ጥያቄ 34. የጸጋ ቃል ኪዳን በብሉይ ኪዳን እንዴት ተሰጠ?

 ጥያቄ 34. የጸጋ ቃል ኪዳን በብሉይ ኪዳን እንዴት ተሰጠ?

መልስ። በብሉይ ኪዳን የነበረው የጸጋ ቃል ኪዳን በተስፋዎች፣ በትንቢቶች፣ በመስዋዕቶች፣ በመገረዝ፣ በፋሲካ እና በሌሎች የክርስቶስ መምጣት ምሳሌ በሆኑት እና በሥርዓቶች የተከናወነ ሲሆን ይህም የክርስቶስን መምጣት የሚያመለክቱ እና በዚያን ጊዜ የተመረጡት በተስፋው መሲህ ሙሉ በሙሉ የኃጢያት ይቅርታን እና የዘላለምን ድነት እንዲቀበሉ ለማድረግ በቂ ነበር።

ከእግዚአብሔር ጋር ቃል ኪዳን የገባው የመጀመሪያው ሰው የመጀመሪያው ሰው ነው። እግዚአብሔር በዓለም የተወለደውን የመጀመሪያውን ሰው በኤደን ገነት አስቀምጦ የመጀመሪያውን ሰው "መልካሙንና ክፉውን ከሚያስታውቀው ዛፍ ፍሬ አትብላ" ብሎታል። ከዚያም ከመጀመሪያው ወንድ ወንድና ሴት ተፈጥረዋል. ሆኖም አዳምና ሔዋን እግዚአብሔርን አልታዘዙም እናም ከኤደን ገነት ተባረሩ። ያለመታዘዝ ውጤቱ ሞት ነው። ሽማግሌው መሞት አለበት።

እግዚአብሔር ግን ጸጋን አሳያቸው። እግዚአብሔር እንስሳትን ሠዋ፣ ከቆዳዎቻቸውም ልብስ ሠርቶ አለበሳቸው። አዳምና ሔዋን የእንስሳትን ቆዳ ለብሰው ከእግዚአብሔር ጋር አዲስ ቃል ኪዳን ገቡ። ያ አዲስ ቃል ኪዳን ዘፍጥረት 3፡15 “በአንተና በሴቲቱ መካከል፣ በዘርህና በዘርዋም መካከል ጠላትነትን አደርጋለሁ፤ እርሱ ራስህን ይቀጠቅጣል አንተም ሰኰናውን ትቀጠቅጣለህ። የሴቲቱ ዘር የወደፊቱን ክርስቶስን ይወክላል.

የተስፋውን ዘር በማይይዙት ላይ እግዚአብሔር ይፈርዳል። ዓይነተኛ ምሳሌ በኖኅ ዘመን የነበረው ታላቅ የጥፋት ውኃ ከኖኅና ከስምንት ሰዎች በስተቀር ሁሉም ቤተሰቡ የጠፉበት ነው። እግዚአብሔርም በኖኅ በኩል አዲስ ቃል ኪዳን አደረገ። በዘፍጥረት 9፡9-13 ላይ "ቃል ኪዳኔን ከአንተ ጋር አቆማለሁ፤ ሕይወት ሁሉ ከእንግዲህ ወዲህ በጥፋት ውኃ አይጠፋም፤ ምድርንም ለማጥፋት ዳግመኛ የጥፋት ውሃ አይሆንም።" እግዚአብሔርም አለ፡- በእኔና በእናንተ መካከል ከእናንተም ጋር በሕያዋን ፍጡር ሁሉ መካከል የማደርገው የቃል ኪዳን ምልክት ይህ ነው፤ ቀስተ ደመናዬን በደመና አድርጌአለሁ፥ በእኔና በምድርም መካከል የቃል ኪዳን ምልክት ይሆናል።

ይህ ቃል ኪዳን በመጨረሻው ዘመን ስለሚመጣው የእሳት ፍርድ ይተነብያል። የእሳት ፍርድ የኢየሱስ ክርስቶስን የመስቀል ሞት ያመለክታል። የማቴዎስ ወንጌል 3፡11-12 "እኔ ለንስሐ በውኃ አጠምቃችኋለሁ፤ ጫማውን እሸከም ዘንድ የማይገባኝ ከእኔ በኋላ የሚመጣው ግን ከእኔ ይልቅ ይበረታል፤ እርሱ በመንፈስ ቅዱስ በእሳትም ያጠምቃችኋል፤ መንሹም በእጁ ነው፥ አውድማውንም ፈጽሞ ያጠራል፥ ስንዴውንም በጎተራ ውስጥ ይለቅማል፥ ገለባውንም በማይጠፋ እሳት ያቃጥላል።

ሦስተኛው ቃል ኪዳን በእግዚአብሔርና በአብርሃም መካከል ያለው ቃል ኪዳን ነው። እግዚአብሔርም ለአብርሃም ተገለጠለትና፡- “ከአገርህ፣ ከዘመዶችህና ከአባትህ ቤት ውጣ” አለው። ቃል የተገባለትን ልጆችና መሬት እሰጣለሁ አለ። ስለዚህ በዘፍጥረት 15 ላይ አብራም እንስሳትን አርዶ ግማሹን ሲቆርጥ የእግዚአብሔር እሳት በእነርሱ ውስጥ አለፈ። ነገር ግን አብራም የእግዚአብሔርን ቃል ኪዳን አልታዘዘም እና እስማኤልን ወለደ።

ከዚያ በኋላ እግዚአብሔር ለ13 ዓመታት አልተገለጠም። ከዚያም አብራም የ99 ዓመት ሰው በሆነው ጊዜ እግዚአብሔር ተገለጠለትና ገረዘው፣ እና በሚቀጥለው ዓመት የተስፋውን ልጅ እንደሚሰጠው ቃል ገባለት። አብርሃም 100 ዓመት ሲሆነው ሥጋውም እንደ ሙት ሆኖ ሳለ እምነቱ አልጠፋም እና በተስፋው ሕፃን አመነ፤ ያም ሕፃን ይስሐቅ ነበር። ይስሐቅ ለኢየሱስ ክርስቶስ ጥላ ነው።

የሚቀጥለው ቃል ኪዳን በደብረ ሲና ያለው ቃል ኪዳን ነው። እግዚአብሔር ለሙሴ እስራኤላውያን ሊጠብቁት የሚገቡትን ሕግጋት የያዙ ሁለት የድንጋይ ጽላቶች ሰጠው። ነገር ግን ሙሴ ሁለቱን የድንጋይ ጽላቶች በተቀበለ ጊዜ ሕዝቡ የወርቅ ጥጃ ሠርቶ ያመልኩ ነበር። ሙሴም የድንጋይ ጽላቶቹን ሰበረ። ከዚህም በኋላ ሙሴ ሁለቱን የድንጋይ ጽላቶች እንደገና ከእግዚአብሔር ተቀብሎ ሕዝቡን ወደ ከነዓን ይመራ ጀመር።

እስራኤላውያን ግን እግዚአብሔር ቃል ወደ ገባላቸው ወደ ከነዓን ምድር ለመግባት ፈቃደኛ አልሆኑም። ሰላዮችን ላከ እነሱ ግን ከገቡ እንደሚሞቱ ተነገራቸው። ሕዝቡ ሁሉ የተናገረውን አምነው ምርር ብለው አለቀሱ። የእግዚአብሔርን ተስፋ ያመኑ ኢያሱ እና ካሌብ ብቻ ነበሩ። ስለዚህ እግዚአብሔር ከ19 ዓመት በታች የሆኑ ሕፃናት ብቻ እና በምድረ በዳ የተወለዱት አዲስ ሰዎች ወደ ከነዓን እንዲገቡ ቃል ኪዳን ገባ። አዲሶቹ ሰዎች ወደ ኢየሱስ ክርስቶስ የገቡትን ያመለክታሉ።

አዲሱ ቃል ኪዳን እግዚአብሔር ለሙሴና ለአዲሱ ሕዝብ በሞዓብ ምድር ወደ ከነዓን መግቢያ የሰጠው የቃል ኪዳን ቃል ነው። በኦሪት ዘዳግም 29፡1 ላይ “እግዚአብሔር ሙሴን በሞዓብ ምድር ከእስራኤል ልጆች ጋር በኮሬብ ካደረገው ቃል ኪዳን በተጨማሪ ሙሴን ያዘዘው የቃል ኪዳኑ ቃሎች እነዚህ ናቸው፡” ስለዚህም እግዚአብሔር የሚታዘዙት ሕዝቡ እንዲሆኑ ማለ። እስራኤላውያን ከነዓን ገብተው የተለያዩ የከነዓናውያንን ነገዶች አሸንፈው የተስፋውን ምድር ወረሱ።

በእስራኤል ታሪክ መካከል፣ የጨው ቃል ኪዳን፣ የካህናት ቃል ኪዳን እና የዳዊት ቃል ኪዳን ነበሩ፣ ነገር ግን እስራኤላውያን ሊጠብቁ የሚገባቸው ነገሮች ነበሩ። ይሁን እንጂ እስራኤላውያን የእግዚአብሔርን ቃል አልታዘዙም እናም ቃል ኪዳኑን አፍርሰዋል። እነዚህ ይዘቶች በኤርምያስ ውስጥ ተጠቅሰዋል። በኤርምያስ ምዕራፍ 1 ላይ ሕዝቡ በባዕድ አገር ወረራ ተገዝቷል፣ ሕዝቡም ተወስዷል። ሕዝቡ በባቢሎን ተሰደዱ እና ተሰቃዩ፣ እናም እንደገና