የመጀመሪያው ሰው አዳም እና የመጨረሻው ሰው አዳም (1)

 የመጀመሪያው ሰው አዳም እና የመጨረሻው ሰው አዳም (1)

 

የእግዚአብሔር ስም ያህዌ ነው። በዕብራይስጥ “Hayah asher Hayh ֶֽהְיֶ֖ה אֲשֶׁ֣ר אֶֽהְיֶ֑ה የእግዚአብሔር ቃል ሥር ኤል ነው እርሱም ኤልሻዳይ (ሁሉን ቻይ አምላክ) ነው” ተብሎ ተጠርቷል።የእግዚአብሔርም የስም አመጣጥ በአዶናይ ይጀምራል። ይህ ማለት አዶናይም አምላክ ነው ማለት ነው። የዕብራውያን ሰዎች የአምላክን ስም መጥራት እንደ ስድብ ስለሚቆጥሩ መጽሐፍ ቅዱስን በሚጽፉበት ጊዜ ባዶ ቦታ ትተው እንደነበር ይነገራል። ወደ ግሪክ 'መጽሐፍ ቅዱስን ሲተረጉሙ' አምላክን ያህዌ ብለው ጻፉት። ያህዌ የሚለው ስም በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የተገለጸው “በአሌክሳንድርያ አካባቢ የሚኖሩ አይሁዶች” ለያህዌ በፊደል አዶናይ (ያህዌ) ላይ ሀ እና አይ ጨምሩበት እና ያህዌ (ያህዌ) ብለው ሲጠሩት ነው። እርግጥ ነው፣ በወቅቱ የተጻፈው የመጀመሪያው የመጽሐፍ ቅዱስ ቅጂ ባዶ ነበር፣ እና በኋላ ሲገለበጥ ያህዌ (ְהוָֽה) ተብሎ ይጻፍ ነበር።

በዘፀአት 3፡13-14 ሙሴ እግዚአብሔርን ስሙን እንዲነግረው በጠየቀ ጊዜ እግዚአብሔር “እኔ ነኝ” አለ። የዕብራይስጡ ቃል ሀያ አሰር ሀያ ነው። የእግዚአብሔር (ያህዌ) ስም ‹ሃያ አሸር ሃያ› ነው። እግዚአብሔር ለሙሴ እንዲህ ብሎታል፡- “ሃያህ ላከኝ” አለው። እግዚአብሄር ሀያ አሰር ሀያ አለ፣ እሱም በሀያ አጠረ። ሃያን በተመለከተ መዝገበ ቃላቱ ~ ነው (ህልውና) በማለት ያብራራዋል፣ እሱም በእንግሊዝኛ መሆን ከሚለው ግስ ጋር ይዛመዳል። ሀያ ያልተሟላ ወይም ያልተሟላ ቀጣይ "ህልውና" ነው። ትርጉሙን ከመዝገበ ቃላት ልናገኘው አንችልም።

ሃያ “የማይታየው አምላክ በዓለም ላይ የተገለጸበት ስም” ነው። እግዚአብሔር በሰው ዓይን የማይታይ ነው። በሥጋ የመጣው ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። ስለዚህ እግዚአብሔር ወደ አለም የመጣው በቃሉ ስለሆነ ሀያ አሰር ሀያ ነው።

ሀያ የሚለውን ፊደል ብንመረምር እግዚአብሔር በጸጋ መስኮት መጥቶ ሥራውን በኃይል ቃል ጨርሶ ወደ ጸጋው መስኮት የሚመለስ መሆኑን እንረዳለን። በዘፀአት 6:​7 ላይ ባሉት ቃላት የይሖዋን ስም መረዳት እንችላለን።

“ሀያ አሰር ሀያ” በሚለው ቃል የመጀመርያውና መጨረሻው ሀያ ነው። (ይህ ማለት የእግዚአብሔር መንግሥት አምላክ እና ወደ ዓለም የመጣው አምላክ “አንድ አምላክ ናቸው” ማለት ነው።) ከፊትና ከኋላ ሃያ መካከል አሴር (אֲשֶׁ֣ר) አለ። የፊደሎቹ ፊደላት አሌፍ፣ ሺን እና ሌሽ ናቸው። ይህም በእግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ መለያየት ማለት ነው። መለያየት ማለት ከእግዚአብሔር መለየት እና ከአለም መለያየት ማለት ሲሆን ሁለቱም አንድ አይነት የመለያየት ትርጉም አላቸው (ባራህ בָּרָ֣א)።

 

“ባራ” (בָּרָ֣א) የሚለው የዕብራይስጥ ቃል መፍጠር ማለት ሲሆን በሌላ በኩል ግን መለያየት ማለት ነው። በሀያ እና በሀያ መካከል አሴር ስላለ አንድ ሰው ከእግዚአብሔር እና ከአለም ተለይቷል. የኋለኛው ክፍል “ሀያ አሸር ሃያ” ማለት ወደ ዓለም የመጣ አምላክ ማለት ነው። ወደ ዓለም የመጣው አምላክ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ኢየሱስ በብሉይ ኪዳን እንደነበረ ይመሰክራል። እግዚአብሔር ለምን በሥጋ ወደ ዓለም መጣ?

እርሱ ሕዝቡን፣ የወደቁትን መላእክት ሊያድን ነው። ኃጢአትን የሠሩ መላእክት ከመጀመሪያው ሰው ከአዳም ጋር ሥጋ ለብሰው ወደ ሥጋ ዓለም መጡ ንስሐም ሲገቡ የጽድቅን ሥጋ ለብሰው ከኋለኛው አዳም ጋር በዙፋኑ ቀኝ ተቀምጠዋል። ክርስቶስ በምድር ላይ፣ የመጀመሪያው ሰው አዳም እና የመጨረሻው ሰው አዳም እግዚአብሔርን በዙፋኑ ላይ አባታቸው ብለው ይጠሩታል።

በሉቃስ 3፡38 የኢየሱስ ክርስቶስን የዘር ሐረግ ስንመለከት የአዳም አባት እግዚአብሔር ነው። ኢየሱስ በእግዚአብሔር መንግሥት ያህዌ አምላክ ነው፣ ነገር ግን ከፍጥረት ሁሉ በፊት ወደ ዓለም ተወልዶ፣ የመጀመሪያው ሰው ሆነ፣ እናም የመጀመሪያው ፍሬ ለመሆን እንደ ኋለኛው አዳም ተነሥቷል። " እርሱም የማይታይ አምላክ ምሳሌ ነው፥ የፍጥረት ሁሉ በኵር ነው፥" (ቆላስይስ 1:15)

የእግዚአብሄር መንግስት በአለም በሚኖሩ አማኞች ልብ ውስጥ ስትመሰረት ምድርና ሰማይ አንድ ይሆናሉ።

በሰባተኛው ቀን እግዚአብሔር የሰማይንና የምድርን ጭፍሮች አጠናቆ ወደ ዕረፍቱ ገባ። ( ዘፍጥረት 2:1 )

እንዲሁ ሰማያትና ምድር ሠራዊታቸውም ሁሉ ተፈፀሙ። ይህ ክፍል በስህተት ተተርጉሟል። “ቻቫ” የሚለው የዕብራይስጥ ቃል ጦር ማለት ነው።

וַיְכֻלּּּ הַשָּׁمִַם וְהָאָ֖רֶץ וְכָלּצְבָאָֽם "ወታደር ነው" ይህ ነው። አሁን፣ የእግዚአብሔር መንግሥት በዚህ ምድር ላይ ሲጠናቀቅ፣ ሁሉም ነገር ወደ እረፍት ይገባል። ቅዱሳን የመጀመርያው ሰው የአዳም እና የኋለኛው ሰው የአዳም ጸጋ አሻራ አላቸው። በመጀመርያው ሰው በአዳም በሥጋ በኃጢአት ምክንያት ከመሞት በቀር ሌላ አማራጭ የሌለው አሮጌ ሰው አለ፤ በመጨረሻው ሰው አዳም ደግሞ በልቡ አዲስ ሰው ወደ አዲስ ሕይወት የሚወለድ አለ። የመጀመሪያው ሰው አዳም የእግዚአብሔር (ክርስቶስ) መልክ ነበረው ነገር ግን በወንድና በሴት ከተለዩ በኋላ የእግዚአብሔር መልክ ጠፋ። ነገር ግን፣ እግዚአብሔርን የመፈለግ ሃይማኖታዊ መንፈስ (ሳሬክሰስ) በሰው ውስጥ ይኖራል፣ እና አንዳንዶች የእግዚአብሔርን ቃል የተረዱ እና የማይረዱ አሉ። አሮጌው ሰው (የመጀመሪያው ሰው አዳም) በሕግ አለ, ነገር ግን አዲሱ ሰው (የኋለኛው ሰው አዳም) በመንፈስ ቅዱስ ውስጥ ነው. ቅዱሳን ኃጢአተኞች ሆነው አይቀጥሉም፣ ፍጹም ጻድቅም አልሆኑም። ይሁን እንጂ ቅዱሱ በመስቀል ላይ በኢየሱስ በቀኝ በኩል ካለው ሌባ ጋር አንድ አይነት መሆኑን ይገነዘባል. ወደ እግዚአብሔር አጥብቀው ሲጮኹ ፀጋውን ያሰፋል። በእግዚአብሔር ላይ የሚሞት ኃጢአት ምንድን ነው? እንደ እግዚአብሔር የመሆን ስግብግብነት ይህ ነው። በዓለም ላይ የሚፈጸሙ ኃጢአቶች ዋናው ነጥብ አይደሉም. ያንን ከተገነዘብን, በየቀኑ እንደምንሞት እንናዘዛለን. የመጀመሪያው ሰው አዳም የኋለኛው ሰው አዳም በመስቀል ላይ የሞተው ነጸብራቅ ነው።

ኢየሱስ ድነትን ያገኘው እንደ ኋለኛው አዳም በመስቀል ላይ በመሞቱ ነው።

የመጀመሪያው ሰው አዳም እና የመጨረሻው ሰው አዳም የእግዚአብሔር ልጅ ክርስቶስ ናቸው። ከዘፍጥረት እስከ ራዕይ፣ ይህንን በምሳሌነት የሚገልጹ ብዙ ምንባቦች አሉ።

 

ዘፍጥረት 1፡1

Beresht (בְּרֵאשִׁ֖ית) የሚለው ቃል በዘፍጥረት 1፡1 ላይ ይገኛል። ይህ ማለት የእግዚአብሔር ቤት ራስ ማለት ነው። መሪው እግዚአብሔር ህዝቡን ወደ አንድ ቦታ ሲወስድ ያሳያል። የመጀመርያው ሰው አዳም ራስ በእግዚአብሔር መንግሥት ኃጢአት የሠሩትን የመላእክትን መንፈስ ወደዚህ ምድር አመጣ፤ የመጨረሻው ሰው አዳም መልሶ አመጣቸው። ስለዚህ፣ እግዚአብሔርን ትተው የሄዱ ኃጢአተኞች ወደ እግዚአብሔር ቤት ይመለሳሉ። ይህ መዳን ነው።

 

ኦሪት ዘፍጥረት 1፡26

『እግዚአብሔርም አለ፡- ሰውን በመልካችን እንደ ምሳሌአችን እንፍጠር፡…….» የእግዚአብሔር መልክ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። ወደ ቆላስይስ ሰዎች 1፡15 እርሱም የማይታየው አምላክ ምሳሌ ነው፥ የፍጥረት ሁሉ በኵር ነው፤ እርሱም ፊተኛው ሰው አዳም ማለት ነው። የመጀመሪያው ሰው አዳም ማለት የእግዚአብሔር ምሳሌ የሆነው ክርስቶስ ማለት ነው። የመጀመሪያው ሰው አዳም የኋለኛው ሰው የአዳም ምሳሌ ነው። የመጀመሪያው ሰው አዳም ሰው ሆኖ የኃጢአትን ሥጋ ሊሰጠን ተወለደ፤ ኋለኛው አዳም ደግሞ ከሰማይ የተወለደ ሥጋን ሊሰጠን የኃጢአት ሥጋ ሞቶ ከተነሣ በኋላ ወደዚህ ዓለም መጣ። የመጀመሪያው ሰው አዳም የኋለኛው አዳም አሻራ አለው፣ ኋለኛው አዳም ደግሞ የመጀመሪያው ሰው የአዳም አሻራ አለው። የመጀመሪያው ሰው አዳም የቆዳ ልብስ ለብሶ ለሴቲቱ ዘሮች ቃል ኪዳን ገባ። የቆዳው ልብስ በመጨረሻው አዳም የክርስቶስ ልብስ ይሆናል። የመጨረሻው ሰው አዳም በመስቀል ላይ ሞትን የሚወክል የመጀመሪያው ሰው አካል ነው.

 

ደግሞም የእግዚአብሔርን መልክ የሚይዙት በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ያሉ ናቸው። የእግዚአብሔርን መልክ የሚሸከሙ መላእክት የእግዚአብሔር ልጆች ይሆናሉ። እግዚአብሔር መላእክትን ሲፈጥር የእግዚአብሔርን መልክ ሰጣቸው። ነገር ግን ኃጢአት በሠራው መልአክ ላይ እግዚአብሔር በቁሳዊው ዓለም እንዳሰረው የእግዚአብሔር መልክ ጠፋ።"ወደ ክርስቶስ የገባ የእግዚአብሔርን መልክ ይመልሳል" የሚለው ነው። ወደ ዓለም የተጣሉት እግዚአብሔርን በመቃወም ወደዚህ ዓለም እንደመጡ ተረዱ። ስለዚህ ወደ እግዚአብሔር ንስሐ ገብተው ወደ ክርስቶስ ሲገቡ የእግዚአብሔርን መልክ የተሸከሙ ይሆናሉ ማለት ነው።

በዓለም ላይ ያሉ ሰዎች በመጀመሪያ የእግዚአብሔር መልክ ያላቸው መናፍስት ነበሩ፣ ነገር ግን በቁሳዊው ዓለም በመታፈናቸው ምክንያት፣ የእግዚአብሔር መልክ ጠፋ።

አንዳንዶቹ ሃይማኖታዊ አእምሮ ያላቸው እና መሬት የሚያርሱ መስሎ በጥልቅ ያሰላስላሉ ስለዚህም ንስሐ ገብተው ወደ ክርስቶስ ገብተዋል ስለዚህም የእግዚአብሔር መልክ እንደተመለሰ ማየት ይቻላል:: ቤተ ክርስቲያን እንዲህ ትላለች፡ በመጀመሪያ ሰዎች የእግዚአብሔር መልክ ነበራቸው፡ አዳም ግን በኤደን ገነት ኃጢአትን በሠራ ጊዜ ምስሉ ጠፋ፡ አሁን ግን የእግዚአብሔርን መልክ ለመመለስ መጣር አለብን። ይህም የእግዚአብሔርን መልክ ትርጉም ሳያውቅ ነው. የእግዚአብሔር መልክ ለሥጋዊ አእምሮ አልተሰጠም ነገር ግን ለመንፈስ የተሰጠው የእግዚአብሔር ኃይል ተደርጎ ሊታይ ይችላል። ስለዚህ፣ ወደ ክርስቶስ የገቡት የሞቱ መንፈሶቻቸው ታድሰዋል እና የእግዚአብሔር መልክ በመንፈሳዊ ሁኔታ ታድሷል።

 

ዘፍጥረት 2፡1

"ሰማይና ምድር ሠራዊታቸውም ሁሉ ተፈፀሙ።"

“ተፈጸመ” የሚለው ቃል “ተፈጸመ፣ ፈጸመ” ማለት ነው በዘፍጥረት 2፡2 “እግዚአብሔርም በሰባተኛው ቀን የሠራውን ሥራ ፈጸመ። እርሱም ከሠራው ሥራ ሁሉ በሰባተኛው ቀን ዐረፈ።"

በዘፍጥረት 2፡3 ላይ “እግዚአብሔርም ሰባተኛውን ቀን ባረከው ቀደሰውም፤ እግዚአብሔር ከፈጠረውና ከሠራው ሥራ ሁሉ በእርሱ ዐርፎአልና። እግዚአብሔር የፈጠረው እና እያደረገ ያለው በእግዚአብሔር መንግስት ውስጥ መላእክትን ማደራጀት ነው። እግዚአብሔር ቦታቸውን መጠበቅ የማይችሉትን የመላእክትን ልብስ አውልቆ አፈር ውስጥ አስቀምጦ ሰው አደረጋቸው። እነዚህ ሰዎች የምድር ሠራዊት ሆኑ።

"ሰማይና ምድር ሠራዊታቸውም ሁሉ ተፈፀሙ።" ሠራዊታቸው ሁሉ ሠራዊቱ ነው። የሰማይ ሠራዊት ኃጢአት የሠሩ መላእክትን ሳይጨምር መላዕክትን ያቀፈ ሲሆን የቁሳዊው ዓለም ሠራዊት ደግሞ ኃጢአት የሠሩ መላእክትን ያቀፈ ነው። በዚህም መሰረት " እና ጭፍሮቻቸው ሁሉ" የእግዚአብሔርን መንግሥት ሠራዊት እና የቁሳዊውን ዓለም ሠራዊት ያመለክታሉ. ጌታቸው እግዚአብሔር ነው። ሁሉም ነገሮች (ሠራዊት) የሚሠሩት በዚህ ምድር ላይ ላለው ብቻ ሳይሆን በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ላለውም ጭምር ነው። እግዚአብሔር ሰማይንና ምድርን ሲፈጥር ሁሉም ነገር የሚያመለክተው ቁስ አካልን ሳይሆን እግዚአብሔር የፈጠረውን መላእክት ነው።

መጽሐፍ ቅዱስ የአምላክን መንግሥት ትተው በቁሳዊው ዓለም የተፈጠሩትን ሰዎች በተለያዩ መንገዶች ይገልፃል።

ይሁዳ 1፡6 መኖሪያቸውንም የተዉትን እንጂ የበላይነታቸውን ያልጠበቁትን መላእክት በዘላለም እስራት ከጨለማ በታች እስከ ታላቁ ቀን ፍርድ ድረስ ጠብቆአቸዋል፤ 2ኛ ጴጥሮስ 2፡4 እግዚአብሔር ለመላእክት የራራላቸው ካልሆነ። ኃጢአትን የሠሩ ነገር ግን ወደ ሲኦል ጥሎ በጨለማ ሰንሰለት አሳልፎ ለፍርድ ተጠብቀው አሳልፎ ሰጣቸው፤ “ሲኦል የሚባለው ቦታ ከቁሳዊው ዓለም ሌላ አይደለም፣ እሱም የሚያመለክተው ቆሻሻ የሚባለውን አካል ነው።

1ኛ ጴጥሮስ 3፡18-19 ክርስቶስ ደግሞ ወደ እግዚአብሔር እንዲያቀርበን እርሱ ጻድቅ ሆኖ ስለ ዓመፀኞች አንድ ጊዜ በኃጢአት ምክንያት ሞቶአልና በሥጋ ሞተ በመንፈስ ግን ሕያው ሆነ፤ በዚህም ደግሞ ሄዶ ሰበከ። በእስር ቤት ላሉት መናፍስት፤ ''እስር ቤት የሚለው ቃል አካል ማለት ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ሥጋ ሁሉ መናፍስት ሄዶ በራቸውን አንኳኳ፣ ቃሉንም ሰበከ። ይሁን እንጂ ብዙ ሰዎች በሩን አይከፍቱም እና ቃሉን ቢሰሙም አይረዱትም. በዘመነ ኖኅ በመርከብ ላይ ከነበሩት ከስምንቱ ነፍሳት በቀር ማንም አልዳነም እንደተባለ ሁሉ የሚድኑት ጥቂት ሰዎች ናቸው ማለት ነው።

በ2ኛ ቆሮንቶስ 5፡6 “ስለዚህ በቤት በሥጋ ሳለን ከጌታ እንደርቅን እያወቅን ሁል ጊዜ ታምነናልና” ዘሌዋውያን 25፡23 “ምድሩ ለገንዘብ አትሸጥም። መቼም" እናንተ ከእኔ ጋር መጻተኞችና መጻተኞች ናችሁና ምድሪቱ የእኔ ናትና።” የዘፍጥረት 2፡1 ትርጉም በዘፍጥረት 1 ላይ የእግዚአብሔርን ልዩ ልዩ የፍጥረት ሥራዎች ጠቅለል አድርጎ ማስረዳት ነው።ስለዚህ በምዕራፍ 2 ቁጥር 2 “እና እግዚአብሔርም የሠራውን ሥራ በሰባተኛው ቀን ፈጸመ። በሰባተኛውም ቀን ከሠራው ሥራ ሁሉ ዐረፈ።” በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እግዚአብሔር የእስራኤል አምላክ ብቻ ሳይሆን የእግዚአብሔር መንግሥትና በምድር ላይ ያሉ ሰዎች ሁሉ አምላክ ነው። በዚህ ምድር ላይ የተወለዱ ሰዎች ሁሉ መንፈስ የእግዚአብሔር ሠራዊት ነው። ነገር ግን፣ በዚህ ምድር ላይ የተወለዱት የእግዚአብሔር ሰራዊት ይህንን አላስተዋሉም እና ሰይጣንን በማታለል ተከተሉት። ሰይጣንን የተከተሉት የሰይጣን ሠራዊት ሆኑ።

 

ዘፍጥረት 2፡7

"እግዚአብሔር አምላክም ሰውን ከምድር አፈር አበጀው በአፍንጫውም የሕይወት እስትንፋስን እፍ አለበት; ሰውም ሕያው ነፍስ ሆነ።

የሰውን ቅርጽ ከሸክላ ለመሥራት, ውሃ ያስፈልጋል. አፈር ከውሃ ጋር ሲገናኝ እንደ ጥምቀት ነው። ጥምቀት ማለት አፈሩ በውሃ ውስጥ ይቀልጣል፣እግዚአብሔር በመንፈስ እስትንፋስ ነው የሚተነፍስበት፣ሰውም በሰው አምሳል ይወለዳል ማለት ነው።ጥምቀት ማለት የመጀመሪያው ሰው አዳም ሲፈጠር የቀይ ባህርን መሻገሪያ በዘፀአት ሲያልፍ ተመሳሳይ ክስተት ነው። የአማኙን አረጋዊ ሞት እና በልብ ውስጥ እንደገና መወለድ. ኃጢአተኛ መናፍስት በቁሳዊው ዓለም እንደ ሰው መወለዳቸው አስቀድሞ በመጀመሪያው ሰው በአዳም (በክርስቶስ) በኩል ድነትን አግኝተዋል ማለት ነው። ከእግዚአብሔር ዘንድ ፍርድን መቀበል በውኃ ውስጥ ሞት፣ ጥምቀት እና የድኅነት መጀመሪያ ነው። ስለዚህ፣ የኃጢአተኛ መናፍስት ወደ ቁሳዊው ዓለም መወለድ ፍርድ ነው፣ ግን ደግሞ የመዳን መጀመሪያ ነው።

በኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 1 ላይ እንደ አሳ እና የመሬት እንስሳት የተገለጹት ነገሮች እኛ የምናውቃቸው እንስሳት ብቻ አይደሉም፣ ነገር ግን እግዚአብሔር እንስሳትን በምሳሌያዊ አነጋገር መግለጽ ይፈልጋል። ኑፊሻይ (ሕያው ነፍስ) አንድ ዓይነት ቢሆኑም እግዚአብሔር በአፍንጫቸው ወደ እንስሳት ሕይወት አልነፈሰም። ሕይወትን መተንፈስ መንፈስ ቅዱስን መስጠት ነው። መንፈስ ቅዱስን በመስጠት የእግዚአብሔር መልክ ያላቸው መንፈሳዊ ፍጡራን ይሆናሉ። ሆኖም፣ ምንም እንኳን እነሱ ተመሳሳይ ኔፊሻይ ቢሆኑም፣ ዓሦችና የምድር እንስሳት መንፈሳዊ የሕይወት ዓይነቶች ሳይሆኑ ሕያዋን ፍጥረታት ናቸው።

እግዚአብሔር የፈጠረው የመጀመሪያው ሰው አዳም እግዚአብሔርን ራሱ ያመለክታል። ራሱን ወደ አፈር አስገባ። ይሁን እንጂ ዓሦችና እንስሳት ከእግዚአብሔር መንግሥት ወደ ምድር የተላኩና በአፈር ውስጥ የተጠመዱ የኃጢአተኛ መላእክትን መንፈስ ያመለክታሉ ማለት ይቻላል። “ምድር አራዊትን የምታስገኝ” ማለት በምድር በተመሰለው በቁሳዊው ዓለም ውስጥ ተጠምዶ መኖር ማለት ነው።“እግዚአብሔርም አለ፡- ምድር ሕያዋን ፍጥረታትን እንደ ወገኑ፥ እንስሳትንና ተንቀሳቃሾችን፥ በኋላም የምድር አራዊትን ትውጣ። የእሱ ዓይነት"

ሾልኮ የሚሳቡ እንደ ተሳቢ እንስሳት (በተለይም እባቦች) ያሉ የሚሳቡ ነገሮችን ያመለክታል። ይህ ማለት ከምድር ጋር አንድ የሚሆን (ርኩስ ያልሆነ) ማለት ነው። የእንስሳት እርባታም እንደየአይነቱ ተዘጋጅቷል። ሰኮናቸው የሌላቸው እና ሰኮናቸው የሌላቸው፣ የሚያመሰኩ እና የማያመሰኩ ተከፍለዋል። ሰኮናቸውና የሚያመሰኳው እንስሳት ንጹሕ ናቸው እየተባለ የማይረክስ ግን ርኩስ ነው። ማጉደል ማለት ወደ ኋላ መመልከት እና ማሰብ ማለት ነው። ከየት እንደመጡ ይገነዘባሉ ማለት ነው። የተገነዘቡት እና የተመለሱት ኃጢአት እንደሠሩና ከእግዚአብሔር መንግሥት (መንገደኞች) ወደዚህች አገር መሰደዳቸውን የተገነዘቡ ይሆናሉ። የምድር አራዊት ተብሎ የተገለፀው (በሄማህ בְּהֵמָ֥ה) የምድር እንስሳት ናቸው። እንስሳት በአጠቃላይ ሰኮናቸው የተሰነጠቀ እና የሚያመሰኩ እንስሳት ናቸው።

 

ዘፍጥረት 2፡15

"እግዚአብሔር አምላክም ሰውን ወስዶ ያዘጋጃትና ይጠብቃት ዘንድ በዔድን ገነት አኖረው።"

ሰውየው አዳም ነው። እግዚአብሔር አዳምን በእግዚአብሔር መልክ ፈጠረው። በ1ኛ ቆሮንቶስ 15፡45 “እንዲሁም ደግሞ፡- ፊተኛው ሰው አዳም ሕያው ነፍስ ሆነ ተብሎ ተጽፎአል። ኋለኛው አዳም ሕያው መንፈስን ፈጠረ።” አዳም የክርስቶስ ምሳሌ ነው። በሮሜ 5፡14 “ነገር ግን በአዳም መተላለፍ ምሳሌ ኃጢአትን ባልሠሩት ላይ እንኳ ከአዳም ጀምሮ እስከ ሙሴ ድረስ ሞት ነገሠ፤ እርሱም ይመጣ ዘንድ ላለው ለእርሱ ምሳሌ ነው። ኢየሱስ በሥጋ የተገለጠ የእግዚአብሔር ምሳሌ ነው። በዮሐንስ 1፡51 ላይ፡- “እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ከዚህ በኋላ ሰማይ ሲከፈት የእግዚአብሔርም መላእክት በሰው ልጅ ላይ ሲወጡና ሲወርዱ ታያላችሁ፡ አለው። ኢየሱስ ከናትናኤል ጋር ባደረገው ውይይት ላይ እነዚህን ቃላት ተናግሯል። ይኸው ይዘት በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ይገኛል። በዘፍጥረት 28፡12፡- “ሕልምም አየ፥ እነሆም መሰላል በምድር ላይ ተተክሏል፥ ራሱም ወደ ሰማይ ደርሶአል፤ እነሆም የእግዚአብሔር መላእክት ይወጡበት ይወርዱበትም። ይህም ማለት በእግዚአብሔር መንግሥት ኃጢአት የሠሩ መናፍስት በመጀመሪያው ሰው በአዳም በኩል ወደዚህ ምድር ወርደው በመጨረሻው አዳም በኩል አርገዋል ማለት ነው። አዳምም በእግዚአብሔር መልክ መጣ ነገር ግን በአፈር ውስጥ ስለተያዘ ከእግዚአብሔር ጋር የነበረው ግንኙነት ተቋርጧል መንፈሱም የሞተ ነፍስ ሆነ።

 

ዘፍጥረት 2፡21-23

"እግዚአብሔር አምላክም በአዳም ከባድ እንቅልፍን ጣለው፥ አንቀላፋም፤ ከጎኑም አንዲት አጥንትን ወስዶ በምትኩ ሥጋውን ዘጋው። እግዚአብሔር አምላክም ከሰው የወሰዳት የጎድን አጥንት ሴት አድርጎ ወደ ሰውየው አገባት። አዳምም አለ፡- ይህች አጥንት ከአጥንቴ ናት ሥጋም ከሥጋዬ ናት እርስዋ ከወንድ ተገኝታለችና ሴት ትባል።

የመጀመሪያው ሰው አዳም የኋለኛው አዳም ምሳሌ ነው። “እግዚአብሔር አምላክ በአዳም ላይ ከባድ እንቅልፍን ጣለበት” እነዚህ ቃላት ኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ መሞቱን ያመለክታሉ። ስለዚህ፣ ሔዋን ከአዳም እንደመጣች፣ በክርስቶስ፣ እግዚአብሔርን የተዉት ወደ እግዚአብሔር ይመለሳሉ።

『እግዚአብሔር አምላክ ከሰው የወሰደው የጎድን አጥንት ሴት አደረገው (ባና)』 ባና የሚለው የዕብራይስጥ ቃል መገንባት ማለት ነው። ሴቲቱ (ኃጢአተኛው መንፈስ) የክርስቶስ ምሳሌ ከሆነው ከመጀመሪያው ሰው ከአዳም አመለጠ ማለት ነው። ከሥጋዊ አካል ጋር የተወለዱ ሕያዋን ፍጥረታት ሕይወት የተገደበ ነው። ስለዚህ፣ በእግዚአብሔር አምሳል የተወለዱ ሰዎች በውስን ሕያዋን ፍጥረታት ዘላለማዊ ነገር እንዳለ መገንዘብ አለባቸው። የዘላለም ሕይወትን ማወቅ የእግዚአብሔርን መልክ ወደነበረበት ለመመለስ መንገድ ነው። ምክንያቱም የዘላለም ሕይወት የሁሉም ነገር ምንጭ ክርስቶስ ነው። እግዚአብሔር አዳምን የፈጠረበትና ሴትን ከአዳም የፈጠረበት ምክንያቶች የሚከተሉት ናቸው፡ እግዚአብሔር በዚህ ዓለም ኃጢአተኛ መናፍስትን ወደ ሰው ፈጠረ፡ በዚህ ዓለም መኖርና መሞት እንዳለባቸው ይወቁ፡ ለምን በዚህ ዓለም እንዳሉ እንዲገነዘቡ አድርጉ። በክርስቶስ በኩል ወደ እግዚአብሔር መንግሥት እንዲመለሱ ለማስቻል።

“ይህች አጥንት ከአጥንቴ ናት ሥጋም ከሥጋዬ ናት” የሚለው ሐረግ፡- “በዚህ ምድር ያለ የእግዚአብሔር ሠራዊት የእግዚአብሔር መንግሥት ሠራዊት ነው” ማለት ነው። በዘፍጥረት 2፡1 ላይ “ሰማያትና ምድር ሠራዊታቸውም ሁሉ ተፈጸሙ። “የሰማይና የምድር ሠራዊት ተፈጽሞአል” ማለት ነው። “አለቀ” የሚለው ቃል “ማጠናቀቅ፣ መጨረስ” ማለት ነው።

በዘፍጥረት 2፡2 “እግዚአብሔርም የሠራውን ሥራ በሰባተኛው ቀን ፈጸመ። እርሱም ከሠራው ሥራ ሁሉ በሰባተኛው ቀን ዐረፈ።" ክርስቶስ “እናንተ በሰማይ ያሉ የእኔ ብልቶች ናችሁ፣ እናንተም በምድር ላይ የእኔ (የአዳም) ብልቶቼ ናችሁ” ብሏል። ስለዚህ እኔ (የመጨረሻው አዳም) አንተን ለማግኘት በእርግጠኝነት እመጣለሁ የሚል ትርጉም ይዟል። እርስዋ ከወንድ ተገኝታለችና ሴት ትባል። እግዚአብሔር ሴቶችን (የኃጢአተኛ መናፍስትን) ከአዳም ወሰደ (የክርስቶስ ምሳሌ)። ይህ ማለት ሰውየው አዳም ሳይሆን ባል ነው ማለት ነው። "ባል" የሚለው ቃል ሌላ ሰው (ሚስት) መኖር አለበት ማለት ነው. በመጨረሻም ባል ከሚስቱ ጋር ነው ማለት ነው። ሆኖም አዳም የትዳር ጓደኛውን አጥቷል። ስለዚህ ባል ይሆን ዘንድ ከሚስቱ ጋር መገናኘት አለበት። ወንድና ሴት ማለት አንድ አካል ለሁለት ተከፍሎ ነበር እንጂ ወንድና ሴት ነበሩና አንድ ይሆናሉ ማለት አይደለም። በክርስቶስ አንድ አካል መሆን በእግዚአብሔር መንግስት እና በመላእክት መካከል ያለውን ግንኙነት ይወክላል።

 

ዘፍጥረት 2፡24-25

"ስለዚህ ሰው አባቱንና እናቱን ይተዋል ከሚስቱም ጋር ይተባበራል አንድ ሥጋም ይሆናሉ። ሰውየውና ሚስቱ ሁለቱም ራቁታቸውን ነበሩ፤ አላፈሩም ነበር፤ በፊትም ሰው ነበረ፥ ከኋላውም አዳም አለ። ወንዱ ክርስቶስን ይወክላል ሴቲቱም አምላክን የተዉትን መናፍስት ትወክላለች። አንድ ሰው ወላጆቹን ትቶ ወደ ሴት ይመጣል. ስለዚህ ከክርስቶስ ውጪ ከሆንክ ወንድና ሴት ትሆናለህ ወደ ክርስቶስ ከገባህ ግን ወንድና ሴት አንድ ሆነዋልና ሳይለያዩ ወደ አዳም (የክርስቶስ ምልክት) ይመለሳሉ። እግዚአብሔር ይህንን ምስጢር በጋብቻ ተቋም እንድንገነዘብ ይፈልጋል። ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ በኤፌሶን 5፡30-32 ‹‹እኛ የአካሉ ብልቶች ነንና የሥጋውም የአጥንቱም ብልቶች ነን። ስለዚህ ሰው አባቱንና እናቱን ይተዋል ከሚስቱም ጋር ይጣበቃል ሁለቱም አንድ ሥጋ ይሆናሉ። ይህ ታላቅ ምሥጢር ነው፤ እኔ ግን ስለ ክርስቶስና ስለ ቤተ ክርስቲያን እናገራለሁ፤

』ቤተ ክርስቲያን ማለት መናፍስት ማለት ነው።

 

ዘፍጥረት 3፡1-4

" እባቡም እግዚአብሔር አምላክ ከፈጠረው ከምድር አራዊት ሁሉ ይልቅ ተንኰለኛ ነበረ። ሴቲቱንም፡- አዎን፣ እግዚአብሔር፡— ከገነት ዛፍ ሁሉ እንዳትበሉ ብሎአልን? ሴቲቱም ለእባቡ አለችው፡- በገነት ካሉት ዛፎች ፍሬ እንበላለን፡ ነገር ግን በገነት መካከል ካለው ከዛፉ ፍሬ እግዚአብሔር አለ፡- ከእርሱ አትብሉ ከእርሱም አትብሉ አለ። እንዳትሞቱ ትነካዋለህ። እባቡም ሴቲቱን፡- ሞትን አትሞቱም አላት።

ሴቲቱም ለእባቡ አለችው፡- በገነት ካሉት ዛፎች ፍሬ መብላት እንችላለን፤ ነገር ግን በገነት መካከል ካለው ከዛፉ ፍሬ፥ እግዚአብሔር አለ፡- ከእርሱ አትብሉ ከእርሱም አትብሉ አለ። እንዳትሞቱ ንካቱ።” እባብ ወደ ሴት ቀርቦ ያታልላታል። ለምን ሴት ነች? ሴት ከመጀመሪያው ሰው (አዳም) የተለየች ፍጡር ነች። ስለዚህ አንድ ስንሆን ብቻ ነው ሙሉ አካል መሆን የምንችለው። የእባቡ የሴቲቱ ማታለል ሰይጣን በእግዚአብሔር ውስጥ ያለውን መንፈሳዊ ፍጡር ከማታለል ጋር ተመሳሳይ ነው። ከእግዚአብሔር ጋር አንድ የሆነ መልአክ በሰይጣን ማታለል ከእግዚአብሔር ሲለይ መንፈሳዊ ሞት ማለት ነው። ይህ በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ነበር, እና ደግሞ በምድር ላይ በቤተመቅደስ ውስጥ ታየ. በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ መሆን ቦታውን ያልጠበቀውን መልአክ ያመለክታል. በዚህ ምድር ላይ የሚታየው የእግዚአብሔር ቃል በሐሰተኛ ነቢያት እየተጣመመ መሆኑን ያሳያል። እና በአእምሯችን ውስጥ ሊከሰት ይችላል. ይህ የሚሆነው መንፈስ ቅዱስን ሳትከተል ሥጋን ስትከተል ነው።

የማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ 4 ኢየሱስ በዲያብሎስ (በሰይጣን) እንደተፈተነ ነው። የመጀመሪያው ሰው አዳም የእግዚአብሔርን ቃል መታዘዝ አልቻለም። በዲያብሎስ ፈተና ውስጥ ስለወደቀ ሳይሆን ሚስቱ ሔዋን የእግዚአብሔርን ቃል ስለጣሰችና ኃጢአት ስለሠራች ነው። “በኃጢአተኛይቱ ሔዋን የተሰጠውን መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ ስለበላ” ራሱ ወንጀለኛ የሆነው ይህ ውጤት ነው። በሔዋን ምክንያት፣ እያወቀ ኃጢአተኛ ሆነ። ለኃጢአተኛ ከኃጢአተኞች ጋር አንድ የመሆን ጊዜ ነው። ስለዚህም ነው በዓለም ውስጥ የመጀመሪያው ሰው ሆኖ የተወለደ እና የኃጢአት አካሉን ከሰዎች ጋር የሚካፈለው። ነገር ግን ኋለኛው አዳም የሰይጣንን ፈተና አሸንፎ በመጨረሻ በመስቀል ላይ ሞቶ በትንሳኤ ክብር ወጣ። ስለዚህ በክርስቶስ ያለው ሁሉ የትንሣኤ ተካፋይ ይሆናል። ኋለኛው አዳም ለኃጢአት ሥጋ ሞቶ አዲስ ሕይወት ሆነ። የመጀመሪያው ሰው አዳም ከኃጢአተኞች ጋር ወደ ዓለም ገባ እና ከኋለኛው አዳም ጋር ኃጢአተኞች ጻድቃን ሆነው ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ተመለሱ።

“ለባሏም ሰጠችው” ማለት አንድ ፍሬ መስጠት ማለት አይደለም። ሴትየዋ በእግዚአብሔር መንግሥት ውስጥ ኃጢአተኛ መልአክን ትወክላለች. አዳም የክርስቶስ ምሳሌ ነው። መላእክት መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ ፍሬ እንደበሉ ኑዛዜ ነው። በሌላ አነጋገር፣ እግዚአብሔርን ትተው በራሳቸው ጽድቅን ለማግኘት ያደረጉትን ውሳኔ ለእግዚአብሔር ተናዘዙ። ክርስቶስ “በእኔ መላእክት ይወርዳሉ በእኔም በኩል ይወጣሉ” ሲል ቃል ገብቷል። “ባልየው እንደበላው” የሚለው ቃል ትርጉም ይዟል። ባል በልቶታልና አስቀድሞ በኃጢአት ሥጋ ወደ ዓለም ተወለደ ከዚያም በኋላ ከእርሱ በኋላ የመጡትን መናፍስትን ሥጋ ፈጠረ ኋለኛው አዳም ደግሞ ንስሐ ገብተው ለወሰዱት መናፍስት ሁሉ መንፈሳዊ አካልን ፈጠረ። ወደ መጡበት ተመለሱ። ሰይጣን ለመናፍስቱ “መልካሙንና ክፉውን ከሚያስታውቀው ዛፍ ብትበላው ትሞታለህ፤ እግዚአብሔር ግን ከሁለተኛው ሞት ያድናችኋል” ብሏቸዋል። ኃጢአተኛ መናፍስት አመኑ። ግን ያ በእውነቱ ሆነ። ክርስቶስ እነርሱን ለማዳን ወደዚህ ምድር መጣ። ሆኖም ክርስቶስ ማንንም ብቻ አይወስድም። ከእርሱ ጋር አዲስ ቃል ኪዳን የገቡትን ብቻ ነው የሚወስዳቸው። ቃል ኪዳኑ በመጀመሪያ እግዚአብሔርን ለመምሰል የተነሳው መጎምጀት መሞት አለበት የሚል ነው።

 

ዘፍጥረት 3፡17-19።

አዳምንም እንዲህ አለው፡- የሚስትህን ቃል ሰምተሃልና ከእርሱም እንዳትበላ ካዘዝሁህ ዛፍ በልተሃልና ምድር ስለ አንተ የተረገመች ትሁን። በሕይወትህ ዘመን ሁሉ ከእርሱ በኀዘን ትበላዋለህ። እሾህና አሜከላን ታበቅልብሃለች; የሜዳውን ቡቃያ ትበላለህ; ወደ ምድር እስክትመለስ ድረስ በፊትህ ላብ እንጀራን ትበላለህ። ከእርሱ ተገኝተሃልና፤ አፈር ነህና ወደ አፈርም ትመለሳለህ።

አጠቃላይ ትርጉሙ “አዳም የመጀመሪያው ሰው ክርስቶስ ነው” ማለት ነው፣ እግዚአብሔር ክርስቶስን በመስቀሉ ረገመው። እግዚአብሔርም የእሾህና የኩርንችት ፍርድን ሰጠው በሥቃይም ድካም በመስቀል ላይ ሞተ የሕይወትንም ፍሬ በትንሣኤ አፈራ።›› አዳምንም እንዲህ አለው፡- የሚስትህን ቃል ሰምተሃልና ከእርሱ እንዳትበላ ብዬ ካዘዝሁህ ዛፍ በልተሃል፣ ሚስት የተናገረችው በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ አይገኝም። ነገር ግን ባለቤቷ ለባሏ የተናገረችው ነገር ሁኔታውን አብራርቶ ሊሆን ይችላል። ሴቲቱ (መልአክ) ለባሏ፡- “ሰይጣንን ከሰማች በኋላ፣ እንደ እግዚአብሔር ልትሆን እንደምትችል እና እግዚአብሔርን ልትተወ እንደሆነ አስባለች። ስለዚህ ሰውየው (ክርስቶስ) ሴቲቱ የሰጠችውን ፍሬ በላ። ፍሬውን መብላት ማለት እንደ ሴቲቱ በሰይጣን መታለል ማለት አይደለም። መናፍስት ወደዚህ ዓለም መግባት ስላለባቸው ባል (ክርስቶስ) ሚስቱን (መንፈሱን) ወስዶ ወደዚህ ዓለም ይገባል። ወደዚህ ዓለም መግባት ማለት የኃጢአት አካል መሆን ማለት ነው። አዳም ዝም ብሎ በኤደን ገነት ፍሬውን ተቀብሎ ከበላና ኃጢአት ቢያደርግ የክርስቶስ ምሳሌ ሊሆን አይችልም። የክርስቶስ ምልክት ማለት በምትኩ ኃጢአትን መሸከም ማለት ነው። ከእግዚአብሔር መንግሥት ወደ ዓለም ሲገባ ምድር ለእግዚአብሔር መንግሥት እርግማን ትሆናለች። ስለዚህ ምድሪቱ እሾህና አሜከላን ታፈራለች።

 

ዘፍጥረት 3፡20-21

አዳምም የሚስቱን ስም ሔዋን ብሎ ጠራው። የሕያዋን ሁሉ እናት ነበረችና። እግዚአብሔር አምላክም ለአዳምና ለሚስቱ የቆዳ መጎናጸፊያን አደረገላቸው፥ አለበሳቸውም።

እናት (em אֵ֥ם )የእግዚአብሔር ሕያው ቃል ናት። ስለዚህ ካልቪን ቤተክርስቲያን በእግዚአብሔር ቃል የምታድግ እናት ናት ብሏል። ሴቲቱ አዳም የነበረውን ቃል ኪዳን ያመለክታል። ነገር ግን ከእባቡ ጋር አንድ ስለሆንች ትቢያ ሆነች። ሆኖም፣ አዳም በመንፈስ የሞተችውን ሴት በእግዚአብሔር ሕያው ቃል የመመለስ ትርጉም አለው። ይህ ማለት ኋለኛው አዳም ከመጀመሪያው ሰው ከአዳም ጋር ወደ ዓለም የመጡትን በመንፈሳዊ ሙታን ሕይወት በመስጠት ያድናቸዋል ማለት ነው። ይህ ቃል ኪዳን ነው።

በኤፌሶን 2፡1-5 “በበደላችሁና በኃጢአታችሁም ሙታን የነበራችሁን ሕያው አደረጋችሁ። በእነዚያም በፊት በዚህ ዓለም እንዳለው ኑሮ፥ በማይታዘዙትም ልጆች ላይ አሁን ለሚሠራው መንፈስ አለቃ እንደ ሆነው በአየር ላይ ሥልጣን እንዳለው አለቃ ፈቃድ ተመላለሳችሁ። የሥጋችንንና የልቡናችንን ፈቃድ የምንፈጽም፥ እንደ ሌሎች ደግሞ በተፈጥሮ የቁጣ ልጆች ነበሩን። ነገር ግን በምሕረቱ ባለ ጠጋ የሆነው እግዚአብሔር ከወደደን ከትልቅ ፍቅሩ የተነሣ በኃጢአት ሙታን ሳለን ከክርስቶስ ጋር ሕይወት ሰጠን፤ በጸጋ ድናችኋልና፤" ሴቶች (በመንግሥቱ ኃጢአትን ያደረጉ መናፍስት) የእግዚአብሔር እና ወደ ዓለም መጣ) በኃጢአት እና በበደሎች ሙታን ነበሩ። ሆኖም ክርስቶስ አዳናቸው።

ይህም በእግዚአብሔር መንግሥት ኃጢአት የሠሩ መናፍስት ወደዚህ ምድር የገቡት በክርስቶስ (በመጀመሪያው ሰው በአዳም) በኩል መሆኑን ያስረዳል። አዳምም ሴቲቱን ሔዋን ብሎ ጠራው። አዳምና ሔዋን መሆን ማለት ለሁለት ተከፍሎ የነበረው በር እንደገና አንድ ይሆናል ማለት ነው። እነዚህ ቃላት የመጨረሻው ሰው አዳም መንፈሱን እንደሚያድን የተስፋ ቃል ይዟል። ለዚህም ነው መጽሐፍ ቅዱስ የሚድኑትን መናፍስት ሕያዋን ብሎ የሚጠራቸው። ይህ ማለት ሔዋን የኃጢአተኛ መናፍስትን ትወክላለች እና ወደዚህ ዓለም የሚመጡ መናፍስት ሁሉ በመጨረሻው ሰው በአዳም ይድናሉ ማለት ነው። ስለዚህ እግዚአብሔር አዳምና ሔዋንን በቆዳ ልብስ አለበሳቸው።

ሌዘር ልብስን በሚመለከት ዘሌዋውያን 1፡6 “የሚቃጠለውንም መሥዋዕት ቈረጠው ወደ ብልቱ ይቆርጠዋል። ከቆዳ ልብስ ጋር የተያያዘ ነው. ለቆዳ የሚለው የዕብራይስጥ ቃል የሚያመለክተው በዘሌዋውያን 1፡6 ላይ ያለውን የስጋ ቁራጭ ነው። ልብሱም ከሚቃጠለው መሥዋዕት ቆዳ ጋር ይመሳሰላል። በቆዳ ልብስ (ሥጋ እና ቆዳ) ኦህር ከቆዳ ጋር የሚመጣጠን ማለት እርቃንን ማስወገድ ማለት ነው። የተራቆተው አካል ትኩስ ነው እና መንፈሱም የታሰረበት ነው። መታሰር መንፈሱ በእግዚአብሔር መንግስት ውስጥ ኃጢአት የሰሩ የመላእክት መናፍስት ታስረዋል ማለት ነው። በ2ኛ የጴጥሮስ መልእክት 2፡4 “እግዚአብሔር ኃጢአትን ላደረጉ መላእክት የራራላቸው ካልሆነ ወደ ገሃነም ጥሎ በጨለማ እስራት ለፍርድ ተጠብቀው አሳልፎ ከሰጣቸው። ወደ አለም የተጣሉ ሁሉ ራቁታቸውን ናቸው። ከመጀመሪያው ሰው ከአዳም የወረሱት ሰዎች ሁሉ እንደዚህ ናቸው። ስለዚህ, እርቃናቸውን ላለመሆን ልብስ ይለብሳሉ.

ከመጀመሪያው ሰው ከአዳም የተቀበለው ትኩስ የእግዚአብሔር የድኅነት ተስፋ (የሴት ዘሮች) ምልክቶችን ይዟል, ነገር ግን ሰዎች ይህን አያውቁም. እግዚአብሔር አሁንም በዓለም ላሉ ሰዎች ሁሉ የመዳንን መልእክት እየላከ ነው። ትኩስ ሃይማኖታዊ አእምሮን ይወክላል (የግሪክ ሳርኮ)። ስለዚህ አብዛኛው ሰው የሚፈልገውን አምላክ እየፈለገ ነው። እነዚህም ተፈጥሮ አምልኮ፣ አኒዝም እና ጣዖት አምልኮ ናቸው። እግዚአብሔር ሁሉንም ዓይነት በመንፈሳዊ የተበከሉ ሃይማኖታዊ ልቦችን እንድናቃጥል ነግሮናል። በሌላ አነጋገር ይህ ማለት ቆዳን ማውለቅ, ሥጋውን ቆርጦ ማውጣት እና ማቃጠል ማለት ነው. ዳግመኛም አምላክ እውነተኛውን አምላክ የመፈለግ ሥጋ አለበሳቸው። አሮጌዎቹ ነገሮች (አሮጌዎች) በእሳት ተቃጥለው አዲስ ልብስ ይለብሳሉ. ይህ የዳኑ የቆዳ ልብስ ነው።

 

ዘፍጥረት 3፡22-24

"እግዚአብሔር አምላክም አለ፡— እነሆ ሰውየው መልካምንና ክፉን ለማወቅ ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ አሁንም እጁን እንዳይዘረጋ ከሕይወትም ዛፍ ወስዶ እንዳይበላ ለዘላለምም በሕይወት እንዳይኖር ፤ እግዚአብሔር አምላክም የተወሰደባትን ምድር ያርስ ዘንድ ከዔድን ገነት አስወጣው። ስለዚህ ሰውየውን አስወጣው; በዔድን ገነት ምሥራቅ ኪሩቤልንና የሚንበለበልን ሰይፍ አኖረ።

ሰውየው ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ። “ለሰውየው የዕብራይስጥ መጽሐፍ ቅዱስ ሃ-አዳም ነው።

ሃ የተረጋገጠ አንቀፅ ሲሆን ከአዳም ጋር የተወሰነ አንቀጽ አለ ነገር ግን የተወሰነ አንቀፅ ስላለ አዳም እንደ ስም አይደለም። በሌላ አነጋገር ሰው ማለት ነው። . በስሙ ላይ ምንም የተወሰነ ጽሑፍ አልታከለም። ነገር ግን በዘፍጥረት 2፡5, 7, 8, 15, 16 እና 18 አዳም ሰው ተብሎ ተተርጉሟል ነገር ግን በምዕራፍ 2፡19, 20 እና 21 ላይ አዳም ወደ አዳም ተቀየረ ትርጉሙም ስም ማለት ነው። ሰው ተብሎ የተተረጎመው ክርስቶስ ሲሆን የመጀመሪያው ሰው አዳም ሲሆን አዳም የሚለው ስም አዳም ወንድ እና ወንድ አዳም ማለት ነው ሴትየዋ የተለየች ፍጡር ነች። ለምን በተለየ መንገድ ተተርጉሟል? የትርጉም ስህተት ነው። ሔዋን ኃጢአት ሠርታለች፣ እግዚአብሔርም አዳምን (ያንን ሰው) ከዔድን ገነት ላከው። ስለ ሔዋን ምንም ቃል የለም. ምኽንያቱ ህያው ፍጡር ሔዋን ስለ ዝኾነ። ያ ሰው ክርስቶስን ከመለየቱ በፊት እንደ ሰው ይጠቅሳል፣ እናም የኃጢአትን አካል ለመተው ወደ ዓለም የመጣው የመጀመሪያው ሰው ነው። ሰውን ከኤደን መላክ እግዚአብሔር የመጀመሪያው ሰው (ክርስቶስ) ሆኖ ተባረረ ማለት ነው።