የኢየሱስ ክርስቶስ ቤተክርስቲያን ትምህርት

 

 

የኢየሱስ ክርስቶስ ቤተክርስቲያን ትምህርት

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. አስተምህሮ/1

 

2. መጽሐፍ ቅዱስ / 3

(1) የእግዚአብሔር ቃል ተመስጦ /3

(2) ራዕይ /5

(3) የብሉይ እና የሐዲስ ኪዳን ማነጻጸር / 7

 

3. የእግዚአብሔር መንግሥት /13

(፩) ከፍጥረት በፊት ያለው ምስጢር /13

(2) የኤደን ገነት ትርጉም /17

(3) መንግሥተ ሰማያትና የእግዚአብሔር መንግሥት /20

 

4. እግዚአብሔር /25

(1) አንድ አምላክ /25

(2) የእግዚአብሔር ስም / 31

(3) የእግዚአብሔር መገለጥ /33

 

5. ኢየሱስ ክርስቶስ / 35

(1) የክርስቶስ መገለጥ /35

(፪) ድንግል በመንፈስ ቅዱስ ጸንሳለች/ 39

(3) የሰው ልጅ /40

(4) የሞት ስርየት / 41

(5) ትንሣኤ / 43

(6) ዳግም ምጽአት / 46

 

6. መንፈስ ቅዱስ /48

(1) የእግዚአብሔር መንፈስ /48

(2) የእግዚአብሔር ኃይል /52

7. ሰው /54

(1) የመጀመሪያው ሰው አዳም /54

(2) የእግዚአብሔር መልክ /57

(3) የኃጢአት አካል /60

(4) ኦሪጅናል ኃጢአት እና ዓለማዊ ኃጢአት /61

 

8. ጥሪ እና ምርጫ /64

(1) በመደወል /64

(2) ምርጫ /68

 

9. ማዳንና አምልኮ /71

(፩) የጠፋው ልጅ ምሳሌ /71

(2) እምነትን ለመቀበል የልብን በር የሚከፍቱ /73

(3) ንስሐ እና ሞት በመስቀል ላይ /78

(4) ትንሳኤ እና የዘላለም ሕይወት /80

(5) መንፈሳዊ እድገት እና መንፈሳዊ ጦርነት /83

(6) ስገድ እና ጸልይ/87

(7) ህግ እና ህጋዊነት /93

 

10. የቤተክርስቲያን ማህበረሰብ /98

(1) የቤተመቅደስ እና የቤተክርስቲያን ማህበረሰብ /98

(2) ሰንበት እና እሑድ /101

 

11. መላእክት /103

(1) እግዚአብሔርን የሚረዱ መናፍስት /103

(2) ሰይጣንና ተከታዮቹ /105

(3) ቦታቸውን የማይጠብቁ /108

I. ዶክትሪን።

የክርስትናን አስተምህሮ በተመለከተ እንደ ጳውሎስ ያሉ ሐዋርያት የኢየሱስን ሞትና ትንሳኤ ከቤዛነት አንፃር ሲተረጉሙ ክርስትና የሮማ ካቶሊክ ቤተክርስቲያን እንደሆነ ከታወቀ በኋላ የክርስትና አስተምህሮ በብዙ ጉባኤያት የሃይማኖት መግለጫ ተብሎ በሚጠራ የእምነት ቃል ተደራጀ።

በ11ኛው መቶ ክፍለ ዘመን በምስራቅና በምዕራባውያን አብያተ ክርስቲያናት መካከል ከተፈጠረው አለመግባባት በኋላ የሮማ ካቶሊክ ቤተክርስቲያን እና የምስራቅ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን አስተምህሮዎች ተለያዩ እና ከተሃድሶው በኋላ ፕሮቴስታንት ተብለው በተፈረጁ ቡድኖች ውስጥ እራሳቸውን የቻሉ አስተምህሮዎች ብቅ አሉ ፣እምነታቸው በአንግሊካን ቤተክርስቲያን 39 የእምነት አንቀጾች እና የፕሪስባይቴሪያን ቤተክርስቲያን ኮንፌስ ዌስትሚኒስተር ቤተክርስቲያን ውስጥ ተመዝግቧል።

መጽሐፍ ቅዱስ የተፈጠረው በእግዚአብሔር መንፈስ መሪነት በመንፈስ ቅዱስ መሪነት ነው። አማኞች መጽሐፍ ቅዱስን ሲያነቡ የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለመረዳት በመጀመሪያ የመጽሐፍ ቅዱስ ጽሑፍ (በዕብራይስጥ፣ የግሪክ መጽሐፍ ቅዱስ) በትክክል ተተርጉሞ ፍቺውን በሚገባ ማስተላለፍ አለበት። ትርጉሙን በአጠቃላይ ከሌሎች የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች ጥቅሶች መረዳት ይቻላል።

ነገር ግን፣ ነባር አስተምህሮዎች መጽሐፍ ቅዱስን ለመተርጎም የሰውን ፍላጎት ይጨምራሉ፣ እና የሃይማኖት ሊቃውንት ደረጃውን ያስተካክሉት። የመጽሐፍ ቅዱስ ሊቃውንት የመጽሐፍ ቅዱስን ይዘቶች ወደ አስተምህሮዎች በመደርደር አንባቢዎች በቀላሉ ሊረዱት በሚችሉት መንገድ ይተረጉማሉ። ስለዚህ የመጽሐፍ ቅዱስ ሊቃውንት የመጽሐፍ ቅዱስን ይዘቶች በመጽሃፍ ቅዱስ ውስጥ ከሌሉት ጋር በመደባለቅ የንድፈ ሃሳብ ስርዓትን ለመመስረት። የዌስትሚኒስተር የእምነት ኑዛዜ የተፈጠረው በዚህ መንገድ ነው እርሱም አጭር ካቴኪዝም እና ትልቁ ካቴኪዝም እና ስልታዊ ሥነ-መለኮት ነው።

መጽሐፍ ቅዱስ ጥናት ሳይሆን የእግዚአብሔር ቃል ነው። የመጽሐፍ ቅዱስ ሊቃውንት ክርስትናን ከሌሎች ሃይማኖቶች ለመለየት የፈጠሯቸው አስተምህሮዎች የተሳሳቱ ናቸው ነገር ግን በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የሌሉ ይዘቶችን በትምህርቶቹ ውስጥ ማካተት ስህተት ነው። ስለዚህም በእነዚህ ይዘቶች ላይ በማተኮር፣ በሴሚናሪ በመማር፣ መጋቢ በመሆን እና ለምእመናን በማስተማር የእግዚአብሔር መመሪያና ሥርዓት ይሆናሉ።

እንዲሁም አስተምህሮው በንድፈ ሃሳብ ደረጃ የተደራጀ እና በአካዳሚክ ለመማር ቀላል የተደረገ ነው ተብሏል። አማኞች ትምህርቱን ለክርስቲያን ላልሆኑ ሰዎች ቢያስረዱ፣ በትክክል አለመናገር ብቻ ሳይሆን ማን እንደሚናገር ይለያያል። አስተምህሮው ለማን እንደሆነ ሳስብ ብዙ ጊዜ አለ።

ዶክትሪን ህግ ወደ ህጋዊነት ከተቀየረበት ሂደት ጋር ተመሳሳይነት ያለው ይመስላል። አንድ ሰው ከተመሰረተው ትምህርት ውጭ የሚናገር ከሆነ ቤተ ክርስቲያን መናፍቅ ብላ ትጠራዋለች። የቤተ ክርስቲያን መሪ ትምህርቱን በመቃወሙ ተሳስቻለሁ ይላል። ትምህርት ከመጽሐፍ ቅዱስ በላይ ያለ ይመስላል። አብዛኞቹ አስተምህሮዎች እንደዚህ ስለሆኑ በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ የተመሰረተውን አስተምህሮ ማረም ያስፈልጋል እና ሁሉም ክርስቲያን አማኞች በቀላሉ ሊማሩትና ሊያስተላልፉት ይገባል።

ስለዚህ የክርስቲያን ቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ የመጽሐፍ ቅዱስን ይዘቶች በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት መተርጎም እንጂ አዲስ ሕግ አይደለም። የእግዚአብሔርን መንግሥት፣ የእግዚአብሔርን፣ የኢየሱስ ክርስቶስን፣ መንፈስ ቅዱስን፣ ሰዎችን፣ ኃጢአትንና ድኅነትን፣ ቤተ ክርስቲያንን እና መላዕክትን በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ ተመስርተው መግለጽ እፈልጋለሁ።

 

2. መጽሐፍ ቅዱስ

(1) በመንፈስ አነሳሽነት የተጻፈ የእግዚአብሔር ቃል

2ኛ ጢሞ 3፡16-17 " የእግዚአብሔር ሰው ፍጹምና ለበጎ ሥራ ​​ሁሉ የተዘጋጀ ይሆን ዘንድ የእግዚአብሔር መንፈስ ያለበት መጽሐፍ ሁሉ ለትምህርትና ለተግሣጽ ልብንም ለማቅናት በጽድቅም ላለው ምክር ደግሞ ይጠቅማል።"

ጳውሎስ ለጢሞቴዎስ በጻፈው ደብዳቤ አማካኝነት ስለ መጽሐፍ ቅዱስ ያለውን አመለካከት አሳይቷል። ስለ መጽሐፍ ቅዱስ ያለው አመለካከት መጽሐፍ ቅዱስ በአምላክ መንፈስ መሪነት የተጻፈ ነው, እና ሁሉም የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍሎች በእግዚአብሔር መንፈስ መሪነት የተጻፉ ናቸው.

“በእግዚአብሔር መንፈስ መሪነት የተነገረው ቃል (ቴዎስቶስ)” ትርጉሙ “በእግዚአብሔር የተነፈሰ ነው።በእግዚአብሔር መንፈስ መሪነት የተነሡት ቃላቶቻቸውን እና እውነታቸውን በመረዳት መዝግበውታል።ዋናው ነገር መጽሐፍ ቅዱስ የእግዚአብሔርን ሐሳብ የያዘና እግዚአብሔር ሊያስተላልፍ የፈለገውን ትርጉም የያዘ መጽሐፍ መሆኑ ነው።

ስለዚህ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ለአማኞች የሚያስተምሩት በመጽሐፍ ቅዱስ ቃል ላይ ብቻ የተመሠረተ መሆን አለበት። የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ከራሳቸው ሐሳብ ጋር መነጋገር የለባቸውም። መጽሐፍ ቅዱስ የተጻፈው በመንፈስ ቅዱስ ብቻ ነው። ጳውሎስ መልካም ሥራን ሁሉ እንዲሠራ የሚያደርገው የራሱ ልዩ ተፈጥሮ ብቻ እንዳልሆነ ግልጽ አድርጓል።

በመጽሐፍ ቅዱስ ምክንያት በሕይወቱ ውስጥ በተከሰቱት ብዙ ውጣ ውረዶች መካከል፣ ዓለምን በመቃወም አምላካዊ ሕይወትን መኖር ችሏል። መጽሐፍ ቅዱስ፣ በእግዚአብሔር መንፈስ መሪነት፣ የክርስትና ሕይወትን ፍጹም የሚያደርግ እና መልካም ሥራዎችን የመሥራት ችሎታ ነው። ይሁን እንጂ በዛሬው ጊዜ የሃይማኖት ሊቃውንት አስተምህሮዎችን ፈጥረው የሰውን ሐሳብ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ በማስገባት እውነትን እያጣመሙ ነው። ስለዚህ፣ በዚህ ጊዜ የመጽሐፍ ቅዱስን ትክክለኛ ትርጉም መተርጎም በጣም አስፈላጊ ነው።

 

(2) ራዕይ

በማቴዎስ 13፡11፡- “እርሱም መልሶ፡- ለእናንተ የመንግሥተ ሰማያትን ምሥጢር ማወቅ ተሰጥቶአችኋል፥ ለእነርሱ ግን አልተሰጣቸውም አላቸው።

የእግዚአብሔር መገለጥ ማለት እግዚአብሔር በድብቅ የተሰወረውን ለሰው ይገልጣል ማለት ነው። የተገለጠው የእግዚአብሔር ፈቃድ ይፈጸም ዘንድ አማኞች የእግዚአብሔርን ፈቃድ በመጽሐፍ ቅዱስ መረዳት አለባቸው። በኢየሱስ ዘመን ምስጢሩን እንዲያውቁ የተፈቀደላቸው ደቀ መዛሙርቱ ብቻ ነበሩ። ለሌሎች በምሳሌ ተናግሯል። ምክንያቱም ኢየሱስ የመንግሥተ ሰማያትን ምስጢር ለሰዎች በነገራቸው ጊዜ እንኳ ስላላመኑበት ብቻ ሳይሆን ስላልገባቸውም ነው። ስለዚህም ወንጌል የተሰራጨው በሐዋርያቱ ሲሆን ከዚህም አልፎ በአማኞች ቅዱሳን በኩል ነው።

ኤፌሶን 1፡4-5 " ዓለም ሳይፈጠር በፊት በእርሱ መረጠን፥ በፊቱ ቅዱሳንና ነውር የሌለን በፍቅር እንሆን ዘንድ፥ እንደ ፈቃዱ በጎ ፈቃድ በኢየሱስ ክርስቶስ ለራሱ ልጆች ልንሆን አስቀድሞ ወስኖናል። ሚስጥሩ ኢየሱስ ክርስቶስን አስቀድሞ መወሰን አለም ሳይፈጠር በፊት የነበረ እቅድ መሆኑ ነው።

ወደ ኤፌሶን ሰዎች 3፡9 "ሁሉን በፈጠረ በእግዚአብሔር ዘንድ ከዘላለም የተሰወረው ምሥጢር ምን እንደ ሆነ እናውቅ ዘንድ ነው።"

ሚስጥሩ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። ሮሜ 16፡25-27 ምሥጢሩም ሲገለጥ ከብዙ ዘመናት በፊት ተደብቆ ነበር አሁን ግን ተገልጧል ለአሕዛብም ሁሉ በዘላለም አምላክ ትእዛዝ ለእምነት መታዘዝ በነቢያት መጻሕፍቶች ይታወቃሉ።

እንግዲህ በዚህ ወንጌል ሊያጸናችሁ ለሚችል ልባም ለሆነ በኢየሱስ ክርስቶስ እስከ ዘላለም ክብር ይሁን! አሜን።

ታዲያ እግዚአብሔር ዓለም ከመፈጠሩ በፊት ክርስቶስን አስቀድሞ የወሰነው ለምንድን ነው? ምእመናን ዓለም ከመፈጠሩ በፊት በእግዚአብሔር መንግሥት የሆነውን ነገር መረዳት አለባቸው። ይህ ክፍል በሚቀጥለው ምዕራፍ በተናጠል ይብራራል።

 

(3) የብሉይ እና የአዲስ ኪዳንን ማነጻጸር

(መሥዋዕተ መስዋዕት እና መስቀሉ)

ዕብራውያን 9፡25-26 "ሊቀ ካህናቱም በየዓመቱ ከጌታ ደም የተለየ ደም ይዞ ወደ መቅደስ እንደሚገባ ራሱን ብዙ ጊዜ እንዳያቀርብ፥ ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ ብዙ ጊዜ መከራ ሊቀበል ባስፈለገው ነበር፤ አሁን ግን በዓለም ፍጻሜ ራሱን በመሠዋት ኃጢአትን ሊሽር አንድ ጊዜ ተገልጧል።"

የብሉይ ኪዳን መስዋዕት ኃጢአት በተሠራ ቁጥር እንስሳትን መግደልና ደሙን መሥዋዕት አድርጎ ማቅረብ ነው። ካህኑ መሥዋዕቱን አቀረበ። የብሉይ ኪዳን መስዋዕት የኃጢአተኞችን ኃጢአት ይቅር ለማለት የቀረበ መስዋዕት ነበር። በአዲስ ኪዳን ውስጥ ያለው መስቀል ኢየሱስ ለንስሃ ለሚገቡ ኃጢአተኞች ሁሉ የአንድ ጊዜ መስዋዕት እየሆነ ነው። ስለዚህም ያለፈውን፣ የአሁኑንና የወደፊቱን የዓለምን ኃጢአት ሁሉ አስወገደ። የኢየሱስ ደም የፈሰሰው የብሉይ ኪዳንን ኃጢአት ይቅር ለማለት አይደለም፣ ነገር ግን ንስሐ የገባውን ከሰይጣን ለመግዛት የቤዛነት ደም ነው። እግዚአብሔር ኃጢአተኛውን ከገዛ በኋላ ኃጢአቱን ይቅር ይላል። ባለቤቱ መጀመሪያ ከሰይጣን ወደ ኢየሱስ ካልተቀየረ ኃጢአቱ አይሰረይለትም።

 

 

(የሙሴ ህግ እና የመንፈስ ህግ)

ዮሐ 3፡14-16 " ሙሴም በምድረ በዳ እባብን እንደ ሰቀለ እንዲሁ በእርሱ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዲኖረው እንጂ እንዳይጠፋ የሰው ልጅ ይሰቀል ይገባዋል በእርሱ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዲኖረው እንጂ እንዳይጠፋ እግዚአብሔር አንድያ ልጁን እስኪሰጥ ድረስ ዓለሙን እንዲሁ ወዶአልና።

ይህ በኢየሱስ እና በኒቆዲሞስ መካከል የተደረገው ውይይት የመጨረሻው ክፍል ነው። ኒቆዲሞስ ይህን መልእክት አልተቀበለም የዛሬዎቹ አማኞች ግን በቀላሉ እንደተቀበሉት ይናገራሉ። በምዕራፍ 3 ቁጥር 2 ኒቆዲሞስ ፈሪሳውያን ኢየሱስ ከእግዚአብሔር እንደ መጣ ያውቁ እንደነበር ተናግሯል። ነገር ግን በምዕራፍ 3 ቁጥር 3 ላይ ኢየሱስ መልሶ፡- እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ሰው ዳግመኛ ካልተወለደ በቀር የእግዚአብሔርን መንግሥት ሊያይ አይችልም አለ። "በእውነት (አሜን)" እና "በእውነት (አሚን)" ሁለት ጊዜ አለ እና እንዲህ ሲል መለሰ።

በምዕራፍ 3 ቁጥር 4 ኒቆዲሞስ “ሰው ከሸመገለ በኋላ እንዴት ሊወለድ ይችላል? ሁለተኛ ወደ እናቱ ማኅፀን ገብቶ ይወለድ ዘንድ ይችላልን?” ሲል መለሰ። ኒቆዲሞስ ሰውነቱ እንደገና እንዴት እንደሚወለድ በትክክል ሊረዳ አልቻለም። ይሁን እንጂ በዛሬው ጊዜ ያሉ ብዙ የቤተ ክርስቲያን ሰዎች ስለ ጉዳዩ አያስቡም። ይህ የሆነበት ምክንያት እንደ አካል ሳይሆን እንደ የአእምሮ ሁኔታ አድርገው ስለሚያስቡ ነው.

ኢየሱስ ከውኃና ከመንፈስ ዳግመኛ መወለድ አለብን ብሏል። በጥምቀት ሥነ ሥርዓት ውስጥ, ውሃ ሞትን ይወክላል. ሮሜ 6፡4 "ጥምቀት ለሞቱ መቃብር ነው" ይላል። ለኃጢአት የሞቱ ለሕግ ሙታን ይሆናሉ። ስለዚህ ከኢየሱስ ጋር የሚሞቱት ለመንፈስ ህግ እንጂ ለሙሴ ህግ አይደሉም።

ሮሜ 6፡8-9 " ከክርስቶስ ጋር ከሞትን ከእርሱ ጋር ደግሞ እንድንኖር እናምናለን ክርስቶስ ከሙታን ተነሥቶ ዳግመኛ ሊሞት እንዳይችል ሞትም ወደ ፊት እንዳይገዛው እናውቃለንና።" ኢየሱስ ክርስቶስ በሥጋዊ አእምሮው በመስቀል ላይ አልሞተም ከወላጆቹ በተቀበለው ሥጋ እንጂ። ከእርሱ ጋር የሚሞቱት ሥጋዊ አካላቸው እንጂ አእምሮአቸው እንዳልሆነ ማመን አለባቸው። ወደፊት የሚሆነው አካል ሲሞት ሳይሆን በእምነት በአሁኑ ጊዜ ነው። 1ኛ ቆሮንቶስ 15፡44 ‹‹ ፍጥረታዊ አካል ይዘራል መንፈሳዊ አካል ይነሣል፤ ፍጥረታዊ አካል ካለ መንፈሳዊ አካል ደግሞ አለ።

አማኞች በሙሴ ሕግ ሳይሆን በመንፈስ ሕግ ካልተወለዱ አልተመረጡም። የተመረጡት ኢየሱስን ተቀበሉ። የቤተ ክርስቲያን ሰዎች ኢየሱስን የተቀበሉት የተመረጡ ናቸው ይላሉ። ተሳስተዋል። በዮሐ 1፡12-13 " ለተቀበሉት ግን በስሙ ለሚያምኑት የእግዚአብሔር ልጆች ይሆኑ ዘንድ ሥልጣንን ሰጣቸው፤ ከእግዚአብሔር ተወለዱ እንጂ ከደም ወይም ከሥጋ ፈቃድ ወይም ከወንድ ፈቃድ አልተወለዱም።" መጽሐፍ ቅዱስ እርሱን የተቀበሉት ከእግዚአብሔር የተወለዱ ናቸው ይላል።

 

(ብሉይ ኪዳን እና አዲስ ኪዳን)

ዘዳግም 29፡13 "እግዚአብሔር ዛሬ ሕዝቡ አድርጎ እንዲያጸናችሁ፥ ለእናንተም እንደ ተናገረ፥ ለአባቶቻችሁም ለአብርሃምና ለይስሐቅ ለያዕቆብም እንደ ማለላቸው እርሱ አምላክ ይሆንላችሁ ዘንድ።"

ብሉይ ኪዳን በኮሬብ ተራራ የተደረገ የተስፋ ቃል ነው ነገር ግን በሞዓብ ምድር የተደረገ የቃል ኪዳን ቃል መሐላ ነው። በምዕራፍ 29 ከቁጥር 14-15 ላይ “ከአንተ ጋር ብቻ ሳይሆን ዛሬ ከእኛ ጋር በአምላካችን በእግዚአብሔር ፊት ለሚቆሙት ዛሬም ከእኛ ጋር ከሌሉት ጋር ይህን ቃል ኪዳንና መሐላ አደርጋለሁ” ይላል። ይህ ማለት ሁሉም ሰው እዚህ ተካቷል ማለት ነው. ብሉይ ኪዳን ከነዓን ከመግባቱ በፊት የተሰጠ ቃል ኪዳን ነበር ነገር ግን ወደ ከነዓን ለሚገቡት መሐላ ነው። ከነዓን የገቡት እግዚአብሔር በገባው መሐላ ውስጥ ተካተዋል።

ሮሜ 6፡4 "እንግዲህ ክርስቶስ በአብ ክብር ከሙታን እንደ ተነሣ እኛም በአዲስ ሕይወት እንድንመላለስ ከሞቱ ጋር አንድ እንሆን ዘንድ በጥምቀት ከእርሱ ጋር ተቀበርን።"

ቂጣውን የመብላትና የወይኑን ጽዋ የመጠጣት ተግባር ከኢየሱስ ሞት ጋር አንድ ሆነን ከሞት ከተነሳው ኢየሱስ ጋር መገናኘታችንን ማስታወስ ነው። የወይኑ ጽዋ በመስቀል ላይ የፈሰሰውን ደም ያመለክታል, እና ዳቦው የኢየሱስን ትንሣኤ አካል ያመለክታል. አማኙ በአዲሱ ቃል ኪዳን ውስጥ ለመሳተፍ የሕይወትን እንጀራ መብላት ይኖርበታል።

 

(መሥዋዕት እና አምልኮ)

በብሉይና በአዲስ ኪዳን አምልኮ የተለያየ ትርጉም አለው። በብሉይ ኪዳን አምልኮ የኃጢአት ስርየትን ለማግኘት መስዋዕትን ማቅረብ፣ ምስጋናን ለመግለጽ እህል ማቅረብ እና ማመስገን ነው፣ አይሁዶችም ይህንን እንደ አምልኮ ይቆጥሩታል። ነገር ግን በአዲስ ኪዳን አምልኮ ቅዱሳን በመንፈስና በእውነት እግዚአብሔርን ሲያመልኩ ነው። መንፈስ መንፈስ ቅዱስን ይወክላል እውነትም ኢየሱስ ማለት ነው። አማኙ በመስቀል ላይ ከሞተው ኢየሱስ ጋር ሲሰቀል በመንፈስ ቅዱስ ኃይል በአዲስ ሕይወት ይወለዳል። ስለዚህ አምልኮ ከኢየሱስ ጋር ሞትን እና ትንሳኤውን ማስታወስ ነው። ቁርባን የአምልኮ ማራዘሚያም ነው። ቅዱሳኑ ጽዋውን ጠጥተው ኅብስቱን ቆርሰው በመስቀሉ ላይ መሞቱንና መነሣቱን አረጋግጠዋል።

 

(መገረዝ እና ጥምቀት)

ዘፍጥረት 17፡10 በእኔና በአንተ መካከል ከአንተም በኋላ በዘርህ መካከል የምትጠብቀው ቃል ኪዳኔ ይህ ነው፤ ከእናንተ ወንድ ሁሉ ይገረዝ።

መገረዝ፣ የሰውን ቆዳ የመቁረጥ ሥርዓት፣ እግዚአብሔር ከአብርሃም ጋር ለገባው የዘላለም ቃል ኪዳን ምልክት ተደርጎ ነበር። ግርዛት በእስራኤል ይኖሩ የነበሩት አይሁዶች ብቻ ሳይሆን በጥንቷ ግብፅም ይደረጉ ነበር። መገረዝ የሥጋን ሞት ያመለክታል። ነገር ግን ሐዋርያው ​​ጳውሎስ ተገርዘናል የሚሉ ነገር ግን ሕጉን ያልጠበቁትን አይሁዶች ሲነቅፋቸው "በውስጡ አይሁዳዊ የሆነ አይሁዳዊ ነው መገረዝም በመንፈስ የሆነ የልብ ነው እንጂ በፊደል አይደለም" (ሮሜ 2፡17) በማለት ተናግሯል።

በዘዳግም 10፡16 ላይ “ስለዚህ ልባችሁን ግረሩ፤ ወደ ፊትም አንገተ ደንዳና አትሁኑ።

ብሉይ ኪዳን የሥጋ ሳይሆን የልብ መገረዝ አስፈላጊ መሆኑን አስቀድሞ ያጎላል። ዘዳግም 10፡16 “ልባችሁን ግረዙ ከእንግዲህም ወዲህ አንገተ ደንዳና አትሁኑ” በማለት በግልጽ ቢናገርም በአዲስ ኪዳን ዘመን የነበሩት አይሁዶች የሥጋን መገረዝ ብቻ የሚያጎላ በሕግ ተይዘው ነበር።

በክርስትና መጀመሪያ ዘመን የአይሁድ ግዝረት በክርስትና ጥምቀት ተተካ። " እናንተ ደግሞ የሥጋን አካል በገፈፈ በክርስቶስ መገረዝ፥ በጥምቀት ከእርሱ ጋር ተቀብራችሁ፥ በእጅ ባልተደረገ መገረዝ በእርሱ ሆናችሁ ተገረዛችሁ። ከሙታን ባስነሣው በእግዚአብሔር ሥራ በማመናችሁ ከእርሱ ጋር ተነሣችሁ።" (ቆላ. 2፡11-12)።

የሥጋ መገረዝ ሳይሆን የልብ መገረዝ ለአይሁዶች አስፈላጊ እንደሆነ ሁሉ ክርስቲያኖችም የጥምቀትን ትክክለኛ ትርጉም ማግኘት አለባቸው ይህም የጥምቀት ጥምቀት ሳይሆን በክርስቶስ ዳግም የመወለድ ሕይወት ነው። የዳግም ልደት ሕይወት ማለት የልብ ለውጥ ሳይሆን ወደ መንፈሳዊ አካል መወለድ ማለት ነው። አሮጌው ይሞታል አዲስ አካልም ዳግመኛ ይወለዳል።

 

3. የእግዚአብሔር መንግሥት

(፩) የፍጥረት ምስጢር

ኤፌሶን 1፡4-5 " ዓለም ሳይፈጠር በፊት በእርሱ መረጠን፥ በፊቱም ቅዱሳንና ነውር የሌለን በፍቅር እንሆን ዘንድ፥ እንደ ፈቃዱ በጎ ፈቃድ በኢየሱስ ክርስቶስ ለራሱ ልጆች ልንሆን አስቀድሞ ወስኖናል።

ዓለም ከመፈጠሩ በፊት እግዚአብሔር ክርስቶስን ለምን እንደ መረጠው ሲጠየቁ አብዛኞቹ አብያተ ክርስቲያናት "እግዚአብሔር ሁሉን ቻይና ሁሉን ቻይ ነው። ሰማይና ምድር ከተፈጠሩ በኋላ አዳምና ሔዋን ለሰይጣን ፈተና ተሸንፈው በኃጢአት ወድቀው ክፉ ሆኑ፣ ስለዚህም በመጨረሻ እግዚአብሔር ዓለምን ከማጥፋት በቀር ሌላ አማራጭ አልነበረውም። እግዚአብሔር ይህን ሁሉ አውቆ ዓለም ከመፈጠሩ በፊት አስቀድሞ የወሰነው በክርስቶስ የተመረጡትን ብቻ ነው" ይላሉ። ሆኖም, ይህ የተሳሳተ ሀሳብ ነው.

እግዚአብሔር ክርስቶስን አስቀድሞ የወሰነው ዓለም ከመፈጠሩ በፊት መሆኑን በሚገባ ለመረዳት በዮሐንስ 6፡63 ላይ “ሕይወትን የሚሰጥ መንፈስ ነው፤ ሥጋ ምንም አይጠቅምም፤ እኔ የነገርኋችሁ ቃል መንፈስና ሕይወት ነው” የሚለውን ቃል በሚገባ መረዳት አለባቸው። ኢየሱስ የመጣው የሞቱ መናፍስትን ለማዳን ነው። በዓለም ላይ ያሉ ሰዎች ሥጋቸው መለኪያቸው ነው፣ ኢየሱስ ግን “ሥጋ ምንም አይጠቅምም” ብሏል። መነሻው መንፈሱ ሞቷል የሚል ነው። ይሁን እንጂ የሰዎች መንፈሶች ስለሞቱ ለመንፈስ ፍላጎት የላቸውም. የእነርሱ ፍላጎት ከሥጋ የመነጨ “ራሳቸው” መኖር ነው። ለዚህም ነው ሀብታም ለመሆን እና በደንብ ለመመገብ እና በጥሩ ሁኔታ ለመኖር ብቻ ፍላጎት ያላቸው.

በሰውነት ውስጥ ያለው መንፈስ የሞተው መቼ ነው? አብዛኞቹ አማኞች “አዳምና ሔዋን የሞቱት በኤደን ገነት መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ ፍሬ በበሉ ጊዜ ነው” ይላሉ። ነገር ግን፣ መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ ፍሬ ከመብላቱ በፊትና በኋላ የመንፈስን ሁኔታ የሚያነጻጽር በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የለም። ቢሆንም ፍሬውን በልተው እንደሞቱ ያስባሉ። እግዚአብሔር ሰውን ከፈጠረ በኋላ ላልሆነ ነገር ክርስቶስን አስቀድሞ ማዘጋጀት ነበረበት? ይህ የሆነው አብዛኛው የቤተ ክርስቲያን አማኞች በቀላሉ ስለሚያስቡ ነው።

አማኞች የእግዚአብሔርን ፈቃድ ጠንቅቀው ማወቅ አለባቸው። የእግዚአብሔር ፈቃድ በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወትን እንዲያገኝ ነው።

በይሁዳ 1፡6 እና 2ኛ ጴጥሮስ 2፡4 ላይ በመመስረት፣ በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ቦታቸውን ያልጠበቁ የመላእክት መናፍስት በምድር ላይ ተወስነዋል። ነገር ግን፣ እግዚአብሔር አስቀድሞ ክርስቶስን በመወሰን በምድር ላይ የታሰሩትን ኃጢአተኛ መናፍስትን ለማዳን እና በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል እንደገና የእግዚአብሔር ልጆች ሊያደርጋቸው እና ድነትን ለማግኘት አቅዷል። ይህ እንደ አባካኙ ልጅ ምሳሌ ተመሳሳይ ጽንሰ-ሐሳብ ነው። አባካኙ ልጅ አባቱን ትቶ፣ በመጨረሻ ግን ተጸጽቶ ለማኝ ተመለሰ። እግዚአብሔርን የተወው የመንፈስ ሁኔታ ይህ ነው። ንስሐ መግባት ከክርስቶስ የመስቀል ሞት ጋር በቀጥታ የተያያዘ ነው።

የኃጢአተኛ መናፍስት ወደ እግዚአብሔር መመለስ በቁሳዊው ዓለም የእግዚአብሔር ፈቃድ ፍጻሜ ነው፣ እናም የእግዚአብሔርን ክብር የሚገልጠው ይህ ነው። እግዚአብሔር ይህንን ዓለም የፈጠረበት ምክንያት እግዚአብሔርን ትተው የሄዱትን ኃጢአተኛ መላእክትን ገድቦ የእነዚያ የኃጢአተኛ መላእክት መናፍስት በምድር ላይ ተዘግተው ሰው ሆኑ ሰዎች ወደ እግዚአብሔር ንስሐ እንዲገቡና ወደ እግዚአብሔር መንግሥት እንዲመለሱ ነው። ይህ ዓለም ከመፈጠሩ በፊት በክርስቶስ ታቅዶ ተፈጽሟል። ይህ ማለት ክርስቶስ አዳኝ ነው ማለት ነው።

ክርስቶስ በመስቀል ላይ በሞት፣ በትንሣኤ፣ በዳግም ምጽአት እና በሺህ ዓመት መንግሥት ወደ ዓለም የመጡትን መናፍስት አድኖ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት እንዲገቡ ያስችላቸዋል። ዓለም ከመፈጠሩ በፊት ክርስቶስን መምረጥ ማለት ንስሐ የገቡ ኃጢአተኞች በክርስቶስ በኩል ወደ እግዚአብሔር መንግሥት እንዲገቡ መፍቀድ ማለት ነው።

 

 

(2) የኤደን ገነት ትርጉም

ዘፍጥረት 2፡8-9 "እግዚአብሔር አምላክም በምሥራቅ በዔድን ገነትን ተከለ የፈጠረውንም ሰው በዚያ አኖረው።እግዚአብሔር አምላክም ለማየት ደስ የሚያሰኘውን ለመብላትም መልካም የሆነውን ዛፍ ሁሉ ከምድር አበቀለ፤ በገነትም መካከል የሕይወት ዛፍ፥ መልካምንና ክፉን የሚያስታውቀውንም ዛፍ አበቀለ።"

የምስራቁን ኤደን ለመፍታት ከባድ ችግር ነው፡ እግዚአብሔር እንደ ኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ በአለም መካከል ወስኖ ኤደን ብሎ ጠራው ወይንስ የእግዚአብሔርን መንግስት ታሪክ በምሳሌያዊ ሁኔታ ገልጿል?

እግዚአብሔር ሰውን የፈጠረው በአለም መካከል ነው። ሰውንም ወደ ዔድን ገባ በዚያም እንዲኖር አደረገ። ይሁን እንጂ በኤደን የመጀመሪያው ሰው በወንድና በሴት ተከፈለ። እንደ አጋጣሚ ሆኖ የመጀመሪያው ሰው የሚለው የዕብራይስጥ ቃል አዳማ ሲሆን የሰውየው ስም ደግሞ አዳም ነው። ለዚህም ነው ምእመናን አዳምን ​​ግራ የሚያጋቡት። ምእመናን የመጀመሪያውን ሰውና ሰው አዳምን ​​እንደ አንድ ፍጡር አድርገው ይቆጥሩታል። ይሁን እንጂ የመጀመሪያው ሰውና ሰው አዳም የተለያዩ ፍጥረታት ናቸው።

በኤደን ሰው (አዳም) እና ሴት (ሔዋን) የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ጥሰው መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ ፍሬ በልተው ከዔድን ወደ ዓለም ተባረሩ። የመጀመሪያው ሰው ወደ ተፈጠረበት ቦታ ተመለሱ። ዘፍጥረት 3፡23 "እግዚአብሔር አምላክ ከዔድን ገነት ላከው የተገኘባትን ምድር ያርስ ዘንድ።"

ኤደን በአለም ላይ እንደ ቤተ መቅደስ ያለ ቦታ ከሆነ, በቤተመቅደስ ውስጥ መስዋዕቶችን የሚያቀርቡ እና የሚያመልኩት ኃጢአት ሠርተዋል, ስለዚህም እግዚአብሔር ከመቅደሱ አወጣቸው. ምን አይነት ታላቅ ሚስጥር ነው? ታዲያ እግዚአብሔር ክርስቶስን ዓለም ከመፈጠሩ በፊት ያቀደው እና በመስቀል ላይ የሚሞትበትን እና ትንሣኤውን ያቀደው ኃጢአተኛ የሰው ልጆችን ለማዳን ነው?

ከፍጥረት በፊት ያለው ምስጢር በእግዚአብሔር መንግሥት ኃጢአት የሠሩ መላእክት ታሪክ ነው። ኃጢአት የሠሩ መላእክት ሥልጣናቸውን አልጠበቁም፤ እንዲሁም አምላክን ለመምሰል ስለፈለጉ እግዚአብሔርን ተቃወሙ። ኃጢአት የሠሩ መላእክት ሔዋንን ያመለክታሉ። እግዚአብሔርም በጨለማ ጉድጓድ (በገሃነም) ውስጥ ዘጋባቸውና ሰው የተፈጠረው የመልአኩን መንፈስ ከምድር ጋር በማጣመር ነው።

ይሁዳ 1፡6 የራሳቸውን ስፍራ ያልጠበቁትን ነገር ግን መኖሪያቸውን የተዉትን መላእክት በዘላለም እስራት ከጨለማ በታች ለታላቁ ቀን ፍርድ ጠብቃቸው። 2ኛ የጴጥሮስ መልእክት 2፡4 እግዚአብሔር ለመላእክት ኃጢአት ሲሠሩ ያልራራላቸው ወደ ገሃነም ጥሎ በጨለማ ሰንሰለት ውስጥ አሳልፎ እስከ ፍርዱ ድረስ እንዲጠበቁ አሳልፎ ከሰጣቸው።

መጽሐፍ ቅዱስ በዘይቤዎችና ምሳሌያዊ መግለጫዎች የተሞላ ነው። ዘፍ 2፡24 "ስለዚህ ሰው አባቱንና እናቱን ይተዋል ከሚስቱም ጋር ይተባበራል አንድ ሥጋም ይሆናሉ" ይላል።

ሰውየው ክርስቶስን፣ ወላጆች አምላክ ናቸው፣ እና ሚስቱ ኃጢአት የሰሩ እና እግዚአብሔርን የተዉትን መናፍስት ያመለክታሉ። አምላክን የተዉት አምላክን መምሰል ስለፈለጉ ነበር አሁን ግን መጽሐፍ ቅዱስ በክርስቶስ በኩል እንደገና አንድ መሆን እንዳለባቸው ይናገራል። ሐዋርያው ​​ቅዱስ ጳውሎስ ይህንን ታላቅ ምስጢር ብሎታል። በኤፌሶን 5፡31-32 "ስለዚህ ሰው አባቱንና እናቱን ይተዋል ከሚስቱም ጋር ይጣበቃል ሁለቱም አንድ ሥጋ ይሆናሉ ይህ ታላቅ ምሥጢር ነው እኔም ስለ ክርስቶስና ስለ ቤተ ክርስቲያን እላለሁ።"

አማኞች አዳምና ሔዋን በኤደን ገነት የነበረውን መልካምና ክፉን የሚያስታውቀውን የዛፍ ፍሬ በልተው እግዚአብሔርን እንደበደሉ እና ይህም የመጀመሪያ ኃጢአት ይባላል እና በዓለም ላይ ያሉ ሰዎች ሁሉ የቀደመውን ኃጢአት እንደወረሱ ያምናሉ።

ሆኖም አማኞች ኃጢአትንና የኃጢአትን አካል መረዳት አለባቸው። ኃጢአት ትእዛዙን የማፍረስ መሰረታዊ ኃጢአት ሳይሆን እግዚአብሔርን መምሰል የሚፈልግ ስግብግብ ልብ ነው። ይህ ሔዋን ትእዛዙን ከማፍረሱ በፊት የነበራት ልብ ነው፣ እና ሔዋን ትእዛዙን በተግባር በማዋል ትእዛዙን ጥሳለች። እግዚአብሔርን ለመምሰል የፈለገችው ሔዋን በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ያለውን ክፉ መልአክ ታሳያለች። ስለዚህ ሰዎች ሁሉ የክፉ መላእክት መንፈሳቸው ከኃጢአታቸው ጋር ወደ ሥጋቸው የገቡ ፍጥረታት ናቸው።

የኃጢአት አካል የሚጀምረው ከመጀመሪያው ሰው ነው። ቆላስይስ 1፡15 “እርሱ የማይታይ አምላክ ምሳሌ ነው፣ የፍጥረት ሁሉ በኵር ነው” ይላል። እርሱ ክርስቶስ ነው። የመጀመሪያው ሰው አዳም እና ኋለኛው አዳም ክርስቶስ ናቸው። የመጀመሪያው ሰው የኃጢአትን አካል ለቀጣዩ ትውልድ የማስተላለፍ ሚና ተጫውቷል፣ እና የመጨረሻው ሰው ክርስቶስ ለኃጢአት አካል መሞት ነበረበት። ስለዚህም በመስቀል ላይ ሲሞት የኃጢአት ሥጋ ሞተ። የኃጢአት አካል ኃጢአትን እንደያዘ ዕቃ ነው፤ የኃጢአት አካል ሲሞት በክርስቶስ ያሉት ሁሉ ከኃጢአት ነፃ ወጡ።

ወደ ሮሜ ሰዎች 6፡6-7 " የኃጢአት ሥጋ ይሻር ዘንድ አሮጌው ሰዋችን ከእርሱ ጋር እንደ ተሰቀለ እናውቃለንና፤ ለኃጢአትም ባሪያዎች እንዳንሆን የሞተው ከኃጢአት አርነት ወጥቷልና።"

 

(3) መንግሥተ ሰማያትና የእግዚአብሔር መንግሥት

በማቴዎስ 3፡2 ላይ “መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሐ ግቡ” ይላል። “ሰማይ” እና “የእግዚአብሔር መንግሥት” የሚሉት ቃላት በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ይገኛሉ። ማቴዎስ 5፡3 በተጨማሪም “በመንፈስ ድሆች የሆኑ ብፁዓን ናቸው፣ መንግሥተ ሰማያት የእነርሱ ናትና” ይላል። መንግሥተ ሰማያት ንስሐ ለሚገቡ ተሰጥቷል ማለት ነው።

በግሪክ መጽሐፍ ቅዱስ ገነት “he basileia ton uranon (ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν)” ነው። እሱ ባሲሊያ ማለት መንግሥት ማለት ሲሆን ቶን ዩራኖን በሰዋሰዋዊ የብዙ ቁጥር ስም ከአንድ አንቀጽ ጋር ሲሆን ትርጉሙም በቅዱሳን ልብ ውስጥ የሚገባ የእግዚአብሔር መንግሥት ማለት ነው።

የእግዚአብሔር መንግሥት ትርጉም ደግሞ በሐዋርያት ሥራ 19፡8 ላይ "ጳውሎስም ወደ ምኵራብ ገባ ሦስት ወርም በግልጥና በማሳመን ስለ እግዚአብሔር መንግሥት ተናገረ።" በግሪክ መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ "Tes Basileia tou Deu (τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ)" ተብሎ ተጽፏል።

በእግዚአብሔር አብ የሚገዛ የእግዚአብሔር መንግሥት ማለት ነው። በአብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ዘወትር የሚጠቀሰው የእግዚአብሔር መንግሥት ነው። “tou deu” የሚለው ቃል አንቀጽ አለው (touτοῦ) እና አብን ያመለክታል። ጽሑፍ በማይኖርበት ጊዜ ኢየሱስ ክርስቶስን ያመለክታል።

ስለዚህም የእግዚአብሔርን መንግሥት ከእነዚህ ሁለት አቅጣጫዎች መመርመር አለብን። ቶን ዩራኖን መንግሥተ ሰማያት ተብሎ የተተረጎመው የእግዚአብሔር መንግሥት በቅዱሳን ልብ ውስጥ አዲስ ቤተመቅደስ የታነፀበት እና ወደዚያ ቤተመቅደስ የመጣው ሆ ሎጎስ (ክርስቶስ) የሚገዛበት ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ቅዱሳን ልብ ወርዶ የእግዚአብሔርን መንግሥት ያውጃል። ሆ ሎጎስ (ክርስቶስ) በቅዱሳን ልብ ውስጥ የእግዚአብሔር መንግሥት አለ እና ሆ ሎጎስ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል የሚገዛበት መንግሥት ነው።

በሉቃስ 17፡20-21 ፈሪሳውያን የእግዚአብሔር መንግሥት መቼ እንደምትመጣ ጠየቁት። ኢየሱስም መለሰላቸው፡— የእግዚአብሔር መንግሥት በመጠባበቅ አትመጣም።

እንጦስ በእንግሊዝኛ ከውስጥ ጋር እኩል ነው። ኢየሱስ ለፈሪሳውያን፣ “የእግዚአብሔር መንግሥት በመካከላችሁ ናት” አላቸው። ኢየሱስ ራሱ የእግዚአብሔር መንግሥት ነው። ይሁን እንጂ ፈሪሳውያን የኢየሱስን ቃላት አልተረዱም። የእግዚአብሔር መንግሥት ቀርባ ነበር ነገር ግን መንፈሳዊ ዓይኖቻቸው ስለተዘጋ ሊያዩት አልቻሉም።

ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር መንግሥት ሆነ (He Basileia tou Deu)። በክርስቶስ ያሉት ቅዱሳን ናቸው እና መንግሥተ ሰማያት ሆነዋል (He Basileia ton Uranon)። ምክንያቱም አዲስ ቤተ መቅደስ በቅዱሳን ልብ ውስጥ ስለታነጸ ክርስቶስም ተመልሶ መጥቶ ወደ አዲሱ ቤተ መቅደስ ገብቷልና።

 የእግዚአብሔር መንግሥት ማለት አብ (የመጀመሪያው ሰማይ፡ ሄ ባሲሊያ ቱ ቱው)፣ ክርስቶስ (ሁለተኛ ሰማይ፡ የእግዚአብሔር ቀኝ) እና ቅዱሳን (ሦስተኛው ሰማይ፡ የእግዚአብሔር መንግሥት በነፍስ) በመንፈስ ቅዱስ አንድ ሆነዋል ማለት ነው።

የመጀመሪያው ሰማይ አብ በዙፋኑ ላይ የሚገኝበትን የእግዚአብሔርን መንግሥት ያመለክታል። አብ እግዚአብሔር በመንፈስ የሚገኝበት የእግዚአብሔር መንግሥት ነው። እግዚአብሔርን ማንም አይቶት አያውቅም። ሆኖም ቅዱሳን በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል እግዚአብሔርን ማወቅ ይችላሉ።

በ1ኛ ጢሞቴዎስ 6፡16 ላይ፡- “እርሱ ብቻ የማይሞት ነው፤ ማንም ሊቀርበው በማይችል ብርሃን ይኖራል፤ አንድ ሰው እንኳ አላየውም ሊያይም አይቻለውም፤ ለእርሱ ክብርና የዘላለም ኃይል ይሁን፤ አሜን።

ሁለተኛው ሰማይ የኢየሱስ ክርስቶስ መንግሥት ነው፣ በመንፈሳዊ አካል ውስጥ ያለው የወልድ መንግሥት ነው። ቆላስይስ 1፡12-13 " ከቅዱሳን ርስት በብርሃን እንድንካፈል ያበቃንን አብን እያመሰገንን ከጨለማ ሥልጣን አዳነን ወደ ፍቅሩ ልጅ መንግሥት አፈለሰን።"

ሦስተኛው ሰማይ ደግሞ አዲስ ሰማይና አዲስ ምድር ወይም የሺህ ዓመት መንግሥት (መንግሥተ ሰማያት) ይባላል። ሐዋርያው ​​ጳውሎስ በ2ኛ ቆሮንቶስ 12፡2 ላይ ሦስተኛውን ሰማይ ጠቅሷል። የሦስተኛው ሰማይ ፍጥረታት (ቅዱሳን) በመንፈሳዊ የዘላለም ሕይወት አላቸው እናም መንፈሳዊ አካል የታጠቁ ናቸው።

በ1ኛ ቆሮንቶስ 15፡44 ላይ “ፍጡር አካል ይዘራል፣ መንፈሳዊ አካል ይነሣል፣ ፍጥረታዊ አካል አለ፣ መንፈሳዊ አካልም አለ” ይላል። ይህ ሦስተኛው ሰማይ የጠፋው ኤደን ሲሆን በዚህ ምድር ላይ መመለስ ያለበትን የእግዚአብሔርን መንግሥት (ቶን ኡራኖን) ያመለክታል።

የእግዚአብሔር መንግሥት አንዲት ናት ነገር ግን በሦስት መንገድ ተብራርታለች። የመጀመሪያው ሰማይ፣ ሁለተኛው ሰማይ እና ሦስተኛው ሰማይ በመንፈስ ቅዱስ የተገናኙ እና የሚሠሩት እንደ ይሖዋ አምላክ ቃል ነው።

የእግዚአብሔር መንግሥት አንዲት ናት ነገር ግን በእግዚአብሔር መንግሥት ኃጢአት በሠራው መልአክ ምክንያት የእግዚአብሔር መንግሥት በሰው ዓይን በሦስት መልክ ትታያለች።

በዓለም ላይ ያሉ ሰዎች በእስር ቤት (በሲኦል) ውስጥ የታሰሩ ኃጢአተኞች ሆነው ተወልደዋል። ኢየሱስ ክርስቶስን እስኪያገኙ ድረስ እንደዚያ ይኖራሉ። አማኞች ኢየሱስ በመስቀል ላይ ለኃጢአታቸው ማስተሰረያ መሞቱን ሲያምኑ እና ከኢየሱስ ጋር በአንድነት መሞታቸውን ሲናዘዙ ሥጋዊ ማንነታቸው ይሞታል እና ወደ መንፈሳዊ ትንሳኤ ህይወት ይወለዳሉ። ስለዚህ የሞተው መንፈስ ወደ ሕይወት ተመልሶ መንፈሳዊ አካልን ይለብሳል፣ ቅዱሳን ደግሞ የእግዚአብሔር መንግሥት (መንግሥተ ሰማያት) ይሆናሉ።

የእግዚአብሔር መንግሥት ቅዱሳን በዚህ ምድር በሕይወት ሳሉ የሚያገኙት የእግዚአብሔር ጸጋ ነው። የእግዚአብሔርን መንግሥት በዚህ ምድር መደሰት የሚችሉት የአሁኑ የትንሣኤ ሕይወት ያላቸው ብቻ ናቸው።

 

4. እግዚአብሔር

 

(1) አንድ እና አንድ አምላክ

ዘዳግም 6፡4-5 "እስራኤል ሆይ፥ ስማ አምላካችን እግዚአብሔር አንድ እግዚአብሔር ነው፤ አንተም አምላክህን እግዚአብሔርን በፍጹም ልብህ በፍጹምም ነፍስህ በፍጹምም ኃይልህ ውደድ።"

እግዚአብሔር አንድ አምላክ ብቻ ነው። ሆኖም፣ በዓለም ላይ ያሉ ሰዎች እግዚአብሔርን እንደፈለጉ ይፈልጋሉ እና ያመልካሉ። ተአምር ሲፈጠር ወይም ከሰው አስተሳሰብ በላይ የሆነ ነገር ሲሰራ ሰዎች ወደ አምላክ ከፍ ሊያደርጉት ይሞክራሉ። አልፎ ተርፎም የተፈጥሮን ታላቅነት በመፍራት ባህርን፣ ተራሮችን፣ ዛፎችን እና ዓለቶችን እንደ መለኮታዊ ነገሮች ይመለከታሉ።

ኢየሱስን በሚመለከት በዚያን ጊዜ አንዳንድ አይሁድ ያደረጋቸውን ምልክቶችና ብዙ ተአምራት አይተው ከእግዚአብሔር እንደ ሆነ አወቁ፤ ብዙ አይሁዶች ግን ተሳዳቢ አድርገው ይመለከቱት ነበር። ኢየሱስ በመስቀል ላይ ከሞተ፣ ከተነሳ እና ወደ ሰማይ ካረገ በኋላ፣ ደቀ መዛሙርቱ ኃይሉን ተቀብለው ወንጌልን ሲያሰራጩ ብዙ ተአምራትን አሳይተዋል። ስለዚህ ሰዎች እነዚህን ደቀ መዛሙርት እንደ አምላክ ሊያመልኳቸው ሞከሩ።

ኢየሱስ ከእግዚአብሔር አብ በተቀበለው ኃይል ተአምራትን አድርጓል። ኢየሱስ በራሱ ተነሳሽነት እንዳልተገበረ ገልጿል፤ ከዚህ ይልቅ አብ ያዘዘውን አድርጓል። የዮሐንስ ወንጌል 6:38 "የላከኝን ፈቃድ እንጂ ፈቃዴን ለማድረግ አይደለም ከሰማይ ወርጃለሁና።" የእግዚአብሔር አብ ፈቃድ በዮሐ.

ዛሬ ተአምራትን የሚያደርግ ሰው ሲገለጥ ሰዎች በእርሱ ውስጥ መለኮታዊ ምስል ለማየት ይሞክራሉ። ማንም ተአምር ቢሰራ የሰራው ሰው ሳይሆን ከኋላው ያለው መለኮታዊ አካል ነው። ስለዚህ ሥጋ ያለው ፍጡር መለኮት ሊሆን አይችልም። ጳውሎስና በርናባስም አንካሳን በማስነሳት ተአምር ሠሩ፣ ነገር ግን የዜኡስ ቤተ መቅደስ ካህን በሬዎችና የአበባ ጉንጉኖች ወደ በሩ መጥቶ ከሕዝቡ ጋር ሊሠዋ ፈለገ። ጳውሎስንና በርናባስን እንደ መለኮታዊ ፍጡር ሊያመልኳቸው ፈለጉ።

የሐዋርያት ሥራ 14:15 "ሰዎች ሆይ፥ ይህን ስለ ምን ታደርጋላችሁ? እኛ ደግሞ እንደ እናንተ ዓይነት ሰዎች ነን፥ ከዚህም ከንቱ ነገር ሰማይንና ምድርን ባሕርንም በእነርሱም ያለውን ሁሉ ወደ ፈጠረ ወደ ሕያው አምላክ ትመለሱ ዘንድ ወንጌልን እንሰብካለን።" ሰዎች አምላክን ይሻሉ ብለው ስለሚጠብቁ ነው። እግዚአብሄርን የሚሹት በእግዚአብሄር በኩል አለማዊ በረከቶችን እንደሚያገኙ እና ምንም እንኳን ማወቅ ባይችሉም ከሞት በኋላ የዘላለም ህይወት ያገኛሉ።

ነገር ግን ወንጌል በኃጢአት የሚኖሩ ሰዎች ወደ እግዚአብሔር እንዲመለሱ ማድረግ ነው። እግዚአብሔርን ትተው ከንቱ ነገር የሚሠሩ ኃጢአተኞች ናቸው። ከንቱ ነገሮች ጣዖትን ማምለክ ናቸው ጣዖታትም ሥጋዊ ናቸው። ሥጋዊ ማንነት መጎምጀትና ጣዖት ነው። ሰዎች ጣዖት ለመሆን ይሞክራሉ ወይም ሥጋዊ በሆነው ነገር ራሳቸውን ለማርካት ይሞክራሉ። ስለዚህ መጽሐፍ ቅዱስ ሰዎች ከንቱ ሽንታቸውን ትተው ወደ አንድ አምላክ እንዲመለሱ ይነግራቸዋል።

እግዚአብሔር ብቻውን አምላክ ነው ነገር ግን ሰዎች ያላስተዋሉት ምክንያቱ የማይታይና የማይዳሰስ ህልውና ስለሆነ ነው። እግዚአብሔር በእርግጥ አለ, ነገር ግን ሰዎች ሊያውቁት አይችሉም. ይሁን እንጂ የዛሬዎቹ አማኞች እግዚአብሔር ሕያው አምላክ ነው ይላሉ። ብዙ ሰዎች እግዚአብሔር የማይሞት ሕያው ሰው ነው ብለው ያስባሉ። ለዚህም ነው ሰዎች ሕያው እግዚአብሔርን መገናኘት አለባቸው የሚሉት። ሁሉም የሚያወራው ከራስ ወዳድነት አስተሳሰብ ጋር ነው።

ከዘፀአት በኋላም ሙሴ ትእዛዙን ለመቀበል ወደ ሲና ተራራ በወጣ ጊዜ እስራኤላውያን 40 ቀን ሳይወርዱ የወርቅ ጥጃ ሠርተው እንደ እግዚአብሔር ሰገዱለት።

ሰዎች እግዚአብሔርን ሊገናኙት ወይም ሊያውቁት አይችሉም። ነገር ግን፣ የቤተክርስቲያን አባላት ከሞት የተነሳው ኢየሱስ ክርስቶስ አብ ብሎ የሚጠራው እግዚአብሔር አብ መሆኑን አምነው ያውቃሉ። ስለዚህም ቅዱሳን ኢየሱስ ከእነርሱ ጋር በመስቀል ላይ እንደሞተ እና ከሞት ከተነሳው ኢየሱስ ጋር መነሳታቸውን ሲያምኑ እግዚአብሔር ደግሞ አባታቸው ይሆናል። የትንሳኤ ሕይወት የዘላለም ሕይወት ነው፣ እና የትንሳኤ ሕይወት ያላቸው እግዚአብሔርን አባታቸው ብለው ሊጠሩ ይችላሉ። በአንድ አምላክ ማመን እምነት ብቻ ነው። እምነት ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። በመስቀል ላይ ሞቶ የተነሳው ከኢየሱስ ክርስቶስ የመጣው እምነት ቅዱሳንን ወደ አንድ አምላክ ይመራል።

በዘጸአት 3፡14 ላይ "እግዚአብሔርም ሙሴን አለው፡- እኔ ነኝ" አለው። እርሱም፡— ለእስራኤል ልጆች፡— ወደ እናንተ ልኬአለሁ፡ በላቸው፡ አለ።

በዓለም ላይ ያሉ ሰዎች በእግዚአብሔር የማመን ፍላጎት አላቸው። በቋንቋቸው እግዚአብሔርን ይፈልጋሉ። በእንግሊዘኛው አምላክ፣ በቻይና፣ ሰማያዊ ንጉሠ ነገሥት፣ በእስልምና፣ አላህ፣ በአይሁዶች ደግሞ ኤል. እነዚህ ስሞች የተለመዱ ስሞች ናቸው. ሁሉም የሚያምነው አምላክ እውነተኛ እንደሆነ ያስባል። በክርስትና ውስጥ እንኳን፣ እያንዳንዱ አማኝ የሚያምንበት አምላክ እውን ይሁን አይሁን በእኔ አስተያየት አሻሚ ነው። በዚህ መንገድ እያንዳንዱ ሰው ለእግዚአብሔር የተለየ አመለካከት እንዳለው እናያለን። አማኞች እንደ “እግዚአብሔርን በግል መገናኘትን” የመሳሰሉ ግላዊ አገላለጾችን በሚናገሩበት ጊዜ እንኳን የሚያምኑበትን አምላክ የበለጠ እያስተካከሉ ነው።

ይሁን እንጂ ከብዙ አማልክት መካከል እውነተኛ አምላክ አንድ ብቻ ነው። ሌሎቹ ሁሉ የውሸት ናቸው። ያ ማንነቱን ሙሴ ለተባለ ሰው ገለጠለት። እኔ ነኝ በዕብራይስጥ “ሀያ (ኤህህ) አሸር ሃያ (ኤህህህ)” ነው።

ሆኖም ዕብራውያን አንዱን አምላክ አዶናይ ብለው ይጠሩታል። ከእስራኤል ውድቀት በኋላ፣ በግብጹ ፈርዖን ቶለሚ 2ኛ ፊላዴልፈስ ትእዛዝ፣ ከአስራ ሁለቱ የእስራኤል ነገድ ስድስት ሰዎች ተመርጠው በ72 ቀናት ውስጥ ወደ ግሪክ ቋንቋ ተተርጉመዋል። ይህ ሴፕቱጀንት ይባላል። አዶናይ ብለው የሰየሙትን አንድ አምላክ ያህዌ ብለው ጻፉት በግሪክም ኩሪየስ ብለው ጠሩት። በላቲን, ዶሚኒየስ ይባላል.

ከዚያም በአሌክሳንድሪያ የሚኖሩ ዲያስፖራዎች a, ai of adonai የሚለውን አናባቢ ወደ ያህዌ ጨምረው ወደ ያህዌ ቀይረው ያህዌ ብለው ይጠሩታል ተብሏል። በኋላ፣ በትርጉም ሂደት፣ የያህዌ ክፍል በእንግሊዝኛ ይሖዋ ተብሎ ተጽፏል። ዛሬ፣ በዩናይትድ ስቴትስ የሚገኘው አዲስ ኢንተርናሽናል ቨርዥን ኪርዮስን ጌታ ተብሎ የተተረጎመው ሲሆን ብሉይም ሆነ አዲስ ኪዳን በዚህ መንገድ ተጽፈዋል፣ ይህም አዶናይ እና ያህዌ የሚሉት አገላለጾች እንዲጠፉ አድርጓል። በብሪታንያ የተተረጎመው የኪንግ ጀምስ ትርጉምም ይህንኑ ይከተላል። ኪርዮስ የሚለው የግሪክ ቃል አዶናይ የሚለው የዕብራይስጥ ቃል ትርጉም ነው።

በብሉይ ኪዳን፣ እንደ ዘፍጥረት 4:26 እና መዝሙር 110:1፣ ይሖዋ ተብሎ የተጻፈ ሲሆን በአዲስ ኪዳንም እንደ ሥራ 2:34 ‘ጌታ’ ተብሎ ተጽፏል። አንዳንድ አገሮች ብሉይ ኪዳንን ‘ይሖዋ’ ብለው ተርጉመውታል፣ ሌሎች ደግሞ ‘ይሖዋ’ ብለው ተረጎሙት።

በዚህ መልኩ "የእግዚአብሔርን ማንነት" በራሳቸው ቋንቋ ሀያ አሸር ሃያ፣ አዶናይ፣ ያህዌ፣ ያህዌ፣ ጌታ፣ ጌታ፣ ወዘተ ሲሉ ገልጸውታል እነዚህ ሁሉ አባባሎች ግን አንድ አምላክ ማለት ነው።

በዮሐንስ 8፡58 ላይ ኢየሱስ “እውነት እውነት እላችኋለሁ፣ አብርሃም ሳይወለድ እኔ አለሁ” አላቸው። “እኔ ነኝ” የሚለው የግሪክ ቃል “ego eimi” ነው። የዚህ ሐረግ የዕብራይስጥ ቃል haya aser haya (ያለ እኔ ነኝ) ነው።

 

(2) የእግዚአብሔር ስም

የሐዋርያት ሥራ 16፡29-32 “የእስር ቤቱ ጠባቂ መብራት ጠርቶ ሮጠ፤ እየተንቀጠቀጠም በጳውሎስና በሲላስ ፊት ተደፋ፤ ከዚያም ወደ ውጭ አውጥቶ፡- ጌቶች ሆይ፥ እድን ዘንድ ምን ላድርግ? አላቸው። እነርሱም፡— በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ እመን አንተና ቤተ ሰዎችህ ትድናላችሁ፡ አሉት። ለእርሱና ለቤቱም ላሉት ሁሉ ተናገሩ።

“ኩርዮን” (ኩሪየስ)፣ በጌታ ኢየሱስ “ጌታ” ተብሎ የተተረጎመ (ቶን ኩሪዮን ኢየሱስ τὸν κύριον Ἰησοῦν) በእንግሊዝኛ መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ “ጌታ” ተብሎ የተተረጎመው “አዶናይ” የዕብራይስጥ ቃል ነው። “ያህዌ” ተብሎ የተተረጎመው የዕብራይስጥ ቃል ደግሞ “ያህዌ” ተብሎ ተተርጉሟል። “ይሖዋ” የሚለው የእንግሊዝኛ ቃል “ቅዱስ አምላክ” ማለት ነው።

“ቶን ኪሪዮን ኢየሱስ” (τὸν κύριον Ἰησοῦν) እንደገና ይሖዋ ኢየሱስ ተብሎ ተተርጉሟል። በይሖዋ ኢየሱስ ማመን ማለት ነው። የይሖዋ ስም ኢየሱስ ነው ማለት ነው። የአንዱ አምላክ ማንነት ይሖዋ ሲሆን የይሖዋ ስም ኢየሱስ ይሆናል። “በይሖዋ ስም በኢየሱስ መጠመቅና መፈወስ” ይሖዋ የሚያደርገውን ያመለክታል።

ማቴዎስ 1፡21-23 ልጅም ትወልዳለች እርሱ ሕዝቡን ከኃጢአታቸው ያድናቸዋልና ስሙን ኢየሱስ ትለዋለህ። እንግዲህ ይህ ሁሉ የሆነው ጌታ በነቢይ “እነሆ ድንግል ትፀንሳለች ወንድ ልጅም ትወልዳለች ስሙንም አማኑኤል ይሉታል” ያለው ይፈጸም ዘንድ ነው ትርጉሙም “እግዚአብሔር ከእኛ ጋር” ማለት ነው።

የአምላክ ማንነት የሆነው ኢየሱስ በይሖዋ ስም የአምላክ ልጅ ተብሎ ሊጠራ ፈልጎ ነበር። ምኽንያቱ ክርስቶስ ዓለም ከመፈጠሩ በፊት አስቀድሞ ተወስኖአልና የእግዚአብሔርን ልጅ የእግዚአብሔርን ስም ገልጾ ለዓለም መዳን ሲል በመስቀል ላይ ስለሞተ ነው።

የቤተ ክርስቲያን አባላት ኢየሱስን የእግዚአብሔር ልጅ ይሉታል። እግዚአብሔር አብ የስሙ ኃይል የነበረው ኢየሱስ ልጁ እንዲሆን ፈልጎ ነበር። ኢየሱስ አምላክ ከሆነ፣ ራሱን መውጋቱ ውጤት ነው። የኢየሱስ ሞት ኃጢአትን የሚፈርድ የእግዚአብሔር ፍትህ ነው። አማኞች ኢየሱስን አምላክ ብለው ከጠሩት የእግዚአብሔርን ፍትህ እንቅፋት ናቸው። የእግዚአብሔር ፈቃድ ኃጢአተኞችን በልጁ ማዳን እንጂ ኢየሱስ አምላክ መሆኑን ለማሳየት አይደለም።

እግዚአብሔር ክርስቶስን ዓለም ሳይፈጠር አስቀድሞ ወስኖታልና እንደ ዕቅዱም በመስቀል ላይ ሞቶ ተነሥቶ ወደ ሰማይ ዐረገ ወደ ቅዱሳን ልብ ተመለሰ። ለቅዱሳን የኢየሱስ መመለስ አስቀድሞ ተከስቷል። ሆኖም፣ በዓለም መጨረሻ፣ ኢየሱስ በማያምኑት ላይ ለመፍረድ ወደ ዓለም ይመለሳል። የዓለም ፍጻሜ ሲመጣ ኢየሱስ ወደ እግዚአብሔር ቦታ ይመለሳል።

ምእመናን እግዚአብሔር አንድ ነው እያሉ የእግዚአብሔርን ማንነት እያምታቱ ሲሆን በተጨማሪም እግዚአብሔር ሥላሴ ነው እያሉ ነው።

እግዚአብሔር የእግዚአብሔርን መንፈስ ይልካል እና የክርስቶስን ሚና የሚጫወት የእግዚአብሔር ልጅ ነው። እግዚአብሔር የሰውን መልክ ለብሶ በመስቀል ላይ ሞተ። እግዚአብሔር ሃይል ስለሌለው ሳይሆን ከእግዚአብሔር የራቁ ኃጢአተኞችን ንስሐ እንዲገቡና እንዲመለሱ ስለሚጠራቸው ነው።

በዮሐንስ 14፡9-10 ኢየሱስ እንዲህ አለው፡- “ፊልጶስ ሆይ፥ ይህን ያህል ዘመን ከእናንተ ጋር ስኖር አታውቀኝምን? እኔን ያየ አብን አይቶአል፤ ታዲያ እንዴት፡— አብን አሳየን ትላለህ? እኔ በአብ እንዳለሁ አብም በእኔ እንዳለ አታምንምን? እኔ የምነግራችሁን ቃል እኔ የሚሠራው በራሴ ሥልጣን አይደለም፤ ነገር ግን አብ በእኔ ውስጥ እንዳለ አታምንምን?

 

(3) የእግዚአብሔር መገለጥ

እግዚአብሔር ራሱን ለዓለም ሲገልጥ ይህን የሚያደርገው በአጠቃላይ መገለጥ እና ልዩ መገለጥ ነው።

አጠቃላይ ሕትመትን በተመለከተ ሮሜ 1:20 “ዓለም ከተፈጠረበት ጊዜ ጀምሮ የማይታየው ባሕርያቱ ይኸውም ዘላለማዊ ኃይሉና መለኮታዊ ባሕርይው፣ ከተፈጠረው ታውቆ ግልጥ ሆኖ ይታያል፤ ስለዚህም ሰዎች ምክንያት የላቸውም።

መጽሐፍ ቅዱስ የእግዚአብሔር ዘላለማዊ ኃይልና አምላክነት በግልጽ እንደሚታይ እና እንደሚታወቅ እና እግዚአብሔር ከተፈጠሩት ነገሮች እንደሚረዳ እና ይህንን እውነታ ለመካድ ምንም ምክንያት እንደሌለ ይናገራል. እነዚህን የመጽሐፍ ቅዱስ ይዘቶች በልቡናችን ይዘን፣ አጠቃላይ መገለጥ የእግዚአብሔርን ሕልውና፣ ጥበብ፣ ኃይል እና ከሁሉ በላይ መሆኑን የሚያረጋግጥ የእግዚአብሔር መገለጥ ነው ሊባል ይችላል፣ በሁሉም ጊዜ እና ቦታ።

ልዩ መገለጥ እግዚአብሔር ራሱን በተአምራት የሚገልጥበት ዘዴ ነው። ልዩ መገለጥ የሚገለጠው በህልሞች፣ በራዕዮች ወዘተ ነው፣ እና እንደዚህ ባሉ አጋጣሚዎች በነቢያት (በመላእክት ወይም በነቢያት)። የተገለጠውም በተጻፈው በእግዚአብሔር ቃል ነው ወዘተ... እግዚአብሔርን በመግለጥ ውስጥ በጣም አስፈላጊው ነገር የሆ ሎጎስ ቃል ነው እርሱም ልዩ መገለጥ ነው። ስለዚ፡ ቃል ኣምላኽ ሕያውና ንግበር።

ዕብራውያን 4፡12 "የእግዚአብሔር ቃል ሕያው ነውና፥ የሚሠራም ነውና፥ ሁለትም አፍ ካለው ሰይፍ ሁሉ ይልቅ የተሳለ ነው፥ ነፍስንና መንፈስንም ጅማትንና ቅልጥምንም እስኪለይ ድረስ ዘልቆ የሚገባ፥ የልብንም ስሜትና አሳብ ይመረምራል።" የመጨረሻው ልዩ መገለጥ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። እግዚአብሔር ሰው ሆነ። ዮሐ 1፡14 " ቃልም ሥጋ ሆነ በእኛም አደረ፥ ጸጋንና እውነትንም ተመልቶ አደረ፥ ክብሩንም አየነው፥ ከአብም ዘንድ የመጣውን የአንድያ ልጁን ክብር።"

 

5. ኢየሱስ ክርስቶስ

 

(1) የክርስቶስ መገለጥ

( ገላትያ 1:11-12 ) “ነገር ግን ወንድሞች ሆይ፥ በእኔ የተሰበከ ወንጌል በሰው ዘንድ እንዳልሆነ እንድታውቁ እወዳለሁ፤ እኔ ከሰው አልተቀበልሁትም አልተማርሁትምም፤ ነገር ግን በኢየሱስ ክርስቶስ መገለጥ ሆነ።

ወንጌል የክርስቶስ መገለጥ እንጂ የሰው ፈቃድ አይደለም። ወንጌል በክርስቶስ እውነተኛ ነፃነት ላላቸው በምስጢር የቀረበ የተለየ ወንጌል ሳይሆን ክርስቶስ በቀጥታ የገለጠው ወንጌል ነው። የተለየ ወንጌል የሕግ ባለሙያዎችን ቃል መከተል ነው። በመጨረሻም አማኞች በኢየሱስ እናምናለን ብለው ቢናገሩም ህግን ከተከተሉ እርግማን በሌለበት ሁኔታ ውስጥ ይሆናሉ። በኢየሱስ ክርስቶስ ያሉ የትንሣኤን ሕይወት ያገኛሉ ከሕግ በታች ያሉት ግን የተረገሙ ናቸው። ገላትያ 1፡8 “ነገር ግን እኛ ብንሆን ወይም ከሰማይ መልአክ ከሰበክንላችሁ ወንጌል የሚለይ ወንጌልን ብንሰብክ የተረገመ ይሁን።

ገላ 3፡23 "እምነት ሳይመጣ በሕግ እንጠበቅ ነበር እምነትም እስኪገለጥ ድረስ እንጠበቅ ነበር ስለዚህ በእምነት እንጸድቅ ዘንድ ሕግ ወደ ክርስቶስ የሚያመጣ ሞግዚታችን ነው።"

“የሚገለጥ የእምነት ጊዜ” ማለት አማኞች በራሳቸው ጽድቅን ማግኘት እንደማይችሉ እና ከክርስቶስ ጋር ካልተባበሩ መዳን እንደማይችሉ በሕግ የተገነዘቡበት ጊዜ ነው። ከክርስቶስ ጋር አንድ መሆን ማለት ወደ ክርስቶስ እምነት መግባት ማለት ነው። በእኔ እምነት ሳይሆን ወደ ክርስቶስ እምነት መግባት ወደ ክርስቶስ የሚገባ ይሆናል። የክርስቶስ እምነት የሰውን ልጅ ለመቤዠት በመስቀል ላይ የሞተው እና እግዚአብሔር የሚያስነሳው እምነት ነው። ስለዚህ ከክርስቶስ ጋር የተዋሀዱ ወደዚህ እምነት ይገባሉ። ክርስቶስ ወደ ሰማይ የሚመጣበት እምነት ነው።

የክርስቶስ መገለጥ ወንጌል በገላትያ 1፡1 ላይ “ጳውሎስ ሐዋርያ የሆነ የሰው ወይም በሰው አይደለም፣ በኢየሱስ ክርስቶስና ከሙታን ባነሳው በእግዚአብሔር አብ እንጂ” ተብሎ ተብራርቷል።

ስለዚህ ይህ ወንጌል ከኢየሱስ ክርስቶስ እና ከሙታን ካስነሣው ከእግዚአብሔር አብ እንደመጣ መጽሐፍ ቅዱስ በግልጽ ይናገራል። ስለዚህም ነው በገላትያ 1፡12 ላይ “ከሰው አልተቀበልሁትምና አልተማርሁትምም፤ ነገር ግን በኢየሱስ ክርስቶስ መገለጥ ሆነ” ተብሎ በድጋሚ አጽንዖት የተሰጠው።

መገለጥ የሚለው ቃል በግሪክ አፖካሊፕስ ሲሆን የመጣው አፖካሊቶ ከሚለው ግስ ነው። ስለዚህ, አፖካሊፕስ ሽፋኑን ማውጣት, የተደበቀ ነገርን በመግለጥ ትርጉም አለው. መገለጥ የተደበቀውን ሽፋን በማውለቅ አንድ ነገር ሲገለጥ ነው።

ኢየሱስ በዘሪው ምሳሌ የመንግሥተ ሰማያትን ምስጢር ሲገልጽ ደቀ መዛሙርቱ ኢየሱስን ለምን በምሳሌ እንደተናገረ ጠየቁት። በማቴዎስ 13፡11 ላይ “እርሱም መልሶ እንዲህ አላቸው፡- ለእናንተ የመንግሥተ ሰማያትን ምሥጢር ማወቅ ተሰጥቶአችኋል ለእነርሱ ግን አልተሰጣቸውም።” ይህ ለደቀ መዛሙርቱ የተሰጠ መገለጥ ነው።

በማቴዎስ 13፡34-35 “ኢየሱስም ለሕዝቡ ይህን ሁሉ በምሳሌ ተናገረ፤ ያለ ምሳሌ አልነገራቸውም፤ በነቢዩ፡— አፌን በምሳሌ እከፍታለሁ፥ ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ የተሰወረውንም እናገራለሁ፡ የተባለው ይፈጸም ዘንድ ያለ ምሳሌ አልነገራቸውም። ደቀ መዛሙርቱ የመንግሥተ ሰማያትን ምስጢር አወቁ።

አንድ አማኝ ብሉይ ኪዳንን ሲያነብ ክርስቶስን በሕግ ካላገኘው መጋረጃው ይሸፈናል። አንድ አማኝ ብሉይ ኪዳንን ሲያነብ ክርስቶስን በሕግ ያገኘው ከሰማይ የእምነት ስጦታን የተቀበሉ እና መጋረጃው የተነሣ ነው። ስለዚህም ቅዱሳን መገለጥ የሚቀበሉ ይሆናሉ።

አንድ አማኝ በኢየሱስ አምኖ የዳነበት የሒሳብ ቀመር ብቻ ሳይሆን፣ ሥጋዊው ዓለም የተፈጠረው ከእግዚአብሔር መንግሥት ነው፣ በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ኃጢአት የሠሩ መናፍስት ወደዚህ ዓለም መጡ፣ መንፈሶቹም ከአፈር (የመጀመሪያው ሰው አዳም) ሰው ሆነው ተፈጠሩ፣ በዚያም ሰው ሔዋን (ኃጢአትን የሠሩ መናፍስት) ተለያይተዋል፣ ሁለቱ በአዳምና በኋለኛው ተወልደዋል (በአዳምና በኋለኛው ነፍስ ተወልደዋል)። ሰው ይሞታል)፣ ሰማያዊውን ማደሪያ (የመንፈስን አካል) ለብሶ፣ በሂደቱ ሁሉ ቅዱሳን ክርስቶስ ወደዚህ ዓለም የመጣበትንና ሞትን እያስተሰረይ የሞተበትን ምክንያት ይገነዘባሉ። ሁሉም ምስጢሮች በብሉይ ኪዳን ውስጥ ይገኛሉ, እና እነሱን መገንዘብ የክርስቶስ መገለጥ ነው.

 

(፪) ድንግል በመንፈስ ቅዱስ ጸንሳለች።

ማቴዎስ 1፡21-23 ልጅም ትወልዳለች እርሱ ሕዝቡን ከኃጢአታቸው ያድናቸዋልና ስሙን ኢየሱስ ትለዋለህ። እንግዲህ ይህ ሁሉ የሆነው ጌታ በነቢይ “እነሆ ድንግል ትፀንሳለች ወንድ ልጅም ትወልዳለች ስሙንም አማኑኤል ይሉታል” ያለው ይፈጸም ዘንድ ነው ትርጉሙም “እግዚአብሔር ከእኛ ጋር” ማለት ነው።

ድንግል ልጅ መውለድ አትችልም። ይኸውም መጽሐፍ ቅዱስ ኢየሱስ የድንግል ልጅ ነው የሚለው ከእግዚአብሔር መወለዱን እንጂ መወለዱን ያሳያል። በሌላ አነጋገር፣ ዳግም የተወለደው መንፈሳዊ እስራኤል ፀንሳ የእግዚአብሔር ልጅ ተባለ ስሙም ኢየሱስ ነው። እንደዚሁም, ለቅዱሳን ሊተገበር ይችላል. ቅዱሳኑ በመንፈስ ተወልደው የእግዚአብሔር ልጆች ሆኑ ስማቸውም ኢየሱስ ነው። ቤተ መቅደሱ ወደ ቅዱሳን ልብ ሲገባ፣ በዚያ ቤተመቅደስ ውስጥ ያለው የኢየሱስ ስም ብቻ ነው።

አማኑኤል ማለት ኢየሱስ ክርስቶስ ከእግዚአብሔር ጋር ያለ ማለት ነው። እናም አማኙ በኢየሱስ ክርስቶስ የመንፈስ ቅዱስን ጥምቀት ሲቀበል አዲስ ቤተመቅደስ በነፍስ ይመሰረታል እና ኢየሱስ ክርስቶስም ተመልሶ መጥቶ ወደ ቤተመቅደስ ገብቶ እዚያው ሲኖር አማኙም አማኑኤል ይሆናል። አማኑኤል አማኑኤል የሆነው በኢየሱስ ስላመነ ሳይሆን ከውኃና ከመንፈስ ቅዱስ ዳግመኛ ሲወለድ አማኑኤል ይሆናል።

ይህ በሥጋ አይን ወይም በሰው ልምምድ የሚታመን አይደለም። ነገር ግን፣ የማይቻለው ብቸኛው አምላክ ቢያደርገው፣ ሁሉም ነገር ይፈጸማል። ቅዱሳን ይህንን እውነታ ሲያምኑ ወደ ዓለም ሕግ ሳይሆን ወደ መንፈስ ቅዱስ ሕግ መግባት ይችላሉ። በመንፈስ ቅዱስ ሕግ ውስጥ ያሉት ከሙታን ትንሣኤን ያገኛሉ። የትንሳኤ ሕይወት የሙት አካል ወደ ሕይወት የሚመለስ ጽንሰ-ሐሳብ አይደለም፣ ነገር ግን በሰውነት ውስጥ የታሰረው መንፈስ፣ ምስጢራዊ በሆነ የዘላለም ሕይወት አካል ውስጥ ወደ ሕይወት የሚመለስ መንፈስ ነው።

1ኛ ቆሮንቶስ 15፡43-44 "በውርደት ይዘራል፥ በክብር ይነሣል፥ በድካም ይዘራል፥ በኃይል ይነሣል፥ ፍጥረታዊ አካል ይዘራል፥ መንፈሳዊ አካል ይነሣል፥ ፍጥረታዊ አካል አለ፥ መንፈሳዊ አካልም አለ።"

 

(3) ሰው

በቆላስይስ 1፡15 ላይ “እርሱም የማይታይ አምላክ ምሳሌ ነው፤ ከፍጥረት ሁሉ በፊት በኵር ነው። ሰው ማለት ክርስቶስ ማለት ነው። እርሱ የመጀመሪያው ሰው አዳም እና የመጨረሻው ሰው አዳም ነው።

ሮሜ 5፡14 "ነገር ግን በአዳም መተላለፍ መሰል ኃጢአትን ባልሠሩት ላይ እንኳ ከአዳም ጀምሮ እስከ ሙሴ ድረስ ሞት ነገሠ፤ እርሱም ሊመጣ ላለው ሥርዓት ምሳሌ ነው።" ኢየሱስ የመጨረሻው አዳም እና የመጀመሪያው ሰው ምሳሌ ነው። ዓይነት ግልባጭ ነው, ማለትም ታስሯል. ምን ተመሳሳይ ነው? ክርስቶስ ማለት ነው።

የእግዚአብሔር መልክ ያለው ክርስቶስ ነው። ከፍጥረት ሁሉ በፊት የተወለደው ሰው የመጀመሪያው ሰው ነው። ስለዚህም እርሱ (ኢየሱስ ክርስቶስ) የመጀመሪያው ሰው እና የመጨረሻው ሰው ነው ማለት ነው። የኢየሱስ ሚና በመጀመሪያው ሰው የተፈጠረውን የኃጢአት አካል ማጥፋት እና የትንሣኤን አካል ለመጨረሻው ሰው ማስተላለፍ ነው። ይህ የክርስቶስ ድርሻ ነው። የመጀመሪያው ሰው የኃጢአትን ሥጋ ለአዳምና ለሔዋን ሰጠ፣ የመጨረሻው ሰው ኢየሱስ ግን ከሞት ተነስቶ የትንሣኤን ሥጋ ለወንድና ለሴት ሰጠ።

1ኛ ቆሮንቶስ 15፡45 “ፊተኛው ሰው አዳም ሕያው ሆነ ተብሎ ተጽፎአል፤ ኋለኛው አዳም ሕይወትን የሚሰጥ መንፈስ ሆነ። ሕያው ፍጡር ሕይወት ነው። የመጀመሪያው ሰው የተወሰነ ሕይወት ተሰጥቶታል፣ የመጨረሻው ሰው ግን ዘላለማዊ አካል ተሰጥቶታል።

(4) የስርየት ሞት

ዮሐንስ 11፡50 "አንድ ሰው ስለ ሕዝቡ ይሞት ዘንድ ሕዝብም ሁሉ እንዳይጠፋ እንዲሻላችሁ አታስተውሉም።" አንድ ሰው ለህዝብ የሚሞት ማለት ስርየት ማለት ነው። በሌላ አነጋገር ቤዛ ነው። ቤዛ ማለት ባሪያን በገንዘብ መግዛት ማለት ነው። ሰዎች የሰይጣን ባሪያዎች ናቸው, ነገር ግን እግዚአብሔር በኢየሱስ ደም ይገዛቸዋል.

ቤዛ የሚለው ቃል መሸፈን ነው (kapar)። ከእግዚአብሔር ፍርድ ለመሸፈን ነው። ስለዚህ ያለ ቤዛነት የኃጢአት ስርየት የለም። እግዚአብሔር በደም የሚገዛው ንስሐ የገባና የሚመለስ ነውና እግዚአብሔር ልጁን በእርሱ ፈንታ እንዲሞት በመላክ ኃጢአተኛውን ይገዛል:: የሚገርም ፀጋ ነው። እግዚአብሔር የልጁን ሞት ዋጋ የሚከፍለው ንስሐ ለሚገቡት ብቻ ነው። የእግዚአብሔር ፍቅር ንስሐ ለሚገቡ ተሰጥቷል። ስለዚህም የእግዚአብሔር ይሆናሉ።

ከኃጢአት እስራት ነጻ የምንወጣበት መንገድ ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር በአንድነት መቀበር ነው። ሮሜ 6፡6-7 " የኃጢአት ሥጋ ይሻር ዘንድ አሮጌው ሰዋችን ከእርሱ ጋር እንደ ተሰቀለ እናውቃለንና ለኃጢአት ባሪያዎች እንዳንሆን እናውቃለን፤ የሞተው ከኃጢአት አርነት ወጥቷልና።"

አንድ ኃጢአተኛ ለኃጢአት ሲሞት ብቻ ነው ቤዛነት የሚሠራው። ሞት የሥጋ አካል ሞት ነው፣ እና ኢየሱስ ክርስቶስ ማስተሰረያ ቢያደርግም፣ የኢየሱስ ሞት የኃጢአተኛው ሞት ነው። ንስሐ የገቡ ሰዎች ኢየሱስን በመስቀል ላይ ተሰቅሎ መቆየቱን ማስታወስ አለባቸው እና የራሳቸውን ኃጢአት በሬሳ ውስጥ ማግኘት አለባቸው።

ሮሜ 6፡8-11 " ከክርስቶስ ጋር ከሞትን ከእርሱ ጋር ደግሞ እንድንኖር እናምናለን ክርስቶስ ከሙታን ተነሥቶ ዳግመኛ ሊሞት እንዳይችል ሞትም ወደ ፊት እንዳይገዛው እናውቃለንና ሞትን ሞትን አንድ ጊዜ ፈጽሞ ለኃጢአት ሞቶአልና።

መኖር ማለት የትንሳኤ ሕይወትን የተቀበለው መሆን ማለት ነው። ሥጋ ሞቶ ይነሣል ማለት አይደለም ነገር ግን አንድ ሰው ከሰማይ መንፈሳዊ ሕይወት አግኝቷል ማለት ነው።

 

(5) ትንሣኤ

1ኛ ቆሮንቶስ 15፡20 " አሁን ግን ክርስቶስ ላንቀላፉት በኩራት ሆኖ ከሙታን ተነሥቶአል።" 15፡13-10 ላይ፡- “ሙታን የማይነሡ ከሆነ ክርስቶስም አልተነሣም፤ እንግዲያስ እምነታችሁ ከንቱ ናት፤ አሁንም በኃጢአታችሁ አላችሁ። አማኞች በትንሣኤ ላይ እምነት ከሌላቸው ምንም አይደሉም። አብዛኞቹ የቤተክርስቲያን አማኞች በትንሣኤ ላይ እምነት አላቸው።

ይሁን እንጂ በትንሣኤ ላይ ያላቸው እምነት በመካከላቸው ብዙ ልዩነቶች እንዳሉ እናያለን። ያለፈውን፣ የአሁኑንና የወደፊቱን ትንሣኤ ያምናሉ። ከዚህ አንፃር እነርሱ የሚያምኑትን የትንሣኤን ትርጉም እንደ ውጥረቱ ብንመለከት።

በመጀመሪያ፣ ትንሣኤ ከዛሬ 2,000 ዓመታት በፊት የነበረ ክስተት ነው፣ ኢየሱስም ስለ ኃጢአታችን ተሰቅሎ ከ3 ቀን በኋላ ተነሣ።“አሁን ግን ክርስቶስ ላንቀላፉት በኩራት ሆኖ ከሙታን ተነሥቷል። “የበኵራት መሆን” የሚለው ቃል የክርስቶስ ትንሣኤ ያለፈው ክስተት ሳይሆን በእርሱ የሚያምኑ ሁሉ ትንሣኤ አግኝተው ለዘላለም እንደሚኖሩ ምሳሌ ሆኖ አሳይቶናል። ይህ ሁሉም ክርስቲያኖች የሚያምኑበት ነው።

ሁለተኛ፣ በጥንት ጊዜ የነበረው ትንሣኤ ዛሬም በመካከላችን አለ። ይህ የአሁኑ ትንሣኤ እያንዳንዱ አማኝ በመንፈስ ዳግም የሚወለድበት ትንሣኤ ነው። አሁን ያለው ትንሣኤ በጥንት በኃጢአት የሞተው የመንፈስ ትንሣኤ ሲሆን አሮጌው ሰው ሞቶ አዲስ ሰው ሆኖ ተፈጥሯል። አዲስ ፍጥረት እየሆነ ነው። 2ኛ ቆሮንቶስ 5፡17 “ስለዚህ ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው፤ አሮጌው ነገር አልፎአል፤ እነሆ፥ ሁሉም አዲስ ሆኖአል።

አዲስ ፍጥረት የሰማያዊ ሕይወት መንፈሳዊ አካል ያለው ፍጥረት ነው። አዲስ ፍጥረት የቀደመ አካል ሳይሆን የተለየ አካል ነው። የሚታይ አካል ቢሆንም, ሌላውን አካል ለመረዳት የማይቻል ያደርገዋል. የትንሣኤን ሕይወት ለማግኘት የሥጋ አካል (አሮጌው ሰው) አስቀድሞ ከኢየሱስ ጋር መሞት አለበት። ቅዱሱ ለኃጢአት ሞቶ ለዓለም ሞተ እና በክርስቶስ የትንሣኤ የመጀመሪያ ፍሬ በሆነው በአዲስ ሕይወት ዳግመኛ ተወልዷል።

ይሁን እንጂ ብዙ የቤተ ክርስቲያን ሰዎች አሁን ባለው ዳግመኛ መወለድ ያምናሉ, ነገር ግን ትንሣኤ ወደፊት እንደሚመጣ ያስባሉ. ምእመናን "በእምነት ከኖርክ ከሞትክ ወደ ሰማይ ትሄዳለህ በመጨረሻው ቀንም በፍፁም መልክ ትነሳለህ ኢየሱስም ከመሞትህ በፊት ቢመጣ ነፍስህ ወደ አዲስ ፍጥረት ትለውጣለች" ይላሉ። በትንሣኤ ያምናሉ, ነገር ግን አሁን ያለ ትንሣኤ አይደለም.

ሦስተኛ፣ መጪው ትንሣኤ ከኢየሱስ ዳግም ምጽአት ጋር የሰውነት ትንሣኤ ነው። ምእመናን እንደሚሉት የአንድ አማኝ ነፍስ ድኖ አዲስ ፍጥረት ከሆነ በኋላም ሥጋው ጊዜው ሲደርስ ይሞታል ነገር ግን የሞተው ሥጋ ኢየሱስ ሲመለስ ይነሣል። በዮሐንስ 5 ላይ "በመቃብር ያሉቱ ሁሉ ድምፁን የሚሰሙበት ሰዓት ይመጣል መልካምም ያደረጉ ለሕይወት ትንሣኤ ይወጣሉ" ይላል።

በዮሐንስ 11 ላይ “ትንሣኤና ሕይወት እኔ ነኝ፤ የሚያምንብኝ ቢሞት እንኳ ሕያው ይሆናል፤ ሕያው የሆነም የሚያምንብኝም ሁሉ ለዘላለም አይሞትም” ይላል። በኢየሱስ ትንሳኤ የሚያምኑ ሁሉ ልክ እንደ ኢየሱስ በአሁን ጊዜ ይነሳሉ. “ኢየሱስ መነሣቱ” ማለት ቅዱሳንን እንደሚያስነሣም ይነገራል።

ዳግም መወለድ፣ አዲስ ፍጥረት፣ አዲስ ሰው፣ የትንሣኤ ሕይወት ሁሉም ተመሳሳይ ቃላት ናቸው፣ አማኞች ግን በተለያየ መንገድ ይተረጉሟቸዋል፣ ስለዚህም በትንሣኤ ቢያምኑም፣ ከሞት በኋላ ስላለው ወደፊት ግልጽ ያልሆነ እምነት ነው። አሁን ትንሣኤ እያገኙ ነው ነገር ግን ወደፊት ይረጋገጣል ማለት ነው። እነዚህ ሁሉ ነገሮች የራሳቸውን አካል በመመልከት እና ሁሉም ነገር አካል ከሞተ በኋላ የተረጋገጠ መሆኑን በማመን ነው.

 

(6) ዳግም ምጽአት

በሐዋርያት ሥራ 1፡11 ላይ "የገሊላ ሰዎች ሆይ፥ ወደ ሰማይ እየተመለከታችሁ ስለ ምን ቆማችኋል? ይህ ከእናንተ ወደ ሰማይ የወጣው ኢየሱስ ወደ ሰማይ ሲሄድ እንዳያችሁት፥ እንዲሁ ተመልሶ ይመጣል።"

ኢየሱስ በመስቀል ላይ ሞቷል፣ ተነስቷል፣ በዚህ ምድር ላይ ለአርባ ቀናት ቆየ። ከዚያም ኢየሱስ እንደገና እንደሚመጣ ለደቀ መዛሙርቱ ነግሯቸው እስከ ምድር ዳርቻ ድረስ ምስክሮቻቸው እንዲሆኑ ነገራቸው። ኢየሱስ ይህን ከተናገረ በኋላ በደቀ መዛሙርቱ ፊት ወደ ሰማይ አረገ። ይሁን እንጂ ደቀ መዛሙርቱ ያዩት ትዕይንት ስለ ሰማያዊ ቦታ ሳይሆን በልባቸው ውስጥ የሆነ ነገር መሆኑን መገንዘብ አለብን።

በጰንጠቆስጤ ዕለትም መንፈስ ቅዱስ በደቀ መዛሙርቱ ላይ ወረደ። በበዓለ ሃምሳ የመንፈስ ቅዱስ መውረድ ከኢየሱስ ዳግም ምጽአት የተለየ ነውን? እነሱ የተለያዩ ክስተቶች አይደሉም, ግን አንድ አይነት ክስተት ናቸው. ከሙታን የተነሣው እና ያረገው ኢየሱስ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ወደ ደቀ መዛሙርቱ ልብ የገባ ሲሆን ዛሬም ወደ ቅዱሳን ልብ ይገባል።

ስለዚህ የክርስቶስ ዳግም ምጽአት ኢየሱስ በቅዱሳን ልብ ውስጥ መግባቱ ከኢየሱስ ጋር በመስቀል ላይ እንደሞቱ እና ከክርስቶስ ጋር መነሳታቸው ነው። ስለዚህም ኢየሱስ ጌታቸው ይሆናል። እርግጥ ነው፣ የክርስቶስ ዳግም ምጽአት ለማያምኑት አማኞች (ሌሎች ሰዎች) አልደረሰም። የክርስቶስ ዳግም ምጽአት ለቅዱሳን እንደ ዳኛ ሳይሆን ወንጌልን በአለም ላይ ከማስፋፋት ችግር እንዲርቁ የሚረዳቸው አጽናኝ ነው።

እርግጥ ነው፣ በመጨረሻው ቀን፣ ኢየሱስ ቅዱሳን ላልሆኑ ሰዎች ፈራጅ ሆኖ ይመጣል። ይህ ታላቁ ነጭ ዙፋን ፍርድ ነው። የኢየሱስን ዳግም ምጽዓት የሚጠባበቁ የቤተክርስቲያን አማኞች የሚፈልጉት ዳግም ምጽአት እንዳልተከሰተ ሊገነዘቡ ይገባል። የዳግም ምጽአቱን እየጠበቁ ነን የሚሉ አማኞች ታላቁን የነጩን ዙፋን ፍርድ ከመጠባበቅ ጋር አንድ ናቸው። ስለዚህም ዳግም ምጽአትን የሚጠባበቁ አማኞች አሁንም በሕጉ ሥር ያሉ ናቸው።

የክርስቶስ ዳግም ምጽአት በቅዱሳን ልብ ሲታወቅ ቅዱሳን የእግዚአብሔር መንግሥት (መንግሥተ ሰማያት) ይሆናሉ። በሰማያዊ የሰርግ ድግስ የተመሰለውም ለዚህ ነው። ሙሽራው ክርስቶስ እና ሙሽራይቱ ቅዱሳን ተገናኝተው አንድ ይሆናሉ። ቅዱሳን የገነትን ፍሬ አፍርተው የትንሣኤን ዘር እንደገና ማስፋፋት አለባቸው። ስለዚህም የትንሣኤን ፍሬ ማፍራታቸውን መቀጠል አለባቸው።

 

6. መንፈስ ቅዱስ

 

(1) የእግዚአብሔር መንፈስ

ሮሜ 8፡9 እናንተ ግን የእግዚአብሔር መንፈስ በእናንተ ዘንድ ቢኖር፥ በመንፈስ እንጂ በሥጋ አይደላችሁም። የክርስቶስ መንፈስ ከሌለው ግን የክርስቶስ አይደለም።

አብዛኞቹ የቤተ ክርስቲያን ሰዎች ስለ መንፈስ ቅዱስ የሚያውቁት “መንፈስ ቅዱስ እግዚአብሔር ነው” በማለት ነው። መንፈስ ቅዱስን ከሥላሴ እንደ አንዱ አድርገው ያስባሉ, አብ እግዚአብሔር, ወልድ አምላክ እና መንፈስ ቅዱስ አምላክ ናቸው. ነገር ግን እግዚአብሔር አንድ እንደሆነ ያስረዳሉ። ይህ ለመረዳት በጣም ከባድ ነገር ነው። ምክንያቱ ደግሞ ትምህርተ ሥላሴን ስለሚያምኑ ነው። ሥላሴ የሚለው ቃል አሁን ትክክለኛ ስም ሆኗል።

በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ እግዚአብሔር እና መላእክት አሉ። ይህ ሁኔታ የእረፍት ጊዜ ተብሎ ይጠራል. ይሁን እንጂ በእግዚአብሔር ላይ ወንጀል የሠራ አንድ መልአክ ታሪክ አለ። ለዚህ ነው የቀረው ሰማይ የተሰበረው። እግዚአብሔር ዓለምንና ሰዎችን በቁሳዊው ዓለም እንዲገድባቸው ፈጠረ። ሆኖም፣ አንድ ቀን፣ በዘመኑ ፍጻሜ፣ የቁሳዊው ዓለም እንደገና ይጠፋል እናም የመጀመሪያው የእግዚአብሔር መንግሥት የሚታደስበት ቀን ይመጣል።

እግዚአብሔር ወደ ዓለም የተላኩት ሰዎች ንስሐ እንዲገቡና ወደ እግዚአብሔር መንግሥት እንዲመለሱ ይፈልጋል፣ እናም ከሕዝቡ መካከል ነቢያትን መረጠ፣ ቃል ኪዳን እንዲሰጣቸው፣ የመንፈስ ቅዱስን ብርሃን እንዲልክላቸው እና ኃጢአታቸውን እንዲገነዘቡ አድርጓል። መንፈስ ቅዱስ ኃጢአተኛ ሰዎች ንስሐ ሲገቡና ወደ እግዚአብሔር ሲመለሱ እግዚአብሔር እንደሚልክ የሕይወት ብርሃን ነው። መንፈስ ቅዱስ የሕይወት ብርሃን ነው, እና "የሞተውን መንፈስ የሚያነቃቃ የእግዚአብሔር ጸጋ" ተብሎ ሊጠራ ይችላል. መንፈስ ቅዱስ ከእግዚአብሔር ስለመጣ መንፈስ ቅዱስ ከአብ ጋር አንድ ነው ነገር ግን መንፈስ ቅዱስን እግዚአብሔር መጥራት አንድ አምላክን ያደናቅፋል። በትክክል ለመናገር፣ የእግዚአብሔር መንፈስ መባል አለበት።

በብሉይ ኪዳን፣ በአብዛኛው የሚገለጸው እንደ እግዚአብሔር መንፈስ ነው። በአዲስ ኪዳን፣ የእግዚአብሔር መንፈስ የኢየሱስ መንፈስ ወይም የክርስቶስ መንፈስ ተብሎም ተገልጧል። የሐዋርያት ሥራ 16፡6-7 "በእስያ ቃሉን እንዳይሰብኩ መንፈስ ቅዱስ ስለ ከለከላቸው በፍርግያና በገላትያ አገር አለፉ። ወደ ሚስያም በመጡ ጊዜ ወደ ቢታንያ ሊሄዱ ሞከሩ የኢየሱስ መንፈስ ግን አልፈቀደላቸውም።"

ጳውሎስ ከጢሞቴዎስ ጋር በእስያ ወንጌልን ለመስበክ ሞከረ፣ ነገር ግን የኢየሱስ መንፈስ ከለከለው። የኢየሱስ መንፈስ ማለት መንፈስ ቅዱስ ማለት ነው። እግዚአብሔር አብ መንፈስ ቅዱስን ወደ ኢየሱስ ሲልክ ኢየሱስ ለደቀ መዛሙርቱ መንፈስ ቅዱስን ይልካል።

ዮሐንስ 14፡26 አብ በስሜ የሚልከው ግን መንፈስ ቅዱስ የሆነው መካር እርሱ ሁሉን ያስተምራችኋል የነገርኋችሁንም ሁሉ ያሳስባችኋል። መካሪው በኢየሱስ ውስጥ መንፈስ ቅዱስ ነው። ስለዚህ መንፈስ ቅዱስ ከእግዚአብሔር የተላከ የሕይወት ብርሃን ቢሆንም ኢየሱስ ክርስቶስን ያመለክታል። የኢየሱስ ስም ስላለው በመጨረሻም ኢየሱስ ማለት ነው።

የሥላሴ አስተምህሮ የሚያመለክተው እግዚአብሔር አንድ ነው ነገር ግን በእውነቱ ሦስት አማልክት አሉ። መንፈስ ቅዱስ ከአብ ዘንድ ይመጣል፡ ኢየሱስ ግን መንፈስ ቅዱስን ከአብ ተቀብሎ መንፈስ ቅዱስን ወደ ደቀ መዛሙርቱ በኢየሱስ ስም ላከ። የዛሬው የውሸት ትምህርት አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ እኩል አምላክ ናቸው ነገር ግን ወልድና መንፈስ ቅዱስ ከአብ የወጡ ናቸው ስለዚህ ከእግዚአብሔር ጋር አንድ ናቸው ሊባል ይችላል ነገር ግን አምላክ ሊባሉ አይችሉም። ወልድ የእግዚአብሔር ልጅ ነው መንፈስ ቅዱስም የእግዚአብሔር መንፈስ ነው።

የኢየሱስ መንፈስ የከለከለው ቃል ኢየሱስ አገደ ማለት ነው። ኢየሱስ ሆ ሎጎስ ሆነ እና በደቀ መዛሙርቱ ልብ ውስጥ ተናግሯል። በልባችሁ ውስጥ ያለውን ቤተመቅደስ ካልተረዳችሁ, አስቸጋሪ ነው. ክርስቶስ የእግዚአብሔር ምሳሌ ነው, ይህም ማለት በልባችሁ ውስጥ ያለ ቤተመቅደስ ማለት ነው. ደቀ መዛሙርቱ በልባቸው የነበረውን አሮጌውን ቤተ መቅደስ አፍርሰው አዲስ ቤተ መቅደስ ተሰጣቸው፣ ስለዚህም ኢየሱስ ተመልሶ ወደዚያ ቤተ መቅደስ ገባ። በቤተመቅደስ ውስጥ ከኢየሱስ ጋር የተነጋገሩት ለዚህ ነው. ደቀ መዛሙርቱ የኢየሱስን ድምፅ ሰምተው ኢየሱስ በተናገረው መሠረት አደረጉ። የደቀ መዛሙርቱ ምልክቶች እና ድንቆች ኢየሱስ ይህን ያደረገው በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ስለሆነ ነው።

 

(2) የእግዚአብሔር ኃይል

ዮሐ 20፡21-22 " ኢየሱስም ደግሞ አላቸው፡- ሰላም ለእናንተ ይሁን አብ እንደ ላከኝ እኔም እልካችኋለሁ አላቸው። ይህንም ብሎ እፍ አለባቸውና መንፈስ ቅዱስን ተቀበሉ አላቸው።

መንፈስ ቅዱስ ለአማኞች አዲስ ሕይወት ይሰጣል። አብ የመንፈስ ቅዱስን ብርሃን ወደ ኢየሱስ ክርስቶስ ሲልክ፣ ኢየሱስ በመንፈስ ቅዱስ ጥምቀት ለደቀ መዛሙርቱ የትንሳኤ ሕይወት ብርሃን ይልካል። የመንፈስ ቅዱስ ጥምቀት ከኢየሱስ ጋር ለሞቱት አዲስ የትንሳኤ ሕይወት ይሰጣቸዋል። የትንሳኤ ሕይወት የሚመጣው ከመንፈስ ቅዱስ ኃይል ነው።

መንፈስ ቅዱስም ለፍርድ የእሳት ጥምቀት ሆኖ ተገልጧል። የማቴዎስ ወንጌል 3፡11-12 "እኔ ለንስሐ በውኃ አጠምቃችኋለሁ፤ ጫማውንም ማስወገድ የማይገባኝ ከእኔ በኋላ የሚመጣው ግን ከእኔ ይልቅ ይበረታል፤ እርሱ በመንፈስ ቅዱስ በእሳትም ያጠምቃችኋል፤ መንሹም በእጁ ነው፥ አውድማውንም ፈጽሞ ያጸዳል፥ ስንዴውንም በጎተራ ይቈርጣል፥ ገለባውንም በማይጠፋ እሳት ያቃጥላል።"

በእሳት ጥምቀትን የሚያውቁ ብዙ አማኞች የሉም። መንፈስ ቅዱስን ከመሳደብ ኃጢአት ጋር የተያያዘ ነው። እንዲያውም መንፈስ ቅዱስን ስለ መሰደብ የማያውቁ ከሆነ በእሳት ስለ ጥምቀት እንዴት ያውቃሉ?

ሉቃ 12፡49-50 "በምድር ላይ እሳት ልጥል መጣሁ ያን ጊዜም በነደደ ምኞቴ ነበር፤ ነገር ግን ልጠመቅ ጥምቀት አለኝ እስክትፈጸምም ድረስ እንዴት ተጨንቄአለሁ!"

እሳት ማለት በእሳት መጠመቅ ማለት ሲሆን ኢየሱስ የተቀበለው ጥምቀት የመንፈስ ቅዱስ ጥምቀት ነው ትርጉሙም ትንሣኤ ማለት ነው። የኢየሱስ የመስቀል ላይ ሞት ለዓለም ሁሉ ኃጢአት ስርየት የሚሆን ሞት ነው። አማኝ ኦሪጅናል ኃጢአት ቢኖረው ወይም ዓለማዊ ኃጢአት፣ ወደ ክርስቶስ ከገባ ሁሉም ይሰረይላቸዋል። መጽሐፍ ቅዱስ የመስቀል ላይ ሞት በውኃ መጠመቅ እና በእሳት ጥምቀት ሲል ገልጿል።

የእሳት ጥምቀት በሰዶምና በገሞራ ለኖሩት እና ከሰማይ በወረደው እሳት በእሳት ተቃጥለው ይሞቱ ነበር. የእሳት ጥምቀትን የተቀበሉትም ከኢየሱስ ጋር በመስቀል ላይ እንደሞቱ ይናዘዛሉ። ይህ መደበኛ ሥነ ሥርዓት አይደለም, ነገር ግን በልብ ውስጥ የተቀረጸ ነው.

የሰዶምና የገሞራ ታሪክ የዝሙት ጭብጥ ተብሎ በሰፊው ተጠቅሷል። ከሥጋዊ ዝሙት ይልቅ መንፈሳዊ ዝሙትን ያመለክታል። መንፈሳዊ ምንዝር ማለት በእግዚአብሔር ማመን ግን ጣዖታትን መከተል ማለት ነው። በዛሬው አገላለጽ፣ እሱ የሚያመለክተው በኢየሱስ የሚያምኑትን ነገር ግን አጉል እምነትን፣ ሕጋዊነትን እና ግኖስቲዝምን የሚከተሉ አማኞችን ነው። እነዚህ የመንፈሳዊ ምንዝር ምሳሌዎች ናቸው። እግዚአብሔር መንፈሳዊ ዝሙትን በጣም ይጠላል።

በኢየሱስ ከሌሉ መዳን አይችሉም። በመጽሐፍ ቅዱስ ይህ የተፈጥሮ ውጤት ነው። ምክንያቱም ኃጢአተኞች ወደ እግዚአብሔር መንግሥት መግባት አይችሉም። ግን በኢየሱስ ብታምኑ ግን ኢየሱስ የተናገረውን ካላመንክ ምን ይሆናል?

ይህ መንፈስ ቅዱስን እና መንፈሳዊ ምንዝርን መስደብ ነው። በእሳት መጠመቅ በኢየሱስ እናምናለን ለሚሉ የተሰጠ ፍርድ ነው። የተገነዘቡ እና የተጸጸቱ በእግዚአብሔር ዘንድ በእሳት እንደ ተጠመቁ ይቆጠራሉ, እና መንፈስ ቅዱስን ሳያውቁ እና መንፈስ ቅዱስን በመሳደብ የሚቀጥሉ ሰዎች ወደፊት በእሳት ጥምቀት ፍርድን ይቀበላሉ.

 

7. ሰው

(1) የመጀመሪያው ሰው አዳም

1ኛ ቆሮንቶስ 15፡45 “ፊተኛው ሰው አዳም ሕያው ነፍስ ሆነ፣ ኋለኛው አዳም ሕይወትን የሚሰጥ መንፈስ ሆነ ተብሎ ተጽፎአል።

1ኛ ወደ ቆሮንቶስ ሰዎች 15፡46 ነገር ግን መንፈሳዊው (pneumatikon) ሰው መጀመሪያ ሳይሆን ፍጥረታዊው (አእምሮ) እና በኋላ መንፈሳዊ (pneumatikon) ሰው ነው።

ሳይኪ ሕይወት ነው። ሰው ከአፈር (አካል) እና ከመንፈስ የተፈጠረ ፍጡር ሲሆን እነዚህ ሁለቱ ሲጣመሩ ሕያዋን ፍጡር ይሆናሉ።

ኦሪት ዘፍጥረት 2፡7 "እግዚአብሔር አምላክም ሰውን ከምድር አፈር አበጀው በአፍንጫውም የሕይወት እስትንፋስ እፍ አለበት ሰውም ሕያው ነፍስ ያለው ሆነ (ነፈሽ ሀይ)"

ነፈሽ ሃይ ህያው ፍጡር ነው። የተገደበ ሕይወት ማለት ነው። የመጀመሪያው ሰው አዳም የእግዚአብሔር መልክ ያለው (ክርስቶስ) ነው። ደግሞም መጽሐፍ ቅዱስ የመጀመሪያው ሰው በዓለም ላይ የተፈጠረውን የኃጢአት ሥጋ ለሠሩ መላእክት ለመስጠት እንደሆነ ይገልጻል።

በዓለም ላይ የተፈጠረው የመጀመሪያው ሰው አዳም ወደ ኤደን ገነት መሄዱ የኤደን ገነት ባለቤት መሆኑን ያሳያል። በሌላ አነጋገር የመጀመሪያው ሰው አዳም ክርስቶስ ነው ማለት ነው። ቆላስይስ 1: 15 "እርሱ የማይታይ አምላክ ምሳሌ ነው, በፍጥረት ሁሉ ላይ በኩር ነው."

በዘፍጥረት 2፡21-22 ላይም "እግዚአብሔር አምላክም በአዳም ከባድ እንቅልፍን ጣለው አንቀላፋም፤ ከጎኑም አንዲት የጎድን አጥንት ወስዶ በምትኩ ሥጋውን ዘጋው፤ እግዚአብሔር አምላክም ከአዳም የወሰዳትን የጎድን አጥንት ሴት አድርጎ ወደ ሰውየው አመጣት።" የመጀመሪያው ሰው አዳም እንቅልፍ ወሰደው ማለት በሥጋ ሞተ ማለት ሲሆን ወደ ክርስቶስ ቦታ መመለሱን ያመለክታል።

የመጀመሪያው ሰው አዳም እና ተባዕቱ አዳም የተለያዩ ፍጥረታት ናቸው። የመጀመሪያው ሰው ክርስቶስን የሚያመለክት ሲሆን ወንዱ አዳም ደግሞ በወደቀው መልአክ መንፈስ ሰዎችን ያመለክታል። በወንድና በሴት መከፋፈል የክርስቶስን ራስ እና አካል ያመለክታል. ወንድ የክርስቶስ ራስ ነው ሴቲቱም የክርስቶስ የሆነች ናት እርስ በርሳቸውም አንድ ይሆናሉ።

የመጀመሪያው ሰው ጠፋ፣ ወንድና ሴት ሔዋንም ተገለጡ። ይህ በክርስቶስ ያለውን አዲስ ፍጥረት ያሳያል። አዲሱ ፍጥረት የተፈጠረው በአዳም የጎድን አጥንት ነው። ሰው የተባለው ኃጢአተኛ ፍጥረት ይታያል።

ተባዕቱ አዳምና ሴቲቱ ሔዋን በኃጢአት ምክንያት የእግዚአብሔር መልክ የሌላቸው ሆነዋል። ስለዚህም በመሥዋዕት የእግዚአብሔርን መልክ እንዲመልሱ እግዚአብሔር መንገዱን ከፈተላቸው። አዳም 930 ዓመት ኖረ በተባለ ጊዜ ከአዳም ዘመነ መንግሥት ተቆጥሯል። ምክንያቱም የመጀመሪያው ሰው አዳም ወንድ አዳም ስላልነበረ ነው።

 

(2) የእግዚአብሔር መልክ

ቆላስይስ 1፡15 "እርሱም የማይታይ አምላክ ምሳሌ ነው ከፍጥረት ሁሉ በፊት በኵር ነው።" የግሪክ መጽሐፍ ቅዱስን ብትተረጉም "እርሱ የማይታይ አምላክ ምሳሌ ነው፥ በፍጥረት ሁሉ ላይ በኵር ነው።" የመጀመሪያው ሰው የኋለኛው አዳም ምሳሌ ነው።

የእግዚአብሔር መልክ ማለት መቅደስ ማለት ነው። ዘፍጥረት 1፡26-27 “እግዚአብሔርም አለ፡- ሰውን በመልካችን እንደ ምሳሌአችን እንፍጠር የባሕር ዓሦችንና የሰማይ ወፎችን እንስሳትንና ምድርን ሁሉ በምድር ላይ የሚንቀሳቀሱትንም ሁሉ ይግዙ። ስለዚህ እግዚአብሔር ሰውን በመልኩ ፈጠረው በእግዚአብሔር መልክ ፈጠረው; ወንድና ሴት አድርጎ ፈጠራቸው።

በቆላስይስ 1፡15 መሰረት የእግዚአብሔር መልክ ክርስቶስን ያመለክታል። ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ራሱ እንደ ቤተ መቅደስ ተናግሯል። በመስቀል ላይ መሞት ያለበት አካል አሮጌው ቤተ መቅደስ ሲሆን የተነሣው አካል ደግሞ ከሰማይ የመጣ አዲስ መቅደስ ነው። ዮሐንስ 2:19—21፣ ኢየሱስም መልሶ፡— ይህን ቤተ መቅደስ አፍርሱት፥ በሦስት ቀንም አነሣዋለሁ፡ አላቸው። አይሁድም፣ “ይህን ቤተ መቅደስ ለመሥራት አርባ ስድስት ዓመት ፈጅቶበታል፣ አንተስ በሦስት ቀን ታነሣዋለህን?” አሉት። ኢየሱስ ግን ስለ ሰውነቱ ቤተ መቅደስ እየተናገረ ነው።

እግዚአብሔር በመጀመሪያ በዚህ ዓለም የእግዚአብሔርን መንግሥት በልብ (የእግዚአብሔር አምሳል) ውስጥ ቤተ መቅደስ አድርጎ ያስቀመጠው ነገር ግን እግዚአብሔር ወንድና ሴትን ከፈጠረ በኋላ ያለ እግዚአብሔር አሮጌው ቤተ መቅደስ ሆነ። ይህ ምሳሌ የወይኑና የገበሬው ምሳሌ ነው። በቤተ መቅደሱ፣ ሰዎች እግዚአብሔርን ይፈልጉ እና ይጮኹ፣ ነገር ግን ማንም አልፈለገም። ስለዚህ እግዚአብሔር ለእግዚአብሔር የሚሰግድበት የሚታይ መቅደስ አቋቋመ። እግዚአብሔር ሕዝቡ ኃጢአታቸውን እንዲገነዘቡ አድርጓል። ያ መቅደሱ ቤተ መቅደስ ሆነ፤ ነገር ግን ከድንጋይ የተሠራው ቤተ መቅደስ አምላክ ስላልነበረው የሰው ስግብግብነት ቦታ ሆነ።

ዛሬ አማኞች የእግዚአብሔርን መልክ ስለ መመለስ ብዙ ጊዜ ይናገራሉ። "በመጀመሪያ ሰው የእግዚአብሔር መልክ ነበረው አዳም ሲበድል ግን የእግዚአብሔር መልክ ጠፋ" ብለው ያምናሉ። ስለዚህ አማኞች የእግዚአብሔርን መልክ ለመመለስ ምን ዓይነት ሕይወት መኖር እንዳለባቸው ላይ ያተኩራሉ። እግዚአብሔር ሰዎች እግዚአብሔርን ለመምሰል ፍላጎት እንዳላቸው በአምሳሉ እንዲያውቁ እያደረገ ነው። በነፍስ ውስጥ ቤተመቅደስ ተሠርቷል, ነገር ግን እግዚአብሔር በዚያ ቤተ መቅደስ ውስጥ የለም, እና እዚያ እንደ ጣዖት ተቀምጠዋል.

የእግዚአብሔር መልክ ከራስ አምሳል በምን ይለያል? የእግዚአብሔር መልክ በነፍስ ቤተ መቅደስ ውስጥ እግዚአብሔር ነው ነገር ግን ራስን መምሰል እግዚአብሔርን (ሥጋዊ ማንነትን) በዚያ ቤተ መቅደስ ተቀምጦ የመምሰል ፍላጎት ነው። ከመጀመሪያው ሰው እና ከኢየሱስ ክርስቶስ በስተቀር ሁሉም ሰዎች የራስን መልክ ይዘው የተወለዱ ናቸው። የራስን ምስል እንደ አሮጌው ሰው ይገለጻል.

አብዛኞቹ የቤተ ክርስቲያን አባላት የእግዚአብሔርን መልክ እንደ ቅዱስ ባሕርይ ይተረጉማሉ፣ ወዘተ.ስለዚህ ምእመናን ሰዎች በመጀመሪያ የእግዚአብሔር መልክ ነበራቸው፣ነገር ግን በመውደቅ ምክንያት ምስሉ ጠፍቶአል፣አሁንም ሊታደስ ይችላል ብለው ያምናሉ። ነገር ግን የእግዚአብሔር መልክ በጥረት የሚገኝ ነገር አይደለም። ይሁን እንጂ ዛሬ አማኞች የእግዚአብሔርን መልክ ለመመለስ ተግተው እየሰሩ ነው። “ሰዎች በመጀመሪያ የእግዚአብሔር መልክ ነበራቸው ነገር ግን በአዳም ምክንያት ምስሉን ረስተውታልና የእግዚአብሔርን መልክ እንመልስ” ቢሉ ይህ ግኖስቲዝም ነው።

ስለዚህ የእግዚአብሔርን መልክ ለመመለስ አማኞች አሮጌው ማንነታቸው በመስቀል ላይ ከሞተውና ከሞት ከተነሳው ኢየሱስ ጋር መነሳቱን ሲያምኑ የእግዚአብሔር መልክ ይመለሳል። የእግዚአብሔር መልክ በነፍስ ውስጥ የእግዚአብሔር መንግሥት ነው ሊባልም ይችላል። ኢየሱስ ክርስቶስ በነፍስ ውስጥ በቤተመቅደስ ውስጥ ሲኖር, የእግዚአብሔር ምሳሌ ይሆናል.

 

(3) የኃጢአት አካል

ሮሜ 6፡6 "እንግዲህ የኃጢአት ባሪያዎች እንዳንሆን የኃጢአት ሥጋ ይሻር ዘንድ አሮጌው ሰዋችን ከእርሱ ጋር እንደ ተሰቀለ እናውቃለንና።"

የኃጢአት አካል የመጣው ከመጀመሪያው ሰው ነው። የኃጢአት አካል ከኃጢአት የተለየ ነው። ኃጢአት በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ሁሉም የሠራው ኃጢአት ነው፣ በመንግሥተ ሰማያትም የተደረገው ኃጢአት ልክ እንደተወለዱ ወደ ኃጢአት አካል ገባ። የኃጢአት አካል በመጀመሪያ ሰው በአዳም ጀመረ። የኃጢአት አካልም እንደ ሥጋ አካል ተገልጧል። 1ኛ ቆሮንቶስ 15፡44 " ፍጥረታዊ አካል ይዘራል መንፈሳዊ አካል ይነሣል፤ ፍጥረታዊ አካል ካለ መንፈሳዊ አካል ደግሞ አለ።"

የኃጢአት አካል ኃጢአትን እንደያዘ ዕቃ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ እንደ አሮጌው ሰው ይገልጸዋል, አሮጌው ሰው ደግሞ የኃጢአት አካል ነው, እና ደግሞ ሥጋዊ ማለት ነው. ኢየሱስ እራስን መካድ አለ፣ እናም እራስ ማለት ስጋዊ ማለት ነው። ኋለኛው አዳም ክርስቶስ የተወለደው ለኃጢአት ሥጋ ሊሞት ነው።

ኢየሱስ በመስቀል ላይ ሲሞት፣ “ተፈጸመ” የሚለው ቃል ኢየሱስ የኃጢአትን አካል ሙሉ በሙሉ አስወገደ ማለት ነው። ዮሐንስ 19:30፣ ኢየሱስም ሆምጣጤውን ከተቀበለ በኋላ፡- ተፈጸመ አለ፡ ራሱንም አዘንብሎ ነፍሱን ሰጠ። ስለዚህ መጽሐፍ ቅዱስ ከኢየሱስ ጋር የሞቱት ለኃጢአት ሥጋ እንደሞቱ ይገልጻል።

 

(4) ኦሪጅናል ኃጢአት እና ዓለማዊ ኃጢአት

ኃጢአት እግዚአብሔርን ለመምሰል መሻት ነው፣ የእግዚአብሔርንም ትእዛዛት መጣስ የኃጢአት ውጤት ነው፣ የኃጢአትም ውጤት ሞት ነው። ትእዛዛትን መጣስ ኃጢአት ነው ብለው የሚያስቡ መንፈሳዊ ሞትን ያልተረዱ ናቸው። ኃጢአት የጀመረው በዓለም ሳይሆን በእግዚአብሔር መንግሥት ነው። ሮሜ 5፡12 ስለዚህ ኃጢአት በአንድ ሰው ወደ ዓለም ገባ በኃጢአትም ሞት እንደ ገባ እንዲሁ ሁሉ ኃጢአትን ስላደረጉ ሞት ለሰው ሁሉ ደረሰ።

አንድ ሰው የመጀመሪያው ሰው አዳም ነው። የመጀመሪያው ሰው አዳም ኃጢአት ወደ ዓለም የገባበት ክፍል ነው። በሌላ አነጋገር ማለፊያ የሚለው ቃል ኃጢአት የሚያልፍበት አካል ማለት ነው። ስለዚህ የኃጢአት አካል ኃጢአት የሚያልፍበት መተላለፊያ ነው።

በቤተ ክርስቲያን ፓስተሮች መካከል ኢየሱስን አለማመን ኃጢአት ነው የሚሉ አሉ። ስለ ኢየሱስ አለማወቅ ኃጢአት አይደለም ማለት ነው? አንድ ሰው በኢየሱስ ባያምንም እንኳ ከመወለዱ ጀምሮ ኃጢአተኛ ነው። ስለዚህ ኢየሱስን አለማመን ኃጢአት ነው የሚሉ ሰዎች የኃጢአትን ትርጉም አያውቁም።

ዮሐ 16፡7-9 " እኔ ግን እውነት እላችኋለሁ፥ እኔ እንድሄድ ይሻላችኋል። እኔ ባልሄድ መካሪው ወደ እናንተ አይመጣም፤ እኔ ብሄድ ግን እርሱን እልክላችኋለሁ። እርሱም መጥቶ ስለ ኃጢአትና ስለ ጽድቅ ስለ ፍርድም ዓለምን ይወቅሳል። በእኔ ስላላመኑ ስለ ኃጢአት ዓለምን ይወቅሳል።"

ኢየሱስ ስለ መስቀል ሞትና ትንሣኤ ተናግሯል፣ ደቀ መዛሙርቱ ግን በጣም ተጨነቁ። ኢየሱስ ለምን በመስቀል ላይ መሞት እንዳለበት አልተረዱም። ኢየሱስም ለደቀ መዛሙርቱ እንደሚሞትና እንደሚነሣ፣ መኖሪያም እንደሚያዘጋጅ (በነፍስ ውስጥ የእግዚአብሔር መንግሥት) እና ለእነሱ እንደሚመጣ ነገራቸው። እነዚህ ሁሉ ሰዎች በእግዚአብሔር መንግሥት በሠሩት ኃጢአት ምክንያት በዓለም ላይ ስለታሠሩት፣ ክርስቶስን አስቀድሞ ስለ ወሰኑ፣ ወዘተ የሚገልጽ ታሪክ ነው። ኢየሱስ ለደቀ መዛሙርቱ ይህን ተናግሯል፣ ነገር ግን አሁንም አላስተዋሉም።

ኢየሱስ ስለ መስቀል ሞትና ትንሣኤ ሲናገር ደቀ መዛሙርቱ በጣም ተጨነቁ። ኢየሱስ ለምን በመስቀል ላይ መሞት እንዳለበት አልተረዱም። ኢየሱስም ለደቀ መዛሙርቱ እንደሚሞትና እንደሚነሣና ማደሪያን (የእግዚአብሔርን መንግሥት በነፍስ) አዘጋጅቶ እንደሚመጣላቸው ነገራቸው። ይህ ሁሉ ሰዎች በእግዚአብሔር መንግሥት በሠሩት ኃጢአት ምክንያት በዓለም ላይ ስለታሠሩት፣ ክርስቶስን አስቀድሞ ስለ ወሰኑ፣ ወዘተ የሚገልጽ ታሪክ ነው። ኢየሱስ ለደቀ መዛሙርቱ እንዲህ ብሏቸዋል፣ ነገር ግን አሁንም አላስተዋሉም።

ኢየሱስ ዓለም ከመፈጠሩ በፊት ስለተፈጸመው ኃጢአት ገልጿል፣ ደቀ መዛሙርቱ ግን አልተረዱም። ስለዚህ ኢየሱስ በመንፈስ ቅዱስ እንደሚያስተምራቸው ተናግሯል፣ እና ምንም እንኳን ዛሬ በመንፈስ ቅዱስ ቢያስተምራቸውም አማኞች የኢየሱስን ቃል ሙሉ በሙሉ አያምኑም። ይህ ደግሞ መንፈስ ቅዱስን መሳደብ ይባላል።

ይሁን እንጂ መጽሐፍ ቅዱስ ኃጢአተኞች በኢየሱስ ደም ይቅርታ እንደሚያገኙ ቢናገርም ለአሁኑም ሆነ ወደፊት ለሚሠሩት ኃጢአት ይቅርታ ማግኘት አለባቸው ብለው የሚያምኑ ሰዎች አሁንም አሉ። መንፈስ ቅዱስን እየተሳደቡ ነው። በመንፈስ ቅዱስ ላይ መሳደብ በኢየሱስ እናምናለን በሚሉ አማኞች ላይ ይሠራል ነገር ግን የአሁኑ እና የወደፊቱ ኃጢአታቸው ይሰረይላቸዋል ብለው አያስቡም። ይቅርታ የተደረገላቸው ያለፈው ኃጢያታቸው ብቻ ነው ይላሉ።

ሮሜ 8፡1-2 "እንግዲህ በክርስቶስ ኢየሱስ ላሉት አሁን ኵነኔ የለባቸውም፤ በክርስቶስ ኢየሱስ ያለው የሕይወት መንፈስ ሕግ ከኃጢአትና ከሞት ሕግ አርነት አውጥቷችኋልና።"

ሮሜ 6፡7 ሙታን ከሃጢያት ነጻ ናቸዉ ይላል። ኃጢአታቸው ሙሉ በሙሉ እንደተሰረየላቸው የማያምኑት በኃጢአትና በሞት ሕግ ሥር ናቸው። አሮጌው ማንነታቸው የኃጢአት ሥጋ ከኢየሱስ ጋር ያልሞተው ናቸው። የኢየሱስ ደም ኃጢአታቸውን ይቅር እንዳላቸው ብቻ ያምናሉ። ነገር ግን፣ የኃጢአት አካላቸው ስለማይሞት፣ የዓለም ኃጢአት በኃጢአት ሥጋቸው ላይ መከመሩን ቀጥሏል። በየቀኑ ንስሐ መግባት አለባቸው ብለው ያስባሉ። ከ613ቱ ህግጋት አንዱን እንኳን ቢጥሱ ከህግ በታች ያሉት በእግዚአብሔር ይፈረድባቸዋል።

 

8. ጥሪ እና ምርጫ

(1) በመደወል ላይ

ጥሪው “እግዚአብሔር በመጽሃፍ ቅዱስ ቃል (መገለጥ) እያስታወሰን በመጀመሪያ ህዝቡ መሆናችንን” የሚል ትርጉም አለው። በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ወንጀል የሠራው የመልአኩ መንፈስ በሰውነቱ ውስጥ ታስሮ ሰው ሆነ፣ ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ ሰው በመጀመሪያ የእግዚአብሔር ሕዝብ መሆኑን እንድንገነዘብ ያደርገናል። ይህ ጥሪ ነው።

ጥሪን ከዓለም ጋር ብናነጻጽር መውጣቱ እንደዚህ ነው። እግዚአብሔር በግብፅ ተይዘው በነበሩት እስራኤላውያን ጩኸት ሕዝቡን ያዳነበት ታሪክ ነው። መጀመሪያ ላይ የአምላክ ሕዝቦች ነበሩ ነገር ግን በግብፅ ባሪያዎች ሆኑ። በመጀመሪያ የእግዚአብሔር መንግሥት መላእክት ነበሩ ነገር ግን በዓለም የሚኖሩ ሰዎች ሆኑ። ሰዎች እግዚአብሔርን ሲፈልጉ እግዚአብሔር ወደ እነርሱ ይቀርባል። ስለዚህ ሰዎች በእግዚአብሔር ያምናሉ። የመጥራት ትርጉሙ ይህ ነው።

ከግብፅ ወጥተው ቀይ ባህርን የተሻገሩ ሰዎች ተጠርተዋል ማለት ይቻላል። ከእነዚህ ውስጥ ወደ 2 ሚሊዮን ገደማ እንደነበሩ ይገመታል. ሆኖም ወደ ከነዓን ለመግባት እምነት የነበራቸው ሁለት ሰዎች ብቻ ነበሩ። በስደት ጊዜ ከ19 አመት በታች የሆኑ ህጻናት እና ለ40 አመታት በምድረ በዳ ከኖሩ በኋላ የተወለዱትን ሳይጨምር ኢያሱ እና ካሌብ ብቻ ነበሩ። የቀሩት ሁሉ ለ40 ዓመታት በምድረ በዳ ሲንከራተቱ ሞቱ። ማቴዎስ 22:14፣ የተጠሩ ብዙዎች፥ የተመረጡ ግን ጥቂቶች ናቸውና። ኢያሱ እና ካሌብ የልዩ ምርጫ እና አጠቃላይ ምርጫ ድብልቅ ናቸው። ኢያሱ ኢየሱስን ያመለክታል፣ ካሌብ ደግሞ የአሕዛብ ምሳሌ ነው።

በጌዴዎን 300 ተዋጊዎች ታሪክ ውስጥ ጌዴዎን 32,000 ሰዎችን ጠራ። እግዚአብሔርም " አሁን ካሸነፍክ በራስህ ኃይል አሸንፈሃል ትላለህ፤ ስለዚህ የሚፈራ ሁሉ ወደ ኋላ ይመለስ።" እግዚአብሔር ከጌዴዎን ጋር እንደሚሆን ቃል ገባ። 22,000 ሰዎች ተመለሱ. የተመለሱት የጌታን ድል ትተዋል። ጌታም "በዚህ ጊዜ እንዴት ውሃ እንደምትጠጡ አይቼ እመርጣለሁ" አለ።

እግዚአብሔር ለመጠጣት አንገታቸውን ያላጎነበሱትን ነገር ግን ውኃውን በእጃቸው ይዘው ወደ ጦርነት የገቡትን መረጣቸው። ለዚህም ነው 300 ሰዎችን የመረጠው። 9,700 ሰዎች በመጠጥ ውሃ ተጠምደዋል። ለዚህም ነው እግዚአብሔር ያገለላቸው። የተመረጡት 300 ሰዎች ያሸነፉት ናቸው። በተለይ የተመረጡ ናቸው ማለት ይቻላል።

በማቴዎስ 22፡14 “የተጠሩ ብዙዎች፥ የተመረጡ ግን ጥቂቶች ናቸውና። ይህ ታሪክ የመጣው ከመንግሥተ ሰማያት ምሳሌ ነው። መንግሥተ ሰማያት ለልጁ የሰርግ ድግስ እንዳዘጋጀ ንጉሥ ትመስላለች። ይህ የራዕይ መጽሐፍ ይዘት ነው። ኪንግ ዋን የልጁን የሰርግ ግብዣ እንዲጋብዟቸው አገልጋዮቹን በላካቸው ጊዜ መምጣት አልፈለጉም። በማቴዎስ 22: 4 "ከዚያም ሌሎች አገልጋዮችን ላከ እንዲህም አለ:- ለተጠሩት: እራት አዘጋጅቻለሁ, ኮርማዎቼና የሰቡ ጥጃዎች ታርደዋል, ሁሉም ነገር ተዘጋጅቷል, ወደ ሰርጉ ኑ. " እግዚአብሔር በመስቀል ላይ በመሞቱ የራሱን ልጅ የሰርግ መስዋዕት አድርጎ ሠዋ. በመስቀል ላይ ለሰው ልጆች የሚበላውን ምግብ አዘጋጀ። ግን አሁንም አልመጡም።

በማቴዎስ 22፡5-6 ላይ፡- “አልተሰሙትም ሄዱ፡ አንዱ ወደ እርሻው ሌላውም ወደ ንግዱ ሄዱ የቀሩትም ባሪያዎቹን ያዙ ግፍ ፈጸሙባቸውና ገደሉአቸው። ሰዎቹ ሁሉ እንደዚህ ይመስሉ ነበር።

በማቴዎስ 22፡7 ላይ “ንጉሱም ተቆጣ ጭፍሮቹንም ልኮ እነዚያን ነፍሰ ገዳዮች አጠፋ ከተማቸውንም አቃጠለ። ይህ የራዕይ መጽሐፍ ታሪክ ነው። በጉ ማኅተሙን በፈታ ቁጥር በዚህ ምድር ላይ አደጋዎች ይከሰታሉ። የራዕይ መጽሐፍ ዋና ገፀ ባህሪ ኢየሱስ ነው። ኢየሱስ የነገሥታት ንጉሥ መሆኑን ይገልፃል።

በማቴዎስ 22፡8-10 ላይ፡ "በዚያን ጊዜ ለአገልጋዮቹ፡— የሰርግ ግብዣ ተዘጋጅቷል፥ የተጠሩት ግን አልተገባቸውም፤ እንግዲህ ወደ መንገድ ሄዳችሁ ያገኛችሁትን ሁሉ ወደ ሰርጉ ጥሩ አላቸው። አገልጋዮቹም ወደ መንገድ ወጥተው ያገኙትን ሁሉ ደጉንም ክፉውንም ሰበሰቡ። በደጉና በመጥፎው መካከል ሳይለዩ በድጋሚ ጠሩ።

ማቴ 22፡11-13 ንጉሱም የተቀመጡትን ለማየት በገባ ጊዜ በዚያ የሰርግ ልብስ የሌለውን አንድ ሰው አየና፡- ወዳጄ ሆይ፥ የሰርግ ልብስ ሳትለብስ እንዴት ወደዚህ ገባህ? ሰውዬው ግን ዝም አለ፤ ስለዚህ ንጉሱ አገልጋዮቹን ‘እጁንና እግሩን አስራችሁ ወደ ጨለማው ጣሉት፤ በዚያ ልቅሶና ጥርስ ማፋጨት ይሆናል’ አላቸው። ይህ እምነት ከኢየሱስ ጋር እንደሞቱ እና አብረውት እንደተነሱ ማመን አይደለም።

ስለ 'ውጫዊ ጨለማ' አማኞች ተራ አማኞች የሚድኑት ኢየሱስን በማመን ብቻ ነው፣ ነገር ግን መጎናጸፊያውን ስላልለበሱ ማለትም ስላልተቀደሱ በመጨረሻ ወደ ሰማይ ይሄዳሉ ነገር ግን ከከተማ ውጭ ይቀራሉ ይላሉ። ምክንያቱም ከግብፅ ከወጡ በኋላ የሚድኑ ስለሚመስላቸው ነው። ይህ ዓይነቱ አባባል የመጣው በመጠራታቸው ብቻ ይድናሉ በሚለው የሐሰት ትምህርት ነው።

 

(2) የእግዚአብሔር ምርጫ

1ኛ ተሰሎንቄ 1:4—7፣ በእግዚአብሔር የተወደዳችሁ ወንድሞች ሆይ፥ በእናንተ ዘንድ እንደ መረጣችሁ እናውቃለንና፤ ወንጌላችን በእናንተ ዘንድ እንደ ምን ዓይነት ሰዎች እንደ ነበርን ታውቃላችሁ፥ በቃል ብቻ ሳይሆን በኃይልና በመንፈስ ቅዱስ በብዙ ማረጋገጫም ወደ እናንተ መጥቶአልና። እናንተም እኛንና ጌታን የምትመስሉ ሆናችሁ ቃሉ በብዙ መከራ ከመንፈስ ቅዱስ ደስታ ጋር ተቀበላችሁ። ስለዚህ በመቄዶንያና በአካይያ ላሉት ምእመናን ሁሉ ምሳሌ ሆናችሁ።

ጳውሎስ በተሰሎንቄ ለምትገኘው ቤተ ክርስቲያን ሲጽፍ “መመረጣችሁን እወቁ” ብሏል። በ2ኛ የጴጥሮስ መልእክት 1፡10 ላይ መፅሃፍ ቅዱስ "እንግዲህ ወንድሞች ሆይ መጠራታችሁንና መመረጣችሁን ታጸኑ ዘንድ ከፊት ይልቅ ትጉ እነዚህን ብታደርጉ ከቶ አትሰናከሉምና።" እዚህ የተመረጠ ቃል በ1ኛ ተሰሎንቄ ላይ ከተመረጡት ጋር አንድ አይነት ቃል ነው።

በቲቶ 1፡1-2፣ እንደተመረጠም ተገልጧል። ‘የእግዚአብሔር አገልጋይና የኢየሱስ ክርስቶስ ሐዋርያ የሆነ ጳውሎስ፣ እግዚአብሔር የመረጣቸውን እግዚአብሔርን ወደ መምሰል ለሚመራው እምነትና እውነት እውቀት፣ እንዲሁም የዘላለም ሕይወት ተስፋ እንዲሆንላቸው፣ ሊዋሽ የማይቻለው እግዚአብሔር ከዓለም አስቀድሞ ተስፋ ሰጥቶአል።

ሐዋርያው ​​ጳውሎስ የተጠራ አይሁዳዊ ነው ሊባል ይችላል። ነገር ግን በህግ ስለተያዘ መሲሑን ማግኘት አልቻለም። ኢየሱስ ክርስቶስን እንደ መሲሕ አድርጎ አላሰበም፤ ክርስቲያኖችንም በማሰርና በመግደል ግንባር ቀደም ሆኖ የሠራ ሰው ነበር። ይሁን እንጂ ኢየሱስ መረጠው። ኢየሱስ እንዲህ ያለውን ሰው የመረጠው ለምንድን ነው?

በመጽሐፍ ቅዱስ የእግዚአብሔር ምርጫ በወንጌል አዋጅ ውስጥ መሪዎችን ለማቋቋም ልዩ ምርጫን እና አማኞች የመሪዎቻቸውን ቃል ስለሚያምኑ እንደ እምነታቸው የሚመረጡበትን አጠቃላይ ምርጫ ያካትታል። የኢየሱስ ደቀ መዛሙርት ልዩ ምርጫዎች ናቸው ሊባል ይችላል። ኢየሱስ በተያዘ ጊዜ ደቀ መዛሙርቱ ሁሉ ሸሹ። ጴጥሮስም ኢየሱስን ሦስት ጊዜ ካደ። እርግጥ ነው፣ የአስቆሮቱ ይሁዳ ራሱን አጠፋ፣ ነገር ግን ከሞት የተነሳው ኢየሱስ አሥራ አንድ ደቀ መዛሙርትን መርጦ መንፈስ ቅዱስን አፈሰሰባቸው።

ልዩ ምርጫ ክርስቶስ አስቀድሞ የተወሰነበት ዓለም ከመፈጠሩ በፊት ያለ ቅድመ ሁኔታ ነው። ኤፌሶን 1፡4-5 " ዓለም ሳይፈጠር በፊት በእርሱ መረጠን፥ በፊቱም ቅዱሳንና ነውር የሌለን በፍቅር እንሆን ዘንድ፥ እንደ ፈቃዱ በጎ ፈቃድ በኢየሱስ ክርስቶስ ለራሱ ልጆች ልንሆን አስቀድሞ ወስኖናል።" ዲያ ማለት በኩል ማለት ሲሆን ሁዮዴሲያን ደግሞ እንደ ልጅ መቀበል ማለት ነው።

ጳውሎስ “እኛ” ሲል በኤፌሶን 1፡1 ላይ ያለው “እኛ” የሚለው አገላለጽ ራሱ ጳውሎስን፣ የኤፌሶን ቅዱሳንን እና በክርስቶስ ኢየሱስ ያሉትን ታማኝ (ጲስጦስ) ያመለክታል። እነሱ በሦስት ቡድን ይከፈላሉ, ነገር ግን ጳውሎስ ሁሉንም "እኛ" ብሎ ጠራቸው, ይህም እነርሱ የተመረጡ መሆናቸውን አጽንዖት ሰጥቷል. ፒስቶይስ (መሰረታዊው ቅርፅ ፒስቶይስ ነው) ታማኝ እምነት ማለት ነው። ጳውሎስ ቅዱሳንን እና ታማኝ እምነት ያላቸውን ሰዎች እየለየ ነው, እና ማን እንደሆኑ ባናውቅም ልዩ የተመረጡ እንዳሉ እየተናገረ ነው. ሐዋርያትና ደቀ መዛሙርት (ቅዱሳን) ከዚህ ጋር ይመሳሰላሉ። ታማኝ እምነት ያላቸው እንደ መሪዎቹ ቃል የመንግሥተ ሰማያት እምነት እንዳላቸው ሊታዩ ይችላሉ።

ጠቅላላ ምርጫ ከሰማይ እምነት ያላቸው አማኞች ናቸው። ሥጋዊ አስተሳሰብን ትተው አምላክ የገባውን ቃል የሚያምኑ ናቸው። በመጨረሻ የተመረጡት እራሳቸውን የካዱ ይሆናሉ። የሰው ልጅ ራሱን መካድ አይቻልም። እግዚአብሔር ይህን ካላደረገ ራሱን መካድ አይችልም። ምክንያቱም የእግዚአብሔር መንፈስ በተመረጡት ውስጥ ስለሚሠራ ነው። እራሳቸውን የካዱ በእግዚአብሔር የተሰጠ እምነት ይኖራቸዋል እናም በመንፈሳዊ ልብ እምነትን ይቀበላሉ ።

 

9. መዳን

 

(፩) የአባካኙ ልጅ ምሳሌ

ሉቃስ 15:11—24፣ እርሱም፡— አንድ ሰው ሁለት ልጆች ነበሩት፥ ታናሹም አባቱን፡— አባቴ ሆይ፥ ርስቴን ስጠኝ፡ አለው፡ ኑሮውንም ከፈለላቸው፡ ብዙ ቀንም ሳይቆይ ታናሹ ልጅ ያለውን ሁሉ ሰብስቦ ወደ ሩቅ አገር ሄደ፥ በዚያም ገንዘቡን በዱር ውስጥ ሁሉ አጠፋ፥ ገንዘቡንም በሚያስፈልገው አገር ሁሉ አጠፋ። እርሱም ሄዶ በዚያ አገር ካሉት ሰዎች ወደ ሜዳ ሰደደው፤ እሪያዎቹ የሚበሉትን የካሮቦል ፍሬ ሊሞላው ናፈቀ፤ ነገር ግን ማንም አልሰጠውም፤ ወደ ራሱም መጥቶ፡- ስንት የአባቴ ቅጥረኞች እህል ነበራቸው፤ እኔስ አባቴን ልሞት ነው እላለሁ። ወደ ፊትም ልጅህ ልባል አይገባኝም።ከሞያተኞችህ እንደ አንዱ አድርገኝ።’ እርሱም ተነሥቶ ወደ አባቱ ተመለሰ። ከዚያም የሰባውን ወይፈን አምጡና እረዱት እና በልተን እናስደስታቸው። ስለዚህ ልጄ ሞቶ ነበርና ደግሞም ሕያው ሆኖአል። ጠፋና ተገኘ። ማክበርም ጀመሩ።

የአባካኙ ልጅ ምሳሌ አባቱን ጥሎ የሄደ ታናሽ ልጅ ታሪክ ነው። ይህ ታሪክ ከጠፋው በግ ምሳሌ ጋር ተመሳሳይ ነው። በመጨረሻ፣ በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ኃጢአትን የሠሩ እና ወደ ዓለም የመጡት መላእክት እንደ እግዚአብሔር ሊሆኑ ይችላሉ የሚል ስግብግብ አስተሳሰብ ስለነበራቸው የመላእክት ታሪክ ነው። እነዚህ የጠፉ በጎች ናቸው፡ ለዚህም ነው ኢየሱስ የጠፋውን በግ ለማግኘት የመጣው።

መዳን ማለት ሞት የተፈረደባቸውን ማዳን ማለት ነው። ወደ ዓለም የገቡት የሰው ልጆች በሙሉ መናፍስት በሰውነት ውስጥ ተይዘው ሞተዋል በሚል መነሻ መንፈስን የማዳን ታሪክ ነው። በዮሐንስ 6፡63 ላይ “ሕይወትን የሚሰጥ መንፈስ ነው፤ ሥጋ ምንም አይጠቅምም” ይላል።

ኢየሱስ ነፍሱን ለአደጋ በማጋለጥ የጠፋውን በግ ሊፈልግ መጣ። በጎቹ እረኛውን ሳያውቁ ቢንከራተቱ በተኩላ ተይዘው ይገደላሉ። መዳን በራሳቸው መንገድ የሄዱ በጎች ወደ እረኛው ሲመለሱ ነው። በጎቹ የእረኛውን ድምፅ ሲሰሙ ዘወር ብለው ወደ እረኛው ይመለሳሉ። ይህ መዳን ነው።

በጎች የእግዚአብሔርን መንግሥት ትተው በዓለም እንደ እንግዳ ሆነው የሚኖሩትን ይወክላሉ። ባለቤቱ እግዚአብሔር ነው በባለቤቱ የተላከው እረኛ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። እግዚአብሔርን የተዉት የኢየሱስ ክርስቶስን ቃል ሰምተው የእግዚአብሔርን ድምፅ ሲገነዘቡ ወደ እግዚአብሔር ይመለሳሉ እርሱም መዳን ነው።

 

(2) እምነትን ለመቀበል የልብን በር የሚከፍት ነው።

የሐዋርያት ሥራ 16፡13-15 በሰንበት ቀን የምንጸልይበት ከወንዙ አጠገብ ካለው ከተማ ወደ ውጭ ወጣን። ከተቀመጥን በኋላ ለተሰበሰቡት ሴቶች ተናገርን። ከትያጥሮን ከተማ የመጣች ሐምራዊ ቀለም የምትሸጥ የእግዚአብሔር አምላኪ የሆነች ልድያ የምትባል አንዲት ሴት ትሰማን ነበር። ጳውሎስ የተናገራቸውን ነገሮች ትመለከት ዘንድ ጌታ ልቧን ከፈተላት። እርሷና ቤተ ሰዎቿ በተጠመቁ ጊዜ፡- “ለጌታ ታማኝ እንድሆን ከፈረዳችሁኝ ወደ ቤቴ ግቡና ቆዩ” ብላ መከረችን። እሷም ገፋችን።

ልድያ እግዚአብሔርን የምታገለግል ሴት ነበረች ነገር ግን የመንፈስ ቅዱስን ጥምቀት አልተቀበለችም። ሆኖም፣ የጳውሎስን ቃላት እንድትከተል ጌታ ልቧን ከፈተላት። እርሷና ቤተሰቧም ሁሉም የመንፈስ ቅዱስን ጥምቀት ተቀበሉ።

ልብን የመክፈቻ ትርጉሙ የልብ በር ለረጅም ጊዜ ተዘግቷል ማለት ነው. ራዕይ 3፡20 "እነሆ በደጅ ቆሜ አንኳኳለሁ ማንም ድምፄን ሰምቶ ደጁን ቢከፍትልኝ ወደ እርሱ እገባለሁ ከእርሱም ጋር እበላለሁ እርሱም ከእኔ ጋር ይበላል።"

ዮሐ 5፡26-29 " አብ በራሱ ሕይወት እንዳለው እንዲሁ ደግሞ ለወልድ በራሱ ሕይወት እንዲኖረው ሰጥቶታልና፤ የሰው ልጅም ስለ ሆነ ይፈርድበት ዘንድ ሥልጣንን ሰጠው፤ በዚህ አታድንቁ፤ በመቃብር ያሉቱ ሁሉ ድምፁን የሚሰሙበት ሰዓት ይመጣልና፤ መልካምም ያደረጉ ለሕይወት ትንሣኤ ለክፉም ትንሣኤ ለእነዚያም ወደ ፍርድ ይመጣሉ።"

መቃብር ማለት ሙታን የተቀበሩበት ቦታ አይደለም, ነገር ግን በሰውነት ውስጥ የተያዘ የእንቅልፍ መንፈስ ነው. ድምፁን የሚሰማ በሩን ይከፍታል። በሩን የከፈተ የሚንኳኳው ባለቤት መሆኑን ያውቃል።

የዮሐንስ ወንጌል 10፡26-28 " እናንተ ግን ከበጎቼ ስላልሆናችሁ አታምኑም፤ በጎቼ ድምፄን ይሰማሉ እኔም አውቃቸዋለሁ ይከተሉኝማል፤ እኔም የዘላለም ሕይወትን እሰጣቸዋለሁ፥ ለዘላለምም አይጠፉም፥ ከእጄም ማንም አይነጥቃቸውም።

ድምፁን ሰምቶ በሩን የሚከፍት ማነው? አንድ ሰው ሲያንኳኳ ምላሽ በሚሰጥ ሰው የልብ በር ይከፈታል። የልብን በር በራሱ ለመክፈት ፈጽሞ የማይቻል ነው. 1ኛ የጴጥሮስ መልእክት 3:18-19 "ክርስቶስ ደግሞ ወደ እግዚአብሔር እንዲያቀርበን እርሱ ጻድቅ ሆኖ ስለ ዓመፀኞች አንድ ጊዜ በኃጢአት ምክንያት ሞቶአልና፤ በሥጋ ሞተ በመንፈስም ሕያው ሆነ፤ በዚህም መንፈስ ሄዶ በወኅኒ ላሉት መናፍስት ሰበከ።" እስር ቤቱ የሚያመለክተው በሥጋ የታሰረውን የልብ ደጃፍ ነው፣ እና ኢየሱስ በመንፈስ በአለም ውስጥ ላሉ ሰዎች ሁሉ ደጁን አንኳኳ።

ጴጥሮስ ይህንን ከኖህ መርከብ ጋር ያገናኘዋል። 1ኛ የጴጥሮስ መልእክት 3፡20 " ጥቂቶች ማለትም ስምንት ነፍሳት በውኃ የዳኑባት መርከብ ሲዘጋጅ የእግዚአብሔር ትዕግሥት በኖኅ ዘመን በጠበቀ ጊዜ ቀድሞ ያልታዘዙ ነበሩ።" በሌላ አነጋገር ኖኅ ለ120 ዓመታት ንስሐን ቢሰብክም ንስሐ ካልገቡ እግዚአብሔር በጥፋት ውኃ እንደሚፈርድባቸው ቢናገርም ማንም አላመነውም ኖኅና የሰባት ቤተሰቡ ብቻ ድነዋል። መጽሐፍ ቅዱስ የልብን በር መክፈት ቀላል እንዳልሆነ ይነግረናል።

ዛሬም ቢሆን፣ ኢየሱስ በደቀ መዛሙርቱ እና በቅዱሳኑ በኩል የሰዎችን ልብ በር ማንኳኳቱን ቀጥሏል። ከመንፈሳዊ ሙታን እንዲነሡ እየጠየቃቸው ነው። የተኛው በሩን ከፈተላቸው፣ ኢየሱስ የትንሣኤን ሕይወት ይሰጣቸዋል እና የእግዚአብሔርን መንግሥት ይመሠርታል፣ ነገር ግን ምንም ምላሽ የለም።

ምላሽ በሚሰጡ እና በማይሰጡት መካከል ያለው ልዩነት ምንድን ነው? 1ኛ የጴጥሮስ መልእክት 3፡21 "ጥምቀት አሁን የሚያድናችሁ (የሰውነትን እድፍ ማስወገድ አይደለም ነገር ግን ስለ በጎ ሕሊና ወደ እግዚአብሔር ልመናን እንጂ) በኢየሱስ ክርስቶስ ትንሣኤ ነው።" ጥምቀት ማለት በውኃ ውስጥ መሞትና በመንፈስ ቅዱስ ዳግመኛ መወለድ ማለት ነው። በመንፈስ ቅዱስ ዳግመኛ የተወለዱት ወደ በጎ ሕሊና ይመለሳሉ።

ሕሊናው የሞተ ሰው ወደ በጎ ሕሊና ሊመለስ አይችልም። ሕሊና በጥቂቱም ቢሆን ሕያው ከሆነ በእግዚአብሔር ወደ ተሰጠው ሕሊና በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ሊመለስ ይችላል። አንድ ሰው ሕሊናው ሞቷል ወይም አሁንም በሕይወት እንዳለ ማወቅ አይችልም. ለዚህም ነው በሩን በወንጌል ያንኳኳል። ሕሊና በጥቂቱም ቢሆን ሕያው ከሆነ ለእግዚአብሔር ቃል ምላሽ ይሰጣል። አንድ ሰው ብዙ መልካም ሥራዎችን ስለሠራ ሕሊናው ሕያው ነው ብሎ ቢያስብም፣ የፍርድ መለኪያው እግዚአብሔር ነው።

በዘሪው ምሳሌ ላይ፣ መልካሙ እርሻ ብዙ ፍሬ እንዲያፈራ ገበሬ የልቡን እርሻ ሲያርስና ሲያደራጅ መጽሐፍ ቅዱስ ምሳሌያዊ አነጋገር ይጠቀማል። አንድ ሰው የእግዚአብሔርን ቃል ሲሰማ፣ በጥልቀት ሲያሰላስል እና ለእግዚአብሔር ቃል ምላሽ ሲሰጥ፣ ይህ የልቡን እርሻ ማረስ ነው።

ስለዚህም በዓለም ላይ ለምን እንደ ሆነ ከሚለው ጥያቄ ተነስቶ ከእግዚአብሔር የራቀ ኃጢአተኛ መሆኑን ሲገነዘብ ብቻ ሕያው ሕሊናው መሥራት ይጀምራል።

ዕብራውያን 3፡6-8 "ነገር ግን ክርስቶስ እንደ ልጅ በእግዚአብሔር ቤት ላይ ነው እኛ ቤቶቹ ነን፤ መመካታችንንና በተስፋ ትምክህታችንን ከያዝን፤ ስለዚህ መንፈስ ቅዱስ እንዲህ ይላል፡- ዛሬ ድምፁን ብትሰሙት፥ በምድረ በዳ በፈተና ቀን ያስቆጣችሁን እንዳደረጋችሁት ልባችሁን እልከኛ አታድርጉ።"

የመስቀሉ ሞት እና ትንሳኤ ህይወት ወንጌል ነው እናም ይህን ቃል ሲሰማ ህሊናው ይናወጣል እና አይቃወምም ነገር ግን ይቀበላል. ከመስቀል ሞትና ከአሁኑ ትንሣኤ ጋር አንድ መሆንን የማያምኑት የኢየሱስን ድምፅ የሚሰሙ አይደሉም።

 

(3) ንስሐ እና በመስቀል ላይ ሞት

ንስሐ መግባት ማለት ኃጢአትን ማሰላሰል ሳይሆን ከተሳሳተ አቅጣጫ ወደ መጀመሪያው አቅጣጫ መመለስ ማለት ነው። ንስሐ ከእግዚአብሔር ወደ እግዚአብሔር ከተመለስክበት ቦታ መመለስ ነው።

እግዚአብሔርን የመተው ምክንያት እግዚአብሔርን ለመምሰል መጎምጀት ነው፡ ንስሐ ደግሞ ይህን ስስት ማስወገድ ማለት ነው። እግዚአብሔርን ለመምሰል የነበረው ስግብግብነት እግዚአብሔርን እንድንተው ስላደረገን፣ ወደ እግዚአብሔር የምንመለስበት ምክንያት የሆነውን ስግብግብነት ካስወገድን ብቻ ​​ነው።

ያኔ አማኞች እግዚአብሔርን ለመምሰል የስስት እውነተኛ ተፈጥሮ ምን እንደሆነ ማወቅ አለባቸው። ሔዋን እግዚአብሔርን መምሰል ስለፈለገች መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ ፍሬ በላች፤ እውነተኛው ተፈጥሮ ግን ምን ነበር? ይህ የአንድ ግለሰብ መልአክ ችግር አይደለም, ነገር ግን የ A.I. (የመላዕክት ጥበብ፡ የመላእክት ኃይል)። ኃጢአት የሠሩ የመላእክት ቡድን እውቀታቸውንና ኃይላቸውን አካፍለው እግዚአብሔርን ራሳቸውን ለመቃወም ሞክረዋል። እግዚአብሔር ለመላእክት ጥበብን እና ኃይልን ሰጣቸው, ነገር ግን ተካፍለው አስፍተው ተባዝተዋል. እግዚአብሔርም ይህን አውቆ በአፈር ውስጥ ዘጋቸው። ፈቃዱንም ይፈጽሙ ዘንድ ሰው አደረጋቸው። እንደ አጋጣሚ ሆኖ፣ በሰዎች የተፈጠሩት የሮቦቶች አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ የጋራ ኃይሉ የጋራ ስለሆነ አንድ ቀን ሰዎችንም ይቃወማሉ።

እግዚአብሔር የመጀመሪያውን ሰው ሲፈጥር በራሱ መልክ ፈጠረው, የእግዚአብሔርም መልክ በልቡ ውስጥ ያለውን ቤተ መቅደስ ያመለክታል. እግዚአብሔርም ወንድና ሴትን ከፈጠረ በኋላ ቤተ መቅደሱን ለቆ ወጣ። ምሳሌው የወይኑና የገበሬው ታሪክ ነው። እግዚአብሔር የሚያየው "ሰዎች እግዚአብሔርን ወደ ቤተመቅደስ ጋብዘው ኃጢአታቸውን ለመገንዘብ መስዋዕት ያቀርቡ እንደሆነ ወይም የቤተ መቅደሱ ሊቃውንት ሆኑ እና ነገሥታት ሆነው ይነግሣሉ።" ይሁን እንጂ መጽሐፍ ቅዱስ አብዛኞቹ ሰዎች እንደ ነገሥታት ይነግሣሉ።

ነገር ግን ሰዎች አምላክን መምሰል አይችሉም። እናም ወደ ኋላ መመለስ አለባቸው፣ ነገር ግን ሰዎች ወደ ኋላ አይመለሱም፣ እናም በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የራሳቸውን ፅድቅ ለመመስረት ማለቂያ በሌለው ጥረት ሲያደርጉ እናያለን። የመጀመሪያው ግድያ የመጀመርያው ክስተት ሲሆን ከዚያም የባቢሎን ግንብ ወደ ሰማይ አናት ላይ እንዲደርስ ተገነባ።

ንሰሐ ማለት ሰው "እንደ እግዚአብሔር መሆን የሚሻ ልብ ያለው ሰው" መሆኑን አውቆ በመስዋዕት ወደ እግዚአብሔር ሲመለስ ነው። በዚህ ጊዜ መሥዋዕቱ ሞተ፣ ኃጢአተኛው ግን ከእርሱ ጋር ሞተ። ይሁን እንጂ ሰዎች ለእግዚአብሔር የሚያቀርቡት መደበኛ መሥዋዕት ብቻ ነበር። ስለዚህ ያለ ንስሐ መስዋዕት ብቻ አለ። ይህ በኢየሱስ ዘመን የነበረው የፈሪሳውያን ሁኔታ ነው።

ኢየሱስ ወደዚህ ዓለም የመጣው የአንድ ጊዜ መስዋዕት ሆኖ ነው እናም ሰዎችን ሁሉ ለማዳን ሞተ። ዕብራውያን 9፡25-28 "ሊቀ ካህናቱም በየዓመቱ ደም ይዞ ወደ መቅደስ እንደሚገባ፥ ራሱን ብዙ ጊዜ ሊያቀርብ አይደለም፥ ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ ብዙ ጊዜ መከራ ሊቀበል ባስፈለገው ነበር፤ አሁን ግን በዓለም ፍጻሜ ራሱን በመሠዋት ኃጢአትን ሊሽር አንድ ጊዜ ተገልጦአል። ሰው አንድ ጊዜ እንዲሞት እንደ ተሾመ፥ ኃጢአትም ከተሰረዘ በኋላ ብዙዎች ኃጢአትን እንዲያስወግዱ ፍርዱም ከተሰረዘ በኋላ ብዙዎች ኃጢአትን እንዲቀበሉ አንድ ጊዜ ተገልጦአል። እርሱን በጉጉት ለሚጠባበቁት ለማዳን እንጂ ኃጢአትን ለመሥራት አይደለም” ብሏል።

ንስሐ ከኢየሱስ ክርስቶስ ሞት ጋር በአንድነት መሞት ነው። ምን ይሞታል? “እግዚአብሔርን መምሰል የፈለገ ሽማግሌ” ሞት ንስሐ መግባት ነው። ወደ ሮሜ ሰዎች 6፡6-7 " የኃጢአት ሥጋ ይሻር ዘንድ አሮጌው ሰዋችን ከእርሱ ጋር እንደ ተሰቀለ እናውቃለንና ለኃጢአትም ባሪያዎች እንዳንሆን የሞተው ከኃጢአት አርነት ወጥቷልና።"

 

(4) ትንሣኤ እና የዘላለም ሕይወት

ዛሬ አማኞች ትንሣኤን በተሳሳተ መንገድ ተረድተዋል። ትንሳኤ ሁለት ትርጉም አለው፡ አንደኛ፡ ወደ ቀድሞው መመለስ ማለት ሲሆን ሁለተኛ፡- ሙታን ወደ ሕይወት ይመለሳሉ ማለት ነው።

በመጀመሪያ ትንሣኤ ማለት ወደ ቀድሞው መመለስ ማለት ነው። በመጀመሪያ፣ መላእክት በዘላለም ሕይወት ውስጥ ነበሩ፣ ነገር ግን በእግዚአብሔር ላይ ኃጢአት ስለሠሩ፣ በሥጋ ታስረው ወደ ዘለዓለም ሕይወት ተመለሱ።

በሉቃስ 20፡35-36 ላይ "ነገር ግን ያን ዘመንና ትንሣኤ ሙታን ሊያገኙ የሚገባቸው አይጋቡም አይጋቡምም ወደ ፊትም አይሞቱም የትንሣኤም ልጆች እንደ መላእክት እኩል ናቸውና የእግዚአብሔርም ልጆች ናቸውና" ይላል።

ማቴዎስ 22፡30 ደግሞ “በትንሣኤስ እንደ ሰማይ መላእክት ይሆናሉ እንጂ አያገቡም አይጋቡምም” ይላል። መላእክት መናፍስት ናቸው። ስለዚህ ትንሣኤ ሙታን መናፍስት ወደ ሕይወት መንፈስ ይመለሳሉ ማለት ነው።

ሁለተኛ፣ ትንሣኤ ሙታን ተነሥተዋል ማለት ነው። ሙታን የሚያመለክተው ሥጋን ነው፣ ከሞት የተነሱት ደግሞ መንፈስን ያመለክታሉ። በ1ኛ ጴጥሮስ 3፡18 ላይ “ክርስቶስ ደግሞ ወደ እግዚአብሔር እንዲያቀርበን እርሱ ጻድቅ ሆኖ ስለ ዓመፀኞች አንድ ጊዜ በኃጢአት ምክንያት ሞቶአልና በሥጋ ሞተ በመንፈስ ግን ሕያው ሆነ” ይላል።

በዛሬው ጊዜ በዓለም ላይ ያሉ አብዛኞቹ ክርስቲያኖች ሬሳ ወደ ሕይወት እንደሚመጣ ያምናሉ። ሆኖም ወደ ሕይወት የሚመለሰው መንፈስ ነው። ሉቃስ 8፡55-56 “ኢየሱስም እጇን ይዞ፡— ልጄ ሆይ፥ ተነሺ፡ ብሎ ጠራት። መንፈሷም ተመለሰ፥ ወዲያውም ተነሣች።

ሥጋ ሲሞት መንፈስ ይወጣል፣ መንፈስም ኢየሱስ ሲያነቃው ይመለሳል ይባላል። ሰው ሲሞት አይተኛም ማለት ነው። ስለዚህ, የሞተ አካል ወደ ሕይወት መመለስ የማይቻል ነው. ትንሳኤ የመንፈስ ታሪክ ነው።

በሰው አካል ውስጥ የታሰረው መንፈስ ወደ ሕይወት ይመለሳል እና አካልን ለብሷል እርሱም የመንፈስ አካል ነው። ከወላጆች የተቀበለው አካል አይደለም, ነገር ግን ከእግዚአብሔር የተቀበለው አካል ነው. በውኃና በመንፈስ ዳግም የመወለድ ታሪክ ይህ ነው። የሥጋ አካል በውኃ ይሞታል የመንፈስም አካል በመንፈስ ዳግመኛ ይወለዳል።

1ኛ ቆሮንቶስ 15:35-38 "ነገር ግን ሙታን እንዴት ይነሣሉ? በምን ዓይነት አካል ይመጣሉ? አንተ ደንቆሮ፥ የምትዘራው ካልሞተ ሕያው አይሆንም፤ የምትዘራውንም ሥጋን አትዘራም፥ ነገር ግን ባዶ እኽል፥ ምናልባትም ከስንዴ ወይም ከሌላ እህል፥ ነገር ግን እግዚአብሔር እያንዳንዱን እንደ መረጠ ሥጋውን ይሰጣል።" የተዘራው ዘር መንፈስን የሚሸፍነውን ሥጋዊ አካልን የሚያመለክት ሲሆን እግዚአብሔር የሚሰጠው አካል መንፈሳዊ አካል ነው።

ስለዚህ በ1ኛ ቆሮንቶስ 15፡43-44 ላይ “በውርደት ይዘራል፣ በክብር ይነሣል፣ በድካም ይዘራል፣ በኃይል ይነሣል፣ ፍጥረታዊ አካል ይዘራል፣ መንፈሳዊ አካል ይነሣል፣ ፍጥረታዊ አካል አለ፣ መንፈሳዊ አካልም አለ” ይላል።

 

(5) መንፈሳዊ እድገት እና መንፈሳዊ ጦርነት

 መንፈሳዊ ጦርነት በጥሬው የማይታይ ጦርነት ነው። በአለም ላይ የሚኖሩ ብዙ ሰዎች የራሳቸው ሀይማኖት ያላቸው እና ህይወታቸውን የሚኖሩ ሲሆን ሀይማኖት የሌላቸው ሰዎችም አሉ። ነገር ግን ከነሱ መካከል ክርስትናን እንደ ሃይማኖታቸው ያደረጉ እጅግ በጣም ብዙ ሰዎች አሉ እና ስለ መንፈሳዊ ጦርነት ብትጠይቃቸው አብዛኞቹ የመንፈሳዊ ጦርነት ኢላማ ሰይጣን ወይም እርኩስ መንፈስ ነው ይላሉ።

በመንፈሳዊ ጦርነት ልክ እንደ አካላዊ ጦርነት አማኝ ጠላቱን እንዴት መለየት እንዳለበት ካላወቀ ጦርነቱን መዋጋት አይችልም። አንድ አማኝ “ማን እንደሆነና ከማን ጋር እንደሚዋጋ” ካላወቀ ጦርነቱን ይሸነፋል።

አንድ ሰው ሲወለድ, በጨቅላነቱ ውስጥ እያለፈ እና ወደ ጉርምስና ሲገባ, የራስን ስሜት ማዳበር ይጀምራል. ለዚህም ነው ከራሳቸው ማንነት ጋር የሚገናኙት። አማኝ ራሱን ካላወቀ ወደ ጦርነት መሄድ አይችልም። ሰዎች ሁሉ ሲወለዱ የሚታየው ራስን ሥጋ ነው። ይህ ሥጋዊ ማንነት በሰባት የሚጠጉ ባህርያት ስብስብ የተሠራ ነው፡ የሰውነት ተፈጥሮ፣ የደም ዝምድና፣ ልምድና እውቀት፣ አስተሳሰቦችና አስተሳሰቦች፣ ሃይማኖታዊ እምነቶች፣ ራስን የማመጻደቅ እና የመግዛት ፍላጎት። እነዚህ እያደጉ ሲሄዱ እየቀነሱ ይሄዳሉ ነገርግን በአጠቃላይ አይለወጡም። ይሁን እንጂ ይህ ሥጋዊ ማንነት በአምላክ ላይ የጥላቻ መንፈስ ስለሚያሳይ፣ መንፈስ በሰውነት ውስጥ ወጥመድ መኖሩን ችላ ይለዋል ወይም አይቀበልም። ለዚህም ነው የመጽሐፍ ቅዱስን ቃል የማይቀበሉት።

ስለራሳችን ማንነት ትክክል መሆን የምንችለው የመንፈስን መኖር በግልፅ ካወቅን ብቻ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ሰዎች የአካልና የመንፈስ ጥምረት እንደሆኑ ይናገራል። ነገር ግን መንፈሱ በአፈር አካል ውስጥ ታስሯል። ስለዚህ መንፈስ እግዚአብሔርን አያውቅም እና በጨለማ ውስጥ ነው. ምሳሌያዊ አነጋገርን ለመጠቀም በዓለም ላይ እያለ ኃጢአት ሰርቶ እንደታሰረ ሰው ነው። ነገር ግን፣ በኢየሱስ ክርስቶስ የኃጢያት ክፍያ ሞት፣ ከክርስቶስ ጋር የተዋሀዱ እና የሞቱት ከመንፈሳዊ አካል ጋር ተወልደዋል፣ እናም ማንነታቸው መንፈሳዊ ማንነት ይሆናል።

ስለዚህ ሥጋዊ ማንነትና ከሰማይ በመንፈስ ቅዱስ የተወለደ መንፈሳዊ አካል በአካል ውስጥ ይኖራሉ። እዚህ, ቅዱሳን በጠላት እና በጠላት መካከል መለየት ይችላሉ. እውነተኛው ማንነት ከሰማይ የተወለደ መንፈሳዊ ማንነት ነው፤ ጠላቴ ደግሞ ከሥጋ የመጣ ማንነት እንጂ ሌላ አይደለም። አብዛኞቹ ክርስቲያኖች የሚሳሳቱበት ቦታ ይህ ነው። በጠላትና በጠላት መካከል መለየት ስለማይችሉ ራሳቸውን ለመካድ የኢየሱስን ቃላት ትርጉም አይረዱም። ራስን የመካድ ነገር ሥጋዊ ማንነት ነው፣ እና ራስን መካድ ያለበት ርዕሰ ጉዳይ መንፈሳዊው ራስን ነው። እነዚህ ሁለቱ እስከ አካሉ ሞት ድረስ ይዋጋሉ።

ወደ ሮሜ ሰዎች 8፡5-8 "እንደ ሥጋ ፈቃድ የሚኖሩ የሥጋን ነገር ያስባሉና፥ እንደ መንፈስ ፈቃድ የሚኖሩ ግን የመንፈስን ነገር ያስባሉ። ስለ ሥጋ ማሰብ ሞት ነውና፥ በመንፈስ ግን ማሰብ ሕይወትና ሰላም ነው፤ ምክንያቱም ሥጋን ማሰብ በእግዚአብሔር ዘንድ ጥል ነውና፥ ለእግዚአብሔር ሕግ አይገዛምና በሥጋም ያሉ እግዚአብሔርን ደስ ሊያሰኙት አይችሉም።"

በሕግ ውስጥ ያሉት አሁንም ኃጢአተኞች ስለሆኑ ስለ መንፈሳዊ ጦርነት መናገር አይችሉም። በቤተ መቅደሱ በልባቸው ላቋቋማቸው ቅዱሳን ሁለት መንፈሳዊ ጦርነቶች አሉ። የመጀመሪያው ከሐሰተኛ ነቢያት ጋር የተደረገ ጦርነት ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ ከሥጋዊ ራስን ጋር የሚደረግ ጦርነት ነው።

በመጀመሪያ፣ ከሐሰተኛ ነቢያት ጋር ጦርነት አለ። ማቴዎስ 7፡15 “የበግ ለምድ ለብሰው ከሚመጡባችሁ በውሥጣቸው ግን ነጣቂዎች ተኵላዎች ከሆኑ ከሐሰተኞች ነቢያት ተጠንቀቁ። ዛሬ ያሉት ሐሰተኛ ነቢያት የመጽሐፍ ቅዱስን ቃላት የሚያጣምሙ ናቸው። የተዛቡ የመጽሐፍ ቅዱስ ቃላቶች የተሳሳቱ የመጽሐፍ ቅዱስ ትርጉሞች፣ የተሳሳቱ አስተምህሮዎች እና ሆን ተብሎ የተዛቡ ነገሮችን ያካትታሉ። በዛሬው ጊዜ ካሉት በርካታ ፓስተሮች መካከል፣ ጥሩ ሥራ ያላቸው እና በመናገር ረገድ ጥሩ ነገር ግን እውነትን የማይሰብኩ አሉ። እውነትን ካልሰበኩ ሁሉም ሐሰተኛ ነቢያት ይሆናሉ።

ሁለተኛው ከሥጋዊ ማንነት ጋር የሚደረግ ጦርነት ነው። ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱን ራሳቸውን እንዲካዱ ነገራቸው። ቤተ መቅደሱ በቅዱሱ ልብ ውስጥ ቢታነጽም ከሰው አካል የመነጨው ሰባቱ ሥጋዊ ገጽታዎች በቀላሉ አይወጡም። ስለዚህም ቅዱሱ ከራሱ ጋር ይዋጋል። ነገር ግን “የቅዱሱ ማንነት” በመንፈስ ቅዱስ የሚመራ መንፈሳዊ አስተሳሰብ ነው።

ቅዱሳን ብትሆኑና የእግዚአብሔር መንግሥት በልብህ ብትጸና፣ እስክትሞት ድረስ እነዚህ ሰባት ሥጋዊ ገጽታዎች ይታያሉ። ይሁን እንጂ ቅዱሱ ሊሰብራቸው ይገባል. ቅዱሱ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ሲታመን, እግዚአብሔር በጦርነት ውስጥ ወደ ድል ይመራዋል. ይህ መንፈሳዊ እድገት ነው። መንፈሳዊ እድገት የማደርገውን እና የማደርገውን ሳይሆን ራሴን ክጄ በመንፈስ ቅዱስ ላይ በመደገፍ እና በየቀኑ እንደምሞት በማስታወስ የምኖረው ነው።

 

(6) ስገዱ እና ጸልዩ

ዮሐንስ 4፡23-24 "ነገር ግን በእውነት የሚሰግዱ ለአብ በመንፈስና በእውነት የሚሰግዱበት ጊዜ ይመጣል አሁንም ሆኖአል፤ አብ ሊሰግዱለት እንደ እነዚህ ያሉትን ይፈልጋልና፤ እግዚአብሔር መንፈስ ነው፥ የሚሰግዱለትም በመንፈስና በእውነት ሊሰግዱለት ያስፈልጋቸዋል።" እውነተኛው አምልኮ በመንፈስና በእውነት ማምለክ ነው ይላል።

“በመንፈስና በእውነት”ን በተመለከተ በግሪክ መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ “en pneumatii kai aletheia (ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ)” ይላል። En pneumatii kai aletheia (ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ) በመንፈስ እና በእውነት ማለት ነው። መንፈስ መንፈስ ቅዱስን የሚያመለክት ሲሆን እውነት (አሌቴያ) ደግሞ ኢየሱስ ክርስቶስን ያመለክታል። ዮሐንስ 10፡41-42 “ብዙዎችም ወደ እርሱ ቀርበው፡— ዮሐንስ ምንም ተአምራት አላደረገም፥ ነገር ግን ዮሐንስ ስለዚህ ሰው የተናገረው ሁሉ እውነት ነበረ፡ አሉት።

"በመንፈስ ቅዱስ እና በኢየሱስ ክርስቶስ ማምለክ" ማለት ከመንፈስ ቅዱስ እና ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር አንድ መሆን እና ከእግዚአብሔር ጋር አንድ መሆን ማለት ነው. ሥላሴ ማለት አንድ አምላክ ማለት ሳይሆን አብ ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱሳን በመንፈስ ቅዱስ አንድ ይሆናሉ ማለት ነው። ይህ ሲሆን ቅዱሳን እግዚአብሔርን ያመልኩታል ማለት ነው። በቅዱሳን ልብ ውስጥ ቤተ መቅደስ ተሠርቷል፣ ኢየሱስ ክርስቶስም ተመልሶ ወደዚያ ቤተ መቅደስ ገብቷል፣ በዚያም ለማደር፣ ስለዚህ ቅዱሳን በኢየሱስ ክርስቶስ እግዚአብሔርን ያመልካሉ።

አምልኮ ማለት ከእግዚአብሔር ጋር አንድ መሆን ማለት ነው። የመንፈስ ቅዱስን ጥምቀት ያልተቀበሉ እና ኢየሱስ ክርስቶስ ተመልሶ ወደ ቤተመቅደስ እንደ ገባ በልባቸው የማያምኑት በብሉይ ኪዳን መስዋዕትን ያቀርቡ እንደነበረው ሁሉ እያመለኩ ​​ነው። በመስቀል ላይ ከሞተውና ከሞት ከተነሳው ኢየሱስ ጋር አንድ ሆነው መሞታቸውን የማያምኑ ሰዎች እግዚአብሔርን እያመለኩ ​​አይደለም። የአምልኮ ስፍራው በብሉይ ኪዳን እንደነበረው ቤተመቅደስ ሳይሆን አምልኮ ቦታው ምንም ይሁን ምን እውነተኛ አማኞች በመንፈስ እና በእውነት ለእግዚአብሔር የሚያቀርቡት ነው። እውነተኛ አማኝ ከእግዚአብሔር ጋር አንድ የሆነ ነው።

የሐዋርያት ሥራ 18፡7-8 "ከዚያም ወጥተው ቲቶ ኢዮስጦስ ወደሚባል ሰው ቤት ሄዱ እርሱም እግዚአብሔርን የሚያመልክ (ሴቦመኑ) ቤቱም በምኵራብ አጠገብ ነበረ። የምኵራብ አለቃ ቀርስጶስ ከመላው ቤተ ሰዎቹ ጋር በጌታ አመነ። ከሰሙትም ከቆሮንቶስ ሰዎች ብዙዎች አምነው ተጠመቁ።"

ሰቦሜኑ (መሰረታዊ መልክ፡- ሰቦማይ፡ σεβομένου) ማምለክ፣ መከበር ማለት ነው። የምኩራብ መሪ ቲቶ ዮስጦስ እግዚአብሔርን የሚያመልክ ሰው ነው። የምኩራብ አገልግሎት መከፈት በአንድነት ምስጋና ነው። የምኩራብ መሪው ከጉባኤው መካከል የበላይ የሆነውን ሰው ጠርቶ አገልግሎቱን በአምልኮ ጥሪ ይጀምራል። በሉቃስ 4፡20 "መጽሐፉን ዘጋው፥ ለአገልጋዩም ሰጠውና ተቀመጠ፥ በምኵራብም የነበሩት ሁሉ ይመለከቱት ነበር።"

የምኩራብ አገልግሎት የመጀመሪያ ትእዛዝ በአገልግሎት መሪው በጥቂት ቃላት ይመራል። “እግዚአብሔር ይባረክ፣ ለጌታ የተገባ ነው!” እያለ በመጮህ አገልግሎቱን ይመራል። ሕዝቡም “እግዚአብሔር ለዘላለም ይባረክ” ብለው በረከቱን መለሱ። ከዚያም የእግዚአብሔርን አንድነት እንደ ማዕከላዊ ኑዛዜ ያውጃል, የሽልማት እና የቅጣት ትምህርትን ያጎላል, እና እያንዳንዱ ሰው ለቅድስና የመታገል ግዴታ አለበት, ከዚያም አገልግሎቱ በጸሎት ይጀምራል.

የምኩራብ አገልግሎት ሁለተኛው ክፍል ጸሎት ነው. ጸሎቱ ሦስት ክፍሎች ያሉት ሲሆን የአብርሃምን፣ የይስሐቅንና የያዕቆብን አምላክ በማክበር እግዚአብሔርን በማመስገን ላይ ያተኮረ ሲሆን እግዚአብሔርንም እንደ እስራኤል ቅዱስ ከፍ ከፍ በማድረግ ሕያዋንን የሚሰጥ፣ በሙታን ላይ የሚፈርድና የሚጠብቃቸው ነው። ሁለተኛው ክፍል የሚያተኩረው በንስሐ፣ በኃጢአት ስርየት፣ በሕጉ ጥናት ኃይል እና እንደ ስደት፣ ረሃብ እና በሽታ ካሉ አደጋዎች መዳን ላይ ነው። ጸሎቱ የመሲሑን መምጣት በመጥቀስ የእስራኤልን ጸሎቶች እንዲሰማ እግዚአብሔርን ይጠይቃል። ሦስተኛው ክፍል የመጨረሻዎቹ ሦስት የማጠቃለያ ጸሎቶች ሲሆን ለእግዚአብሔር የግል ምስጋናን አጽንኦት በመስጠት እና እንደ ዛሬው የቤተ ክርስቲያን ማህበረሰብ ጸሎት የሰላም ጸሎት ያበቃል።

ሦስተኛው ሥርዓት የኦሪት ንባብ እና ትርጓሜ ነው። የእያንዳንዱ አይሁዳዊ ትልቁ ተግባር ኦሪትን ማጥናት እና ትምህርቷን ለቀጣዩ ትውልድ ማስተላለፍ ነበር። በየምኩራብ አገልግሎት ኦሪትን ያነባሉ፣ የምኩራብ መሪውም ከንባቡ በኋላ ስብከት ይሰጥ ነበር።

ስብከቱ የተነበበውን የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል ተርጉሞ በሰዎች የዕለት ተዕለት ሕይወት ላይ ተግባራዊ አድርጓል። ሰባኪዎቹ ሥነ ምግባራዊና ሥነ መለኮታዊ ትምህርቶችን ለማስተማር ዓላማ ያደረጉ ሲሆን ሰዎችም ሊኖሩበትና ሊከተሏቸው የሚገቡበትን ትምህርትና ሕግ በማስተማር መጽናኛና ተስፋ ሰጡ።

ይሁን እንጂ እነዚህ የምኩራብ አገልግሎቶች በጥንት የክርስቲያን አምልኮ ላይ ያሳደሩት ተጽዕኖ በጣም ትልቅ ነበር። “እምነትን ማረጋገጥ፣ ስለ ልዩ ጥቅም መጸለይ፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን ማንበብና መተርጎም እና መስበክ” ከጥንታዊቷ ቤተ ክርስቲያን አምልኮ ጋር የተቆራኙ እና በቀላሉ ለክርስቲያናዊ አምልኮ የሚውሉ ነበሩ። ነገር ግን አስተምህሮዎችን እና ህጎችን በመተግበር ላይ ልዩነት ነበረ። የቆሮንቶስ ቤተክርስቲያን ከመጀመሪያው ጀምሮ ብዙ ችግሮች ያሉባት ማህበረሰብ ነበረች።

ጳውሎስ የእግዚአብሔርን ቃል እያስተማረ ዓመት ከስድስት ወር በቆሮንቶስ ተቀመጠ። የእግዚአብሔር ቃል በግሪክ "ton Lon tou deu" (τὸν λόγον τοῦ θεοῦ) ሲሆን ቶን ሎጎን ደግሞ ቃል ክርስቶስ ማለት ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ በቃሉ ይናገራል። አንድ አማኝ የመጽሐፍ ቅዱስን ቃል በጥሬው ከወሰደ፣ ስለ አንድ እውነታ ይናገራል፣ እናም ከቃሉ ትምህርት መማር ይፈልጋል። ነገር ግን፣ አንድ አማኝ ቃሉን ኢየሱስ ክርስቶስ በቀጥታ ሲናገር ከተቀበለ፣ ho logos ይሆናል።

ጳውሎስ የሆ ሎጎስን ቃል አስተማረ። በዚያን ጊዜ፣ አዲስ ኪዳን ቃል በቃል አልተተገበረም። ጳውሎስ በራእይ ከተገለጠለት ከኢየሱስ ጋር ውይይት አድርጓል፤ እና ይዘቱን ለሰዎች ለመስበክ ተጠቅሞበታል።

ሁልጊዜ የፕሮሱክን ጸሎት ለሚጸልይ እና ከሆ ሎጎስ ጋር ለሚነጋገር ሰው ምንም ችግር የለበትም፣ ነገር ግን መገለጥ በድንገት ለአንድ ሰው ከተሰጠ፣ እውነት ወይም ውሸት መሆኑን ማወቅ አለበት። ስለዚህ ምእመናን መገለጡ እውነት ወይም ሐሰት መሆኑን በግልጽ ለይተው በመንፈሳዊ ሁኔታ ለማወቅ ወደ ነፍሳቸው መቅደስ ገብተው ማረጋገጥ አለባቸው። ወደ መቅደሱ ገብተው እዚያው ለመቆየት እና ከሆ ሎጎስ ጋር መነጋገር ቀላል አይደለም።

ትልቅ ካቴኪዝም 178. ጸሎት ምንድን ነው? መልስ። ጸሎት በመንፈስ ቅዱስ እርዳታ ኃጢአታችንን መናዘዝ እና ምህረቱን በመቀበል ለእግዚአብሔር በክርስቶስ ስም የፍላጎታችን መስዋዕት ነው። ዛሬ የምእመናን ፍላጎት ወደ ውጣ ውረድ ወደ እምነት እየተቀየረ የጸሎት ምንነት እየተጣመመ ነው።

ጸሎት ወንጌልን ለማዳረስ ከልብ ከእግዚአብሔር ጋር የሚደረግ ውይይት ነው። ሁሉም ጸሎቶች ከወንጌል ጋር የተገናኙ መሆን አለባቸው. ኢየሱስ በጌታ ጸሎት ምሳሌ በኩል ስለ ጸሎት ዘዴ የተናገረው ለዚህ ነው። የእግዚአብሔር መንግሥት በዚህ ምድር ላይ እንዲመሠረት ጸልዩ አለ። የግል ጸሎት ከዚህ ጋር መያያዝ እንዳለበትም ተናግሯል።

ትልቅ ካቴኪዝም 184. ስለ ምን እንጸልይ? መልስ። ስለ እግዚአብሔር ክብር፣ ስለ ቤተ ክርስቲያን ሰላም፣ እና ለራሳችን እና ለሌሎች መልካምነት መጸለይ አለብን፣ ነገር ግን ሕገ-ወጥ የሆነ ነገር ላለማድረግ አይደለም። የቅዱሳን ጸሎት ዓላማ ወንጌልን ማስፋፋት እንደሆነ ልንገነዘብ ይገባናል። ዛሬ አብዛኛው የምእመናን ጸሎት በሕጉ ጊዜ በአይሁዶች በምኩራብ ያደረጓቸው ጸሎቶች ይደጋገማሉ።

(7) የሙሴ ህግ እና ህጋዊነት

ወንጌል ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። ወደ ኢየሱስ ክርስቶስ የገቡ ይድናሉ። ይህ ወንጌል ነው። ሕጉ ስለ ኃጢአት እንድንገነዘብ ያደርገናል። ስለዚህ ሕዝቡ በመሥዋዕቱ የሚመጣውን ክርስቶስን ማግኘት አለባቸው። ስለዚህም ወንጌል በሕጉ ነው። “ሕጉ እስከ መጥምቁ ዮሐንስ ድረስ ነበር” የተባለው ምክንያት መጥምቁ ዮሐንስ ኢየሱስ ከመምጣቱ በፊት የመጨረሻው ነቢይ በመሆኑ ነው። ነገር ግን፣ ኢየሱስ በመጥምቁ ዮሐንስ ሲጠመቅ እና የአደባባይ አገልግሎቱን ሲጀምር፣ የአዲስ ኪዳን ዘመን ተጀመረ። በሌላ አነጋገር የሕግ ዘመን አብቅቶ የወንጌል ዘመን ተጀመረ።

ሆኖም ወንጌል ቢመጣም ህግን መጠበቅ አለብን የሚሉም አሉ። እነዚህ የሕግ ባለሙያዎች ናቸው። ዛሬ አማኞች ወንጌልንና ሕግን ይለያሉ። በወንጌል እንጂ በሕግ አልዳንም ይላሉ። ሆኖም ግን, እዚህ ወጥመድ አለ. ህግንና ህጋዊነትን ካልለየን በዚህ ወጥመድ ውስጥ ልንወድቅ እንችላለን። ስለዚህም “በወንጌል እንጂ በሕጋዊነት አልዳንንም” ማለት ትክክል ነው። በቤተክርስቲያን ውስጥ በተለምዶ የሚጠቀሱት ትእዛዛትን የማክበር ድርጊቶች ሁሉ ህጋዊነት ናቸው።

በሕግ እና በህጋዊነት መካከል መለየት ለደህንነት በጣም አስፈላጊ ነው. ሕጉ እግዚአብሔር ለእስራኤላውያን የሰጣቸው የእግዚአብሔር ቃል ነው። ሕዝቡ ሕጉን እንዲጠብቁ እና የእግዚአብሔርን ጽድቅ እንዲያገኙ እግዚአብሔር አዘዛቸው። ሰዎቹ የሕጉን ትእዛዛት ለመጠበቅ ሞክረዋል፣ ግን አልቻሉም። ስለዚህ ሁሉም ሰው በእንስሳት መሥዋዕት ከኃጢአት ለማምለጥ ሞከረ። እግዚአብሔር ለእስራኤላውያን ሕጉን የሰጣቸው ዓላማ ሁሉም ኃጢአተኞች ነበሩና ይህንን እውነታ በሕግ ከተገነዘቡ የተስፋውን ዘር (ክርስቶስን) በመስዋዕት ያገኙታል።

ኢየሱስ ክርስቶስ በሕጉ በመስቀል ላይ የሞተው (የመሥዋዕቱ መሥዋዕት) ኃጢአተኞችን ሁሉ ለማዳን ነው። ስለዚህ በሕጉ ውስጥ ወንጌል አለ። ሕግና ወንጌል የማይነጣጠሉ የሳንቲም ሁለት ገጽታዎች ናቸው። ሆኖም ሕጋዊነት የተለየ ታሪክ ነው።

ኃጢአተኞች እንስሳትን ገድለው ደማቸውን በመሠዊያው ላይ ረጩ። ካህኑ ኃጢአቶቹን ከኃጢአተኛው ወደ እንስሳው ያስተላልፋል, እናም እንስሳው በኃጢአተኛው ምትክ ሞተ. ይሁን እንጂ የሞተው እንስሳ ከኃጢአተኛው ሌላ ማንም አልነበረም። እንስሳው በኃጢአተኛው ምትክ ቢሞትም፣ ኃጢአተኛውና እንስሳው አንድ ሆነዋል፣ ኃጢአተኛውም ሞተ። ስለዚህም ነው መጽሐፍ ቅዱስ በመሥዋዕቱ ዳግመኛ መወለዳችንን የሚነግረን። ከኢየሱስ ሞት ጋር የተዋሃዱ ሰዎች ዳግም የሚወለደው አዲስ ፍጥረት ናቸው። ዕብራውያን 9፡11 የዚህ ዓለም ፍጥረት እንዳልሆነ ይናገራል።

ኢየሱስና ኒቆዲሞስ ስለ እግዚአብሔር መንግሥት የተናገሩበት ትዕይንት በዮሐንስ 3፡1-9 ይታያል። ኢየሱስም፣ “የእግዚአብሔርን መንግሥት ለማየት ከውኃና ከመንፈስ ዳግመኛ መወለድ አለባችሁ” ብሏል። ይሁን እንጂ ኒቆዲሞስ የኢየሱስን ቃላት ትርጉም ጨርሶ አልተረዳም። ለዚህም ነው ኢየሱስ በዮሐንስ 3፡10 ላይ “አንተ የእስራኤል መምህር ነህን ይህንም አታስተውልምን?” ሲል የነቀፈው። የእስራኤል መምህራን (ራቢስ) ስለ መስዋዕትነት ያለውን ህግ በሚገባ ያውቁ ነበር። ትርጉሙም በኃጢአተኛ ምትክ እንስሳት በመሥዋዕት እንደሚሠዉ እና ኃጢአተኞች እንደሚሞቱና እንደሚወለዱ እውነቱን ያልተገነዘቡት ለምን እንደሆነ ነው። በዚህ መንገድ ክርስቶስ በሕግ አለ። ስለዚህ ሕጉ በጥብቅ የኢየሱስ ክርስቶስ ወንጌል ነው።

ሕጉ ክርስቶስን እንድናገኝ የሚፈቅድ የእግዚአብሔር ቃል ነው ነገር ግን ሕጋዊነት ክርስቶስን የሚያስወግድ ሰብዓዊ አስተሳሰብ ነው። ህጋዊነት እና ሰብአዊነት ርዕዮተ ዓለም በቅርበት የተያያዙ ናቸው። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የተንሰራፋው ሕጋዊ (ሰብአዊነት) ርዕዮተ ዓለም አይክደኝም ይልቁንም ጎልቶ እንዲወጣ አድርጎኛል። የተወካዩ ምሳሌ አሥርቱ ትእዛዛት ናቸው። በአስሩቱ ትእዛዛት ውስጥ፣ ኃጢአትን አግኝተን ወደ ኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል መግባት አለብን፣ ነገር ግን በትእዛዛት የታሰሩ ናቸው እና እነርሱን መጠበቅ ወይም አለማድረግ አለባቸው። አስርቱ ትእዛዛት የእግዚአብሔር ትእዛዛት ናቸው፣ ነገር ግን እግዚአብሔር ለኃጢአተኞች ያለውን ፍቅር ይዘዋል። ወላጆች ለልጆቻቸው ያላቸውን ፍቅር ያስታውሰናል. ህጋዊነት በደንቦች የታሰረ ነው።

በተጨማሪም “ሰዎች እንደ ኢየሱስ የተቀደሰ ሕይወት እንዲመሩ ወይም በእምነት የጸና ሕይወት እንዲመሩ መመሪያ እንዲሰጡ የሚያስገድዱ የሚመስሉ ቃላቶች” ሁሉም ሕጋዊነት ናቸው። በኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል ወንጌል ድነዋል ይላሉ ነገር ግን በሕይወታቸው ራሳቸውን ለማሳየት ይሞክራሉ። ኢየሱስ ራሳችንን እንድንካድ ነግሮናል፣ነገር ግን ብዙ ፓስተሮች በእርግጥ ራሳቸውን እያዳኑ ነው። ሰዎች ሁሉ ኃጢአተኞች መሆናቸውን እና በእግዚአብሔር ፊት ለመሞት የተነደፉ መሆናቸውን እና ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር በመስቀል ላይ ከመገናኘት ውጭ ሌላ መንገድ እንደሌለ ማስታወስ አለብን. “በየቀኑ እሞታለሁ” እያለ የጮኸውን የሐዋርያው ​​ጳውሎስን ቃል ካላስታወስን ወደ ሕጋዊነት (ሰብአዊነት) እንገባለን።

በህጋዊነት ውስጥ የሚወድቁ ሰዎች ገጽታ ድርጊቶችን ያጎላል. ያዕቆብ የተናገረውን ሕግ በማዳመጥ የተቀደሱ ድርጊቶችን ማሳየት ነው. በያዕቆብ 2፡26 ላይ “እምነት ከሥራ የተለየ የሞተ ነው” ይላል። ድርጊቶች በትክክል ሕጋዊነትን መተው ማለት ነው. ሆኖም ግን, ከህጋዊነት ለማምለጥ ማሰብ ማለት አይደለም, ነገር ግን የአንድን ሰው ጽድቅ በሚያሳይ ቅዱስ መንገድ መስራት ነው. ኢየሱስ ያለው ከህጋዊነት አምልጦ ወደ ወንጌል መግባት ነው።

የቅዱስ መልክ ባህሪን የሚያጎሉ ሰዎች በህጋዊነት (ሰብአዊነት) ላይ ከተመሰረቱ ሌሎች ሃይማኖቶች አይለዩም. ስለዚህ የኢየሱስ ክርስቶስን ወንጌል ከህጋዊነት (ሰብአዊነት) ጋር የቀላቀለው ክርስትና ከንግዲህ የእውነተኛ እውነት ወንጌል ሊባል አይችልም። ምእመናን ሁሉም ሃይማኖቶች በተቀደሰ መልክ ባህሪ በተቀናጀ መንገድ እየገፉ መሆናቸውን ሊገነዘቡ ይገባል።

ስለዚህ የዛሬዎቹ ቅዱሳን በቤተ ክርስቲያን መንፈሳዊ ማስተዋል በሚያስፈልግበት ዘመን ላይ ይገኛሉ። አማኞች መንፈሳዊ ማስተዋል ካላቸው የክርስቶስ ወንጌል እና ህጋዊነት (ሰብአዊነት) በቤተክርስቲያን ውስጥ ተቀላቅለው እንደ አስር ደናግል ምሳሌ ይረዱታል። የስንዴውና የእንክርዳዱ ምሳሌ አንድ ነው፤ የበጎችና የፍየሎችም ምሳሌ አንድ ነው።

 

 

 

10. የቤተክርስቲያን ማህበረሰብ

 

(1) የቤተመቅደስ እና የቤተክርስቲያን ማህበረሰብ

1ኛ ቆሮንቶስ 3:16-17:- “የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ እንደ ሆናችሁ የእግዚአብሔርም መንፈስ እንዲኖርባችሁ አታውቁምን? ማንም የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ቢያፈርስ እግዚአብሔር እርሱን ያፈርሰዋል፤ የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ቅዱስ ነውና፥ የትኛው ቤተ መቅደስ ናችሁ።

በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ፣ የመቅደሱ ጽንሰ ሐሳብ ከዘፍጥረት ወደ ራዕይ ተቀይሯል። በመጀመሪያ ሰው በአዳም ልብ ውስጥ ከተመሰረተው የእግዚአብሔር ምስል ጀምሮ በሚታየው የዜልኮቫ ዛፍና በተፈጥሮ ውስጥ በሚገኙ ድንጋዮች በኩል አልፎ እግዚአብሔር ሙሴን ወደ ነገረው መቅደስ፣ የሰሎሞን ቤተ መቅደስ፣ የዘሩባቤል ቤተ መቅደስ፣ የሄሮድስ ቤተ መቅደስ እና የኢየሱስ ሥጋ ይሄዳል። እነዚህ ሁሉ ቤተመቅደሶች መጥፋት ነበረባቸው። እግዚአብሔርም ቤተ መቅደሱን በልብ ሊገነባ ፈለገ።

ኋለኛው አዳም ኢየሱስ ክርስቶስ ያቋቋመው ቤተ መቅደስ ከሰማይ የወረደ ቤተ መቅደስ ነው። ይህ ቤተ መቅደስ የተቋቋመው ከኢየሱስ ጋር እንደሞቱና ከእርሱም ጋር እንደተነሱ ለሚያምኑ ሲሆን በዚህ ቤተ መቅደስ የተቋቋሙት ቅዱሳን ይባላሉ። ስለዚህም ቅዱሳን ቤተ መቅደስ ናቸው እና የንጉሥ ካህናት ይሆናሉ። ቤተ ክርስቲያን የሚለው ቃልም ቅዱሳን እንደ ቤተመቅደስ ጽንሰ ሐሳብ ማለት ነው። ቅዱሳን ቤተ ክርስቲያን ናቸው ማለት ነው።

“መንፈስ ቅዱስ በነፍስ ቤተ መቅደስ አለ የሚለው ቃል አብ፣ ኢየሱስ ክርስቶስ እና መንፈስ ቅዱስ አንድ ላይ ናቸው ማለት ነው። በብሉይ ኪዳን ቤተ መቅደስ በሚገኘው የቃል ኪዳኑ ታቦት ውስጥ፣ አብን፣ ኢየሱስ ክርስቶስን እና መንፈስ ቅዱስን የሚያመለክቱ ሦስት ነገሮች ነበሩ፤ እነሱም የትእዛዙ የድንጋይ ጽላቶች እና የአሮን በትር ያበቀለ እና ያበቀለ። ዕብራውያን 9፡3-4 " ከሁለተኛውም መጋረጃ በኋላ ቅድስተ ቅዱሳን የምትባለው ድንኳን፥ የወርቅ ጥና በሁሉም በወርቅ የተለበጠ የቃል ኪዳኑም ታቦት፥ በውስጡም መና ያለበት የወርቅ ማሰሮ፥ ያደገች የአሮን በትር፥ የቃል ኪዳኑም የድንጋይ ጽላቶች ነበሩት።" ስለዚህ መንፈስ ቅዱስ አብሮ የሌለበት ቦታ ቤተ መቅደስ አይደለም።

ዛሬ አስተምህሮ ቤተ ክርስቲያንን የምትታየዋ ቤተ ክርስቲያንና የማትታየዋ ቤተ ክርስቲያን ብሎ ይከፍላታል። ይሁን እንጂ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንዲህ ዓይነት ቃል በየትኛውም ቦታ የለም. በቀደመችው ቤተ ክርስቲያን የኢየሩሳሌም ቤተ ክርስቲያን እና የአንጾኪያ ቤተ ክርስቲያን ስሞች ከቤተክርስቲያን ይልቅ የቤተክርስቲያን ማኅበረሰብ ማለት ነው።

የምትታየዋ ቤተ ክርስቲያን ሕንፃ ቤተ ክርስቲያንን ያመለክታል ነገር ግን ቤተ ክርስቲያን ሳይሆን ቤተ ክርስቲያን መባል አለባት። የማትታየዋ ቤተ ክርስቲያን የዛሬውን ጠቅላላ ጉባኤን የመሰለ ቤተ እምነትን ትጠቅሳለች፣ ጥያቄው ደግሞ የቤተ መቅደስ ጽንሰ ሐሳብ ያለው ቤተ ክርስቲያን ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል ወይ የሚለው ነው። የማትታየዋ ቤተ ክርስቲያን ቅዱሳን የሚሰበሰቡባት ቤተ ክርስቲያን ናት ማለት ተገቢ ነው።

ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሲሆን ቅዱሳን የሚሰበሰቡበት ቦታ ደግሞ የቤተ ክርስቲያን ማኅበር ነው። ነገር ግን ምእመናን በእሁድ ቀን ለአምልኮ ስለሚሰበሰቡ ቤተ ክርስቲያን ተብላ ትጠራለች ትክክለኛ ስም ሆነች። ስለዚህም ቤተ ክርስቲያን ሕንጻ ቤተ ክርስቲያን ሆነና ቤተ ክርስቲያን ሊባሉ የሚችሉት ምእመናን ቤተ ክርስቲያን ከሚለው ቃል ይልቅ ቅዱሳን በሚለው ተተኩ።

ስለዚህ፣ ዛሬ ቤተ ክርስቲያንን በሚገነቡበት ጊዜ ፓስተሮች የቤተመቅደስ ግንባታ የሚለውን ቃል በቀላሉ ይጠቀማሉ፣ ነገር ግን ቤተመቅደስ መገንባት የተሳሳተ አገላለጽ ነው። አሁን የምናየው ቤተ መቅደስ በኢየሱስ ክርስቶስ ሞት ፈርሷል፣ እና ትንሣኤው ኢየሱስ ክርስቶስ የገነባው ከሰማይ የመጣው ቤተ መቅደስ እውነተኛው ቤተ መቅደስ ነው። ስለዚህ ሕንፃ ቤተ መቅደስ ነው የሚሉት በኢየሱስ ሞት ያልተካፈሉ ናቸው። ስለዚህ እውነተኛውን ቤተመቅደስ ከሰማይ ያልተቀበሉ እና መንፈስ ቅዱስ የሌላቸው ናቸው።

 

 

(2) ሰንበት እና እሑድ

በአጠቃላይ፣ ብዙ የቤተ ክርስቲያን ሰዎች የሰንበትን ጽንሰ ሐሳብ እንደ ሰንበት ምትክ አድርገው ይጠቀማሉ። በብዙ አጋጣሚዎች ደግሞ ሰዎች እሁድን ከሳምንት አንድ ቀን አድርገው ያስባሉ ነገር ግን በአጠቃላይ አብያተ ክርስቲያናት ኢየሱስን ጌታ እንደሆነ አድርገው ያስባሉ ስለዚህም ኢየሱስ የተነሣበት ቀን ስለሆነ እሁድን የጌታ ቀን ብለው ይጠሩታል። እና እንደ ሰንበት ይከበር የነበረው የብሉይ ኪዳን ዘመን ቅዳሜ ምትክ ሆኖ ያገለገለ ይመስላል። ለዚህም ነው ምእመናን ሰንበት የሚሉት። ምክንያቱም የሰንበትን ቀን ቀድሶ መጠበቅ ማለት ነው። የሰንበትን ቀን እንቀድስ ዘንድ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የለም።

ነገር ግን በብሉይ ኪዳን የሰንበትን ቀን ቀድሱ ይላል ነገር ግን አማኞች ኢየሱስ የሰንበት ጌታ እንደሆነ እና ኢየሱስ በእሁድ ተነሥቷል ስለዚህም ያ ቀን ሰንበት ነው ይላሉ። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንኳን የማይገኝ ቃል ፈጠሩ።

ችግሩ “ምእመናን በእሁድ ተሰብስበው ይሰግዱና ሌላ ነገር ያደርጋሉ” ሳይሆን ሰንበትን ቀድሱ (እሑድ አክብሩ) ማለታቸው ነው። እሑድ የሳምንቱ አንድ ቀን ነው፣ስለዚህ የሰንበትን ምትክ የሰንበትን ቀን ለመጠበቅ ምን መሠረት እንዳላቸው አላውቅም።

መጽሐፍ ቅዱስ ሰንበትን እንዴት እንደሚያብራራ ማየት አለብን። በዕብራውያን 4፡8-10 ኢያሱ እስራኤላውያንን ያሳረፈ ከሆነ የከነዓን ምድር ነበረች። የከነዓን ምድር የእግዚአብሔርን መንግሥት የሚያመለክት ጥላ ነው። እውነተኛው እረፍት አይደለም. ስለዚህ የዕረፍት ጊዜ ለእግዚአብሔር ሕዝብ ይቀራል እያለ ነው።

እውነተኛ ዕረፍት በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ወደ እግዚአብሔር መንግሥት መግባት ነው። ይህ እውነተኛ እረፍት ነው ምክንያቱም እግዚአብሔር እውነተኛ እረፍት ነው። እግዚአብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ እና ቅዱሳን በመንፈስ ቅዱስ ከተገናኙ ቅዱሳን በእረፍት ላይ ናቸው። እንደነዚህ ያሉት ቅዱሳን ቀድሞውኑ በእረፍት ላይ ናቸው. ስለዚህ ሰንበትን የመጠበቅ ተግባር ትርጉም የለሽ ይሆናል። እንደዚሁም፣ አማኞች እሁድን እንደ ሰንበት ጽንሰ-ሀሳብ ካሰቡ፣ ሰንበትን ከሚጠብቁት አይለዩም። እውነተኛ እረፍት የሌላቸው ይሆናሉ።

ዕብራውያን 4፡10 “ወደ ዕረፍቱ የገቡት እነዚህ ናቸው” ይላል። ለኢየሱስ ክርስቶስ ሞተው ለኢየሱስ ክርስቶስ ዳግመኛ የተወለዱት አዲስ ሕይወትም ወደ ዕረፍት ገብተዋል። እግዚአብሔር ወደ ዕረፍት የገቡት የራሳቸውን ሥራ መሥራት እንዲያቆሙ ይነግራቸዋል።

"የራስ ሥራ" የሚለው ሐረግ "ዓለምን መውደድ" ማለት ነው. ዛሬ “ሰንበትን እናድርግ” ወይም “ሰንበትን የምትተካውን ሰንበትን እናስቀድስ” የሚሉ ገና ወደ እረፍቱ አልገቡም። ምክንያቱም ወደ ዕረፍቱ የሚገቡት ቅዱስ አድርገው በመጠበቅ ነው ብለው ስለሚያስቡ ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ ቢመጣም ሰዎች ክርስቶስን እየጠበቁ ካሉበት ሁኔታ ብዙም የተለየ አይደለም።

አሁንም ክርስቶስን እየጠበቁ ያሉት በኢየሱስ ክርስቶስ ውስጥ የሉም፣ ስለዚህም ወደ ቀሪው የእግዚአብሔር መንግሥት አልገቡም። ወደ እረፍቱ ገብተዋል ሊባል የሚችለው በኢየሱስ ክርስቶስ ያሉት ብቻ ናቸው። እሑድን ከሳምንት አንድ ቀን አድርገን ካሰብን እና ቅዱሳን ተሰብስበው መጽሐፍ ቅዱስን አጥንተው ቢያመልኩ ምንም ችግር አይኖርም ነገር ግን እሑድን ለመቀደስ ቀን አድርገን ከወሰድን የዚህን ዕረፍት ትርጉም በጥልቀት ማሰብ አለብን።

ምእመናን ሰንበትን (እሑድን) ቀድሰው መጠበቅ ያለባቸው በአሁኑ ጊዜ በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ እያረፉ እንዳልሆነ ማስታወስ አለባቸው። ምእመናን ሰንበትን አይቀደሱም ነገር ግን ወደ ቀሪው የእግዚአብሔር መንግሥት መግባታቸውን ማመስገን አለባቸው። ሰንበትን ለማክበር የሚሞክሩ በህጋዊነት ውስጥ ያሉ እና ክርስቶስን ማግኘት ያለባቸው ናቸው ሊባል ይችላል.

 

11. መላእክት

 

(1) እግዚአብሔርን የሚረዱ መናፍስት

መላእክት የእግዚአብሔር ፍጡራን ናቸው፣ እና በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ የእግዚአብሔር ረዳቶች ሆነው ያገለግላሉ። ነገር ግን መላእክት በሦስት ዓይነት ይከፈላሉ፡- የአላህን ፈቃድ የሚያስተላልፉ መልእክተኞች፣ ወንጀለኞችን የሚያሠሩና ወንጀል የሠሩ መላዕክትን የሚከሱ መላእክት፣ በሰው አካል ውስጥ የታሰሩ መላእክት ናቸው።

እግዚአብሔርን የሚረዱ መላእክት ወንጌልን የሚሰብኩ መላእክት ይሆናሉ። ዕብራውያን 1፡14 ስለ መላእክት እንዲህ ይላል፡- “ሁሉም መዳንን የሚወርሱትን የሚያገለግሉ መናፍስት (leitourgica) ለማገልገል (ዲያኮንያን) የተላኩ አይደሉምን?

Leitourgica (λειτουργικὰ) እግዚአብሔርን የሚያገለግል ማለት ነው። Diakonian (διακονίαν) ማለት ወራሾችን የሚያገለግል (አገልጋይ) መንፈስ ነው። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ፣ መላእክት ለእግዚአብሔር ሕዝብ ሲገለጡ እና የእግዚአብሔርን ቃል ከድነት ጋር በተገናኘ ሲያቀርቡ ማየት እንችላለን። ማገልገል ማለት ሰውን እንደ አገልጋይ መያዝ ሳይሆን የበላይ ሆኖ ማገልገል የበታችውን ያገለግላል።

መላእክት ክርስቶስን አብዝተው አገልግለዋል። የክርስቶስን ቀዳሚ እና አዳኝ መወለድ ትንቢት ተናገሩ (ሉቃ. 1፡17፣ ሉቃ 1፡30-38)፣ የክርስቶስን መወለድ ለእረኞች አበሰሩ (ሉቃ. 2፡10-12)፣ ክርስቶስን በጌቴሴማኒ አበረታው (ሉቃ. 22፡43) እና እሱን ለመጠበቅ ተዘጋጅተዋል (ማቴ. 26፡53)። ኢየሱስ በትንሳኤ ጊዜ ምስክሮቹ ወደ ባዶው መቃብር እንዲገቡ ድንጋዩን አንከባለሉ፣ እናም ክርስቶስ መነሳቱን አበሰረ (ማቴ. 28፡2-4)። የትንሣኤን ማስረጃ ጠብቀዋል (ዮሐ. 20:12, 13) እና ኢየሱስን ለተከተሉት ሰዎች ትንሣኤን አበሰሩ (ሉቃስ 24:4-7)።

በሐዋርያት ሥራ 1፡10-11፣ መላእክት የክርስቶስን መምጣት አስቀድሞ አይተውት ሲያርግ። አሁን ክርስቶስ በእግዚአብሔር ቀኝ ተቀምጧል, ደጋግ መላእክት ለወንጌል ፍላጎት አላቸው እናም በኃጢአተኞች መዳን ይደሰታሉ (1 ጴጥ. 1: 12; ሉቃ. 15: 10). ክርስቶስ ለፍርድ በሚመለስበት ጊዜ መላእክት ንቁ ይሆናሉ (ማቴ. 13፡39፣ 41፣ 42፣ 49፣ 50፣ 2 ተሰ. 1፡7-10፣ ወዘተ.)። በራእይ መጽሐፍ ውስጥ መላእክት የአምላክን ፍርድ ሲፈጽሙ የሚያሳዩ ብዙ ምሳሌዎች አሉ።

 

(2) ሰይጣንና ተከታዮቹ

ይህ ታሪክ የመላእክትን መንፈስ የሚያስተዳድሩ መላእክት በምድር ላይ ከተያዙ በኋላ ወንጀል የሰሩ እና ሰው የሆኑበት ታሪክ ነው። እነዚህ መላእክት ሰይጣን፣ ሰይጣኖች፣ መናፍስት እና ጨለማ መናፍስት በመባል ይታወቃሉ።

በእግዚአብሔር መንግሥት የመልአኩ መንፈስ በምድር ላይ ተወስኖ በኃጢአት ምክንያት ሰው ሆነ፣ የሰው ልጅም ሁሉ ከመወለዱ ጀምሮ ኃጢአተኛ ነው። በሌላ አነጋገር በሰይጣን ቁጥጥር ስር ናቸው ማለት ነው። ሰዎች በዓለም ሲኖሩ እንደ ሕጉ ኃጢአትን ሲሠሩ እግዚአብሔርን ይከሳሉ።

በመጽሐፈ ኢዮብ ሰይጣን እንደ ከሳሽ ሆኖ ይታያል። በተጨማሪም ኃጢአተኛ በዓለም ውስጥ በሚታሰርበት ጊዜ, ከመፈታቱ በፊት ጊዜውን ማገልገል አለበት. በእስር ቤት ቢሞት የቅጣቱ አፈጻጸም ታግዶ ከእስር ቤት ይለቀቃል። በተጨማሪም የኃጢአተኞች ኃላፊነት ያለው መልአክ ኃጢአተኛው ንስሐ ከገባና ጻድቅ ከሆነ ከልቡ ንስሐ መግባቱን ወይም አለመሆኑን የሚፈትን የበላይ ተቆጣጣሪ ሆኖ ይሠራል። ስለዚህ አንድ ኃጢአተኛ ይቅርታ ሲደረግ ወዲያውኑ ኃጢአተኛውን ይፈታሉ።

ለምሳሌ፣ ኢየሱስ ሰባት አጋንንት ያደረባት መግደላዊት ማርያምን ይቅር በላቸው ጊዜ አጋንንቱ ወጡ። ኃጢአተኞች ንስሐ ሲገቡ እና ይቅርታ ሲደረግላቸው, ክፉ ሚና የተጫወቱት መላእክት ወንጌልን ወደሚሰጡ መላእክት ይለወጣሉ.

በዘፍጥረት 3፡24 ላይ "እግዚአብሔርም ሰውን አወጣው በዔድን ገነት ምሥራቅ ወደ ሕይወት ዛፍ የሚወስደውን መንገድ ይጠብቁ ዘንድ ኪሩቤልንና የሚንበለበልን ሰይፍ አኖረ።" ኪሩቤል ለኃጢአት ኃላፊነት የሚወስዱትን መላእክት ያመለክታሉ። በየመንገዱ የሚዞረው የሚንበለበል ሰይፍ የእሳት ጥምቀትን ያመለክታል። ኃጢአተኛ ወደ ኤደን ገነት እንዲገባ ለኃጢአት ሞቶ የአዲስ ሰውን ልብስ መልበስ እንዳለበት ይነግረናል።

ይሁን እንጂ በዚያ ሁኔታ ውስጥ ማን እንዳለ ማወቅ አለባቸው. ብቁ መሆናቸውን ለማረጋገጥ ይህ ፈተና ነው። ተማሪዎች ወደሚፈልጉት ዩኒቨርሲቲ ለመግባት ፈተናውን ማለፍ እንዳለባቸው ሁሉ ቅዱሳንም ፈተናውን ማለፍ አለባቸው። ይህ ፈተና ሰይጣን ለኢየሱስ የሰጠው ፈተና ነበር። ፈተናው የሚሰጠው በዚህ መንገድ ሲሆን መልሱ ከኢየሱስ ጋር አንድ መሆን ነው።

ሰይጣን በኢየሱስ ላይ የፈተነበት ዓላማ የእግዚአብሔርን ፈቃድ በትክክል እንደሚያውቅ ለመፈተሽ ነው። ሦስት ፈተናዎች አሉ። የመጀመሪያው ፈተና ድንጋይን ወደ ዳቦ የመቀየር ፈተና ነው። ይህ የእምነት ፈተና ነው። በኢየሱስ አምናለሁ እያለ በህጋዊነት ውስጥ ተጣብቆ እንደሆነ ይፈትሻል።

ሁለተኛው ፈተና ከቤተ መቅደሱ ጫፍ ላይ መዝለል እና በመላእክት መያዙ ነው። ይህ ፈተና ከሰዋዊ የበለጸገ እምነት ጋር የተያያዘ ነው እናም በእግዚአብሔር የተናደዱትን ለመግለጥ ነው።

ሦስተኛው ፈተና የግኖስቲዝም ፈተና ነው። አማኞች በኢየሱስ እናምናለን ቢሉ ለጣዖት ግን ያመልኩ ስለመሆኑ ነው። ገንዘብ ጣዖት ሊሆን ይችላል, ዓለም ጣዖት ሊሆን ይችላል, እና እራስ ጣዖት ሊሆን ይችላል.

ኢየሱስን የፈተነው የክፉ ሥራ የሠራ መልአክ ነው። መልአኩም በሰይጣን ስም ፈተነው። ፈተናው ካለቀ በኋላ መልአኩ ወደ መጀመሪያ ቦታው ተመልሶ የእግዚአብሔርን ልጅ ታዘዘ።

እንደ ሰይጣን ወይም ዲያብሎስ፣ መናፍስት እና ጨለማ መናፍስት ተብለው የተገለጹት መንፈሳውያን ሁሉም መላእክት ናቸው። በምድር ላይ የታሰሩትን የመላእክት መናፍስት የሚያስተዳድሩ መላእክት ናቸው። ሆኖም፣ እነዚህ ኃጢአተኞች ንስሐ ሲገቡና ወደ እግዚአብሔር ሲመለሱ፣ የእግዚአብሔርን መንግሥት ቃል ወደሚያሰራጩት ይለወጣሉ። የተለየ ሰይጣንና ደጋግ መላእክትን የሚለይ የለም ነገር ግን እንደየሥራቸው መጠን የዲያብሎስን ሚና ይጫወታሉ ወንጌልንም የማስፋፋት ሚና አላቸው።

አንድ ቅዱስ በኃጢአት ችግር ውስጥ ቢገባም, አንድ መልአክ በድንገት ሰይጣን ሆኖ ወግቶታል. በመጨረሻም መላእክት ቅዱሳንን ኃጢአት እንዳይሠሩ የሚከላከሉበት ደረጃ ሳይሆን አይቀርም። ሰው ሀጢያትን ሲሰራ በሰይጣን ቁጥጥር ስር ይወድቃል ነገር ግን ንስሃ ገብቶ ወደ እግዚአብሔር ሲመለስ መልአክ መንግሥተ ሰማያትን እየሰበከ ኃጢአት እንዳይሠራ የመርዳትና የመጠበቅ ሚና ይጫወታል።

 

(3) ቦታቸውን ያልጠበቁ መላእክት

በእግዚአብሔር መንግሥት ኃጢአት የሠሩ መላእክት ታሪክ በይሁዳ 1 እና 2ኛ ጴጥሮስ 2፡4 ተነግሯል። ይሁዳ 6 “የራሳቸውን ቦታ ያልጠበቁ ነገር ግን መኖሪያቸውን የተዉትን መላእክት በዘላለም እስራት ከጨለማ በታች ለታላቁ ቀን ፍርድ ጠብቆአቸዋል” ይላል። 2ኛ የጴጥሮስ መልእክት 2፡4 " እግዚአብሔር ኃጢአትን ላደረጉ መላእክት ባይራራላቸው ወደ ገሃነም ጥሎ በጨለማ ጉድጓድ ውስጥ አሳልፎ እስከ ፍርድ ድረስ እንዲጠበቁ አሳልፎ ሰጣቸው" ይላል። ይህም እግዚአብሔር ኃጢአትን የሠሩትን መላእክት በጨለማ ውስጥ ጠብቃቸው ነበር ማለት ነው። ጨለማ ይህ ዓለም ነው።

ይህች ዓለም ሲኦል ትባላለች እነዚህ ኃጢአተኛ መላእክት የታሰሩበት ቦታ ከሸክላ የተሠራ ሰው ነው ይባላል። አንድ ሰው መንፈሱ መልአክ የሆነበት ጭቃ ውስጥ የታሰረ ፍጡር ነው ማለት ይቻላል።

ዘፍጥረት 6፡1-13 "ሰዎች በምድር ላይ መባዛት በጀመሩ ጊዜ ሴቶች ልጆችም በተወለዱላቸው ጊዜ የእግዚአብሔር ልጆች የሰው ሴቶች ልጆች መልካሞች እንደ ሆኑ አዩ ከመረጡአቸውም ሁሉ ሚስቶችን አገቡ። እግዚአብሔርም አለ መንፈሴ ሥጋ ነውና ለዘላለም ከሰው ጋር አይጣላም ዘመኖቹ ግን መቶ ሀያ ዓመት ይሆናሉ።"

የእግዚአብሔር ልጆች በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ኃጢአት የሠሩትን የመላእክትን መንፈስ ያመለክታሉ። መላእክት የእግዚአብሔር ልጆች ይባላሉ። ግን የሰዎች ሴት ልጆች እነማን ናቸው? ምድርን (አዳማህ) ያመለክታሉ። መንፈሱ ከምድር ጋር የተዋሃደ ሰው ሆኖ ስለነበር የእግዚአብሔር ልጆችና የሰው ሴቶች ልጆች ሚስቶች ሆነው መወሰዳቸውን የሚያሳይ ነው። ኃጢአትን የሠሩ መናፍስት ከእግዚአብሔር ጋር መሆን አለባቸው ነገር ግን እግዚአብሔርን ትተው በዓለም በቁሳዊው ዓለም ውስጥ ስለሆኑ ይህ በእግዚአብሔር ፊት የፍርድ ነገር ነው።

በእግዚአብሔር ፊት ኃጢአት የሠሩት ከእግዚአብሔር ተጥለው ወደ ቁሳዊው ዓለም መጡ ማለት ነው የታሰሩት ማለት ነው ምንም እንኳን የመጨረሻው ፍርድ ቢጠበቅም ተፈርዶባቸዋል፣ ተባረሩ፣ ሁሉም ነገር በሥጋቸው ታስሮ ነበር።

ኢዮብ 38፡1-4 እግዚአብሔርም ከዐውሎ ነፋሱ ውስጥ ሆኖ ኢዮብን ተናገረው እንዲህም አለው፡- ያለ እውቀት ቃል አእምሮን የሚያጨልም ማን ነው? እንደ ሰው (አዛር) ወገብህን ታጠቅና እጠይቅሃለሁ፡ መልስልኝም፤ ምድርን በመሠረትሁ ጊዜ አንተ የት ነበርህ? ንገረኝ ማስተዋል ካለህ። ኢዮብ ወደ ዓለም የተወለደውን የወደቀ መልአክ መንፈስ ያመለክታል። ከያዳህ በተለየ ዳአድ ማለት አ.አይ. (የመላእክት ብልህነት) የወደቁ መላእክት እንጂ የእግዚአብሔር እውቀት አይደለም። ይህ እንደ እግዚአብሔር የመሆን ስግብግብነት ነው፣ እናም የእያንዳንዱን መልአክ አእምሮ ያጨለመው ይህ ነው። ይህን ችሎታና እውቀት ስለተጋሩ ራሳቸው እግዚአብሔርን ተቃወሙ።

አዘር የሚለው የዕብራይስጥ ቃል ማሰር ማለት ሲሆን እዚህ ግን ማዘጋጀት ማለት ነው። እራስህን እንደ ሰው አዘጋጅ እና “ምድርን ስመሠርት የት ነበርክ?” ብለህ መልሱ። አምላክ ኃጢአት የሠሩትን የመላእክት መናፍስት ለማገድ ቁሳዊ ዓለምን የፈጠረው ለምን እንደሆነ ታውቃለህ?

እግዚአብሔር ቁሳዊውን ዓለም ፈጠረ፣ ሰውን ከጭቃ ፈጠረው፣ መንፈሱንም በውስጡ አስሮ በሰይጣን ቁጥጥር ስር ሆኑ። እግዚአብሔር በኢዮብ በኩል በዓለም ለሚኖሩ ሰዎች ተናግሯል። በተለይም መጽሐፈ ኢዮብ በሚነበብበት ጊዜ እስራኤል ወድማ በባዕድ አገሮች ቁጥጥር ሥር ወድቃ ነበር። ወደ አገራቸው የሚመለሱበትን ቀን እየጠበቁ ነበር። በተመሳሳይም፣ በዓለም ውስጥ የሚኖሩ ሁሉ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት መመለስ እንዳለባቸው እንዲገነዘቡ ያስችላቸዋል።

“ያለ እግዚአብሔር እንደ አምላክ መሆን እችላለሁ” ብለው በማሰባቸው በእግዚአብሔር ፊት ኃጢአት ሠርተዋል። ስለዚህም እግዚአብሔር ያለ እግዚአብሔር እንዲሞክሩ ከእግዚአብሔር መንግሥት አስወጥቷቸዋል ይህም የሰማይና የምድር ፍጥረት ነው።

ኃጢአት የሠራው የመልአኩ መንፈስ ወደ ዓለም ተጥሎ ከጭቃ በተሠራ ሥጋ ሰው ሆኖ መጥቷል ስለዚህም በጨለማ ተወልዶ በኃጢአት ተወለደ ያለ እግዚአብሔር ተፈጠረ። ይህ የሰማይና የምድር አፈጣጠር ማጠቃለያ ነው።

ያለ እግዚአብሔር ኃጢአትን የሠሩ መናፍስት ተጥለው ሰው ሆኑ፣ የሰው ልጆችም በኃጢአተኛ ሁኔታ በጨለማ ውስጥ ተወለዱ። እግዚአብሔር ወደ ዓለም የተላኩትን ሰዎች የሚናገራቸው ቃላት "ያለ እኔ ጽድቅን ፈጽም" የሚል ነው።

በገዛ ኃይሉ ይህንን ለማድረግ መሞከሩ ውጤቱ እግዚአብሔር ሕያዋን ፍጥረታትን፣ ሰዎችን፣ እንስሳትን፣ አእዋፍን፣ ወዘተ የመሳሰሉትን ከምድር ገጽ ላይ ጠራርጎ ከማጥፋት በቀር ሌላ አማራጭ እስከሌለው ድረስ ደርሷል። በሌላ አነጋገር፣ ያለ እግዚአብሔር የመኖርን ውጤት ያሳያል። ያለ እግዚአብሔር መኖር ውጤቱ ጥፋት ነው ማለት ይቻላል።