዕስ ደግሞ ቤሬሺት (בְּרֵאשִׁ֖ית) ነው።

የዘፍጥረት 1-3 ታሪክ ርዕስ ዘፍጥረት 1:1 ነው። ምዕራፎችና ቁጥሮች በኋላ ላይ በሰዎች የተጨመሩ ናቸው፤ የመጀመሪያው የዕብራይስጥ መጽሐፍ ቅዱስ ምዕራፎችና ቁጥሮች አልነበሩትም።

እግዚአብሔር የእግዚአብሔርን መንግሥት ይፈጥራል ማለት በሰው ልብ ውስጥ የሚኖረውን ክርስቶስን፣ ሦስተኛውን ሰማይን፣ ማለትም የእግዚአብሔርን መንግሥት በሰው ልብ ውስጥ ፈጠረ ማለት ነው። የዕብራይስጥ ቃል ሻማይም እና የግሪክ ቃል ኡራኖን ሁለቱም ብዙ ናቸው፣ ይህም የቅዱሳን የእግዚአብሔር መንግሥት (ክርስቶስ) ማለት ነው።

ቀጣዩ ምድር ('eretz) ነው። ዘፍጥረት 1:9 እንዲህ ይላል፣ "እግዚአብሔርም ከሰማይ ሁሉ በታች ያሉትን ውሃዎች በአንድ ቦታ ሰብስቦ፣ 'ውሃ ይገለጥ' አለ። እግዚአብሔርም ደረቁን ምድር 'ምድር' ብሎ ጠራው።" ያች ምድር 'ምድር' ናት። በዘፍጥረት 1:1 ላይ ያለው ምድር ምድርን ሳይሆን ቁሳዊውን ዓለም እንደሚያመለክት ማየት እንችላለን። ስለዚህ፣ ይህ ቁሳዊ ዓለምም ሥጋዊ አካል ነው ሊባል ይችላል።

በዘፍጥረት 1:1 ላይ፣ እግዚአብሔር የቤተ መቅደሱን ራስ ከአፈር በተሠራ አካል ፈጠረ፣ በመንፈስም ሰማይ የተባለውን የመጀመሪያውን ሰው ፈጠረ፣ የመጀመሪያው ሰው ክርስቶስም ነበር።

ቆላስይስ 1:15፣ "እርሱ የማይታየው አምላክ ምሳሌ ነው፣ ከፍጥረት ሁሉ በፊት በኵር ነው።" ይህ የሚያመለክተው ክርስቶስን ነው። የመጀመሪያው ሰው ክርስቶስ ነው፣ የኋለኛው አዳም ኢየሱስም ክርስቶስም ነው።

ሮሜ 5:14 "ነገር ግን ሞት ከአዳም ጀምሮ እስከ ሙሴ ድረስ ነግሦአል፣ እንደ አዳም መተላለፍ ምሳሌ የሆነው ኃጢአታቸው ባልነበረባቸው ላይ እንኳን ነገሠ።" የNIV መጽሐፍ ቅዱስ ለሚመጣው ምሳሌ ማን እንደሆነ ይናገራል፣ የKJV መጽሐፍ ቅዱስ ደግሞ ለሚመጣው ምሳሌ ማን እንደሆነ ይናገራል።

በግሪክ መጽሐፍ ቅዱስ፣ ὅς ἐστιν τύπος (ሞዴል) τοῦ μέλλοντος

ቱፖስ የሚለው ቃል፣ ሞዴል ተብሎ የተተረጎመው፣ ማኅተም፣ ሐውልት፣ ሞዴል ወይም ምሳሌ ማለት ነው። በሌላ አነጋገር፣ የመጀመሪያው ሰው የኋለኛው አዳም ክርስቶስ ጥላ ወይም ቅጂ ነው።

1ኛ ቆሮንቶስ 15:45-47 “እንዲሁም ‘ፊተኛው ሰው አዳም ሕያው ነፍስ ሆነ’ ተብሎ ተጽፏል፣ የኋለኛው አዳም ሕይወት የሚሰጥ መንፈስ ሆነ። ነገር ግን መንፈሳዊ ሰው የመጀመሪያው አይደለም፣ ፍጥረታዊ ሰው ነው፣ በኋላም መንፈሳዊ ሰው ነው። የመጀመሪያው ሰው ከምድር አፈር ነው፤ ሁለተኛው ሰው ከሰማይ ነው።”

"ሕያው ነፍስ" የሚለው ቃል የተሳሳተ ትርጉም ሲሆን ትርጉሙም ሕያው (ውስን) ፍጡር ማለት ነው። 1ኛ ቆሮንቶስ 15:45-47 ኢየሱስ ክርስቶስ የሰው ልጅም የእግዚአብሔር ልጅም ስለሆነ፣ በመስቀል ላይ የሞተው የሰው ልጅ ከመጀመሪያው ሰው ሳርክስ (አካላዊ አካል) ጋር ተወለደ፣ የተነሣው የእግዚአብሔር ልጅ ደግሞ መንፈሳዊ አካል ተወለደ።

ክርስቶስ የመጀመሪያው ሰው የሆነው ለምንድን ነው? የኤደን ገነትን ታሪክ ከመናገር መቆጠብ አንችልም። የኤደን ገነት ዓለምን ወይም የእግዚአብሔርን መንግሥት ይወክላል የሚለውን ግምት ውስጥ ማስገባት አለብን።