ስለ ኢየሱስ በአህያና በቤተ መቅደሱ ላይ ተቀምጧል

 

ስለ ኢየሱስ በአህያና በቤተ መቅደሱ ላይ ተቀምጧል

 

በማርቆስ 11፡1-6 “ወደ ኢየሩሳሌምም በደብረ ዘይት ወደ ቤተ ፋጌና ወደ ቢታንያ በቀረቡ ጊዜ ከደቀ መዛሙርቱ ሁለቱን ልኮ፡— በፊታችሁ ወዳለችው መንደር ሂዱ አላቸው። ” ወደ እርስዋም በገባችሁ ጊዜ ውርንጫ ታስሮ ታገኛላችሁ፥ ከእርሱም ጋር ተቀምጦአልና። ፈትታችሁ አምጡት። ማንም። ይህን ስለ ምን ታደርጋላችሁ? ለጌታ ያስፈልገዋል በሉ። ወዲያውም ወደዚህ ይሰደዋል። ሄዱም፥ ውርንጫውንም በሁለት መንገድ በሚገናኙበት ስፍራ ከበሩ ውጭ ታስሮ አገኙት። እነሱም ፈቱት። በዚያም ከቆሙት አንዳንዶቹ፡- ውርንጫውን የምትፈቱት ምን ታደርጋላችሁ? ኢየሱስም እንዳዘዘ አሉአቸው፥ ለቀቁአቸውም።

ኢየሱስ ብዙ ጊዜ ቤተፋጌንና ቢታንያን ስለሚጎበኝ ስለ አካባቢው መልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ ጠንቅቆ ስለሚያውቅ በአካባቢው ማን አህዮች እንዳሉ ያውቃል። ኢየሱስ አካባቢው ደርሶ ይዞር ነበር። ቢታንያ በማርያም እና በማርታ ታሪክ ውስጥም ይታያል። በተጨማሪም ስምዖን የተባለ ለምጻም ይኖርበት የነበረበት መንደር ነው። ስለዚህ ኢየሱስ ለሁለቱ ደቀ መዛሙርቱ እንዲህ ያለውን መመሪያ ሰጥቷል።

ኢየሱስ በአህያ ሲጋልብ ብዙ ትርጉም ያለው ምሳሌያዊ አገላለጽ ነው። አህዮች ርኩስ እንስሳት ነበሩ እና ለመሥዋዕትነት አይውሉም ነበር። ነገር ግን በዘጸአት 13፡13 “የአህያውን በኵራት ከበግ ጠቦት ትዋጀዋለህ። ባትቤዠውም አንገቱን ትሰብረዋለህ ከልጆችህም መካከል የሰውን በኵር ሁሉ ትቤዠዋለህ። የመጀመሪያውን ክፍል ብታይ (የአህያ በኩር ሁሉ ከበግ ጠቦት ጋር ትዋጀዋለህ) በዕብራይስጥ ቋንቋ።

" ዌካል (ሁሉ) ጴጥሮስ (በኵር) ሐሞር (የአህያይቱ) ጢብዴቅ (ይቤዣል) ብሴክን (ከበጎቹ ጋር)

የአህያ በኩር የተወለደ አንገቱን በመስበር ይገደላል። ነገር ግን አህያ ርኩስ እንስሳ ስለሆነ ለመሥዋዕትነት አይቀርብም ነገር ግን ይህ ማለት ኃጢአትን ለማስተሰረይ በሚሠራው በግ ምትክ ሊያገለግል ይችላል ማለት ነው። በዘፀአት ጊዜ፣ እንከን የሌለበት በግ ማግኘት አስቸጋሪ በሆነበት ወቅት፣ እግዚአብሔር የአህያ በኩርን ለመጠቀም አሳቢነት ሰጥቷል። የአህያው ባለቤት ምንም እንኳን መታረድ ያለበት እንስሳ ቢሆንም ለእግዚአብሔር መስዋዕት አድርጎ እንደሚያቀርበው ተናገረ እና ወዲያውኑ ተስማማ።

የመጀመሪያ ልደት የእግዚአብሔር ነውና ማንም አይነካትም አይጋልባትም። የበኩር ልጅ ሲወለድ ሰባት ቀን ከእናቱ ጋር ይኖራል እና ስምንት ቀን ሲሆነው ይለያል። ስለዚህ አንገቱ እስኪሰበር ድረስ ይታሰራል ወይም ለመሥዋዕትነት ይቀርባል። በዘፀአት 13፡12 ላይ “ማህጸኑን የሚከፍተውን ሁሉ ለአንተም የእንስሳውን በኵራት ሁሉ ለእግዚአብሔር ትለያለህ። ወንዶቹ የእግዚአብሔር ይሆናሉ።

ኢየሱስ የበኩር ልጅ የሆነችውን አህያ ሲጋልብ የሚያሳይ ምስል ሁለት ትርጉም አለው። የመጀመሪያው ኢየሱስ የበኩር ልጅ ( የበኩር ልጅ) ነው። የበኩር ልጅ ለእግዚአብሔር የሚቀርበው በሞት ነው። መጽሐፍ ቅዱስ በዓለም ላይ ያሉ ሰዎች ሁሉ እንዲህ መሞት እንዳለባቸው ይነግረናል። የሞት መልአክ ከእውነተኛው ዘፀአት በፊት ሲያልፍ የበጉ ደሙን መቃን ከቀባው እስራኤላውያን በቀር ሁሉም የግብፅ የበኩር ልጆች ሞቱ። እስራኤላውያንም ሁሉ ሞቱ። የመሥዋዕቱ በግ ቢሞትም፣ እስራኤላውያንም እንደ ሞቱ ይቆጠሩ ነበር። ስለዚህ ኢየሱስ በአህያ ላይ ተቀምጦ የኃጢአተኛ (የበኩር ልጅ) መልክ አለው።

ሁለተኛ፣ አህያ በበጉ ምትክ ምትክ ሞት ትሞታለች። ኢየሱስ በአህያ ላይ ተቀምጦ የበግ ጠቦት ሲሆን ለኃጢአተኞች ቤዛ ሆኖ ሞተ።

ነገር ግን፣ በማርቆስ 11፡8-10፣ “ብዙዎችም ልብሳቸውን በመንገድ ላይ አነጠፉ፥ ሌሎችም ከዛፍ ላይ ቅርንጫፎችን እየቈረጡ በመንገድ ላይ ያነጥፉ ነበር። የሚቀድሙትም የተከተሉትም ሆሣዕና እያሉ ጮኹ። በጌታ ስም የሚመጣ የተባረከ ነው፤ በጌታ ስም የምትመጣ የአባታችን የዳዊት መንግሥት የተባረከች ናት ሆሣዕና በአርያም::

ይህ ትዕይንት የደቀመዛሙርቱን ክርክር ይመስላል፣ “ማን ይበልጣል?” ምንም እንኳን ኢየሱስ በመስቀል ላይ እንደሚሞት እና ከሶስት ቀናት በኋላ እንደሚነሳ ቢነግራቸውም. ኢየሱስ በመስቀል ላይ ሊሞት በአህያ ላይ ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም ገባ አይሁድም ዳዊትን እያመሰገኑ ዓለምን የሚገለባበጥ መሲሕ እንደመጣ እየጠቀሱ ነው። ኢየሱስ በምሳሌያዊ አነጋገር የእስራኤል ሁኔታ ፍሬ የሌላት በለስ እንደነበረ አሳይቷል። ወደ መቅደስም ገባ።

በማርቆስ 11፡15-17 ወደ ኢየሩሳሌምም መጡ ኢየሱስም ወደ መቅደስ ገባ በመቅደስም የሚሸጡትንና የሚገዙትን ያወጣ ጀመር፥ የገንዘብ ለዋጮችንም ገበታና ወንበሮችን ገለበጠ። ” ርግቦችን የሚሸጥ; ማንም ዕቃውን በቤተ መቅደሱ ውስጥ እንዲሸከም አልፈቀደም። ቤቴ ለአሕዛብ ሁሉ የጸሎት ቤት ትባላለች ተብሎ የተጻፈ አይደለምን? ብሎ አስተማራቸው። እናንተ ግን የወንበዴዎች ዋሻ አደረጋችኋት አላቸው።

ኢየሱስ ቤተ መቅደሱ ለጸሎት እንደሆነ እየተናገረ ነበር ነገር ግን የአይሁድ መሪዎች የንግድ ቦታ አድርገውት ነበር። ኢየሱስ የጸሎት ቤተ መቅደስ በትክክል ስለማይሠራ፣ አሁን ከድንጋይ የተሠራው ቤተ መቅደስ ይልቅ ሌላ ቤተ መቅደስ እንደሚሰጣቸው ተናግሯል።

በዮሐንስ 2፡19-21፡ “ኢየሱስም መልሶ፡— ይህን ቤተ መቅደስ አፍርሱት፥ በሦስት ቀንም አነሣዋለሁ፡ አላቸው።

አይሁድም። ይህ ቤተ መቅደስ ከአርባ ስድስት ዓመት ጀምሮ ይሠራ ነበር፥ አንተስ በሦስት ቀን ታነሣዋለህን? አሉ። እርሱ ግን ስለ ሰውነቱ ቤተ መቅደስ ተናገረ።" ኢየሱስ ቀደም ሲል የነበሩት የድንጋይ መቅደሶች ሁሉ እንደሚፈርሱ እና ከሰማይ የሚመጣውን መቅደስ ለአማኞች እንደሚሰጥ ተናግሯል። ከሰማይ የሚመጣው ቤተ መቅደስ የክርስቶስን ትንሣኤ ያመለክታል።

ኢየሱስ በመስቀል ላይ መሞቱ (የድንጋይ ቤተ መቅደስ) የመጀመርያውን ሰው አዳምን የሚያመለክት ሲሆን ከሙታን የተነሳው ክርስቶስ (ከሰማይ የመጣው ቤተመቅደስ) ደግሞ የመጨረሻውን ሰው አዳምን ያመለክታል። ስለዚህም የድንጋዩ ቤተ መቅደስ (የኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ) ልክ እንደ ኢየሱስ በመስቀል ላይ እንደሞተው በክርስቶስ ኢየሱስ በመስቀል ላይ እንደሞተው በ70 ዓ.ም አካባቢ በሮማ ጄኔራል ቲቶ ሙሉ በሙሉ ፈርሷል። በማርቆስ 13፡1-2 “ከመቅደስም ሲወጣ ከደቀ መዛሙርቱ አንዱ፡— መምህር ሆይ፥ እንዴት ያሉ ድንጋዮችና እንዴት ያሉ ሕንጻዎች እንዳሉ እይ፡ አለው። ኢየሱስም መልሶ። እነዚህን ታላላቅ ሕንጻዎች ታያለህን? ድንጋይ በድንጋይ ላይ ሳይፈርስ አይቀረም"

ዛሬ ቤተ መቅደሱ የቤተክርስቲያን ሕንፃ ሳይሆን በአማኞች ልብ ውስጥ የታነጸ ቤተ መቅደስ ነው። ዛሬ ቤተ ክርስቲያን አማኞች የሚሰበሰቡበት ቦታ የሚሰጥ ቦታ ነው። ነገር ግን፣ የቤተ ክርስቲያን ሰዎች ቤተ ክርስቲያንን መገንባት ቤተ መቅደስ ብለው ሲጠሩት፣ አሁንም በድንጋይ ቤተ መቅደስ ውስጥ ይቀራሉ እንጂ ከአይሁድ የሕግ ባለሙያዎች የተለዩ አይደሉም። በ1ኛ ቆሮንቶስ 3፡16-17 “የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ እንደሆናችሁ የእግዚአብሔርም መንፈስ እንዲኖርባችሁ አታውቁምን? ማንም የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ቢያፈርስ እግዚአብሔር ያፈርሰዋል። የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ቅዱስ ነውና፥ ያውም እናንተ ናችሁ።

ቤተ መቅደሱ በአማኞች ልብ ውስጥ እንዲገነባ አማኞች በኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ ሞቶ ከእርሱ ጋር በመነሳታቸው አማኞች መሆን አለባቸው። አሁን ባለው ትንሣኤ የማያምኑት ቤተ መቅደሱን አልሠሩም። የመንፈስ ቅዱስ ጥምቀት ማለት ትንሣኤ ማለት ነው። መንፈስ ቅዱስ ከኢየሱስ ጋር ሙታንን ያስነሳል። ሮሜ 6፡5 "ሞቱንም በሚመስል ሞት ከእርሱ ጋር ከተካከልን ትንሣኤውን በሚመስል ትንሣኤ ደግሞ እንሆናለን"

በአሁኑ ትንሣኤ የማያምኑ አሁንም በሕግ አሉ። ሌላ ሊያስቡ ይችላሉ ነገር ግን አሁን ባለው ትንሳኤ አያምኑም, የእግዚአብሔር መንግስት በልብ ውስጥ እንደደረሰች አያውቁም, ስለዚህም በክርስቶስ ዳግም ምጽአት አያምኑም. እነዚህ በህጉ ውስጥ ያሉት ናቸው. ኢየሱስ መሲህ ሆኖ በአይሁድ ምድር ቢወለድም የአይሁድ መሪዎች አልተቀበሉትም።

በዚያን ጊዜ እቃዎች በቤተመቅደስ ውስጥ ይገዙ እና ይሸጡ እንደነበረው, ዛሬ በቤተክርስቲያኑ በኩል የሚነግዱ ሰዎች ሊኖሩ ይችላሉ. በኢየሱስ ስም የንግድ ስራ ይሰራሉ። አንዳንድ ሰዎች ቤተ ክርስቲያንን እንደ አክሲዮን ኩባንያ ለልጆቻቸው ለማስተላለፍ ይሞክራሉ። በኢየሱስ ዘመን የነበሩት የአይሁድ መሪዎች በስልጣን ሲሸማቀቁና በፖለቲካ ውስጥ ሲሳተፉ ስንመለከት ዛሬም ተመሳሳይ ነገሮች ሲፈጸሙ እንመለከታለን። ይህ ሊሆን የቻለው ብዙ የቤተ ክርስቲያን ሰዎች ለእግዚአብሔር መንግሥት ፍላጎት ስለሌላቸው እና ለዓለማዊ ሀብት፣ ስልጣን እና ዝና የበለጠ ትኩረት ስለሚሰጡ ነው። ምንም እንኳን ሁሉም አብያተ ክርስቲያናት ይህን ያህል በሙስና የተዘፈቁ ባይሆኑም ዛሬ ቤተ ክርስቲያን በሕጋዊ ሰብአዊነት የተዘፈቀች መሆኗ ግልጽ ነው።